سرطان پروستات

آزمایشگاه و بالین سرطان پروستات

آزمایشگاه و بالین

سرطان پروستات

دکتر محسن منشدی

آزمایشگاه تشخیص طبی دکتر منشدی

www.manshadilab.com

سرطان پروستات چیست؟

سرطان پروستات شایع‌ترین سرطان در مردان بعد از سرطان پوست است. بنا بر گزارش انجمن سرطان آمریکا در سال ۲۰۱۲، حدود ۲۴۱۷۴۰ مورد جدید سرطان پروستات در ایالات متحده تشخیص داده شد که بیش از ۲۸۱۷۰ مورد از این تعداد منجر به مرگ گردید. خطر بروز سرطان پروستات در قومیت‌های مختلف متفاوت است، برای مثال آمریکایی‌های آفریقایی تبار دارای بالاترین خطر ابتلا به این سرطان می‌باشند. همچنین درآقایان با سابقه خانوادگی و به طورکلی با بالا رفتن سن، ریسک ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد. بیش از ۷۰ درصد سرطان‌های پروستات در مردان بالای ۶۵ سال تشخیص داده شده است.

پروستات غده کوچک گردوئی شکلی است که اطراف قسمت بالای میزراه را در مردان فرا گرفته و مایعی را تولید می‌کند که از اجزای تشکیل دهنده منی می‌باشد.

سرطانی که در پروستات ایجاد می‌شود ممکن است برای سالیان طولانی در همان ناحیه (به طور کلی در پروستات) باقی بماند و علائم محسوسی ایجاد نکند. بیشتر موارد سرطان پروستات رشد آهسته‌ای دارند و هنگامی نشانه‌های حاد آن بروز می‌‌کنند که توده سرطانی با رشد زیاد خود، بر روی میزراه فشار وارد کند.

این نشانه‌ها عبارتند از:

  • تکرر ادرار به ویژه در شب
  • جریان منقطع و یا ضعیف ادرار
  • درد‌ یا سوزش در هنگام ادرار کردن یا انزال
  • وجود چرک یا خون در ادرار یا منی
  • و درد در قسمت پشت، لگن، یا بالای ران

به هر حال بیشتر این نشانه‌ها می‌توانند در بیماری‌های دیگری از قبیل هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH)، عفونت دستگاه ادراری (UTI)، پروستاتیت حاد، یا یک بیماری منتقل شده جنسی نیز مشاهده شوند.

هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH)، بزرگ شدن غیرسرطانی پروستات است که در مردان مسن، بسیار شایع است. طبق گزارش انجمن ارولوژی آمریکا، این بیماری می‌تواند تا بیش از ۹۰ درصد سالمندان بالای ۸۰ سال را گرفتار کند. هر چند که این بیماری ایجاد سرطان پروستات نمی‌کند، اما ممکن است هر دو با هم دیده شوند. پزشکان بایستی تشخیص دهند که علائم مشاهده شده، ناشی از سرطان پروستات است یا هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات و یا به علت یک بیماری غیرمرتبط با سرطان می‌باشد. آنها باید همچنین مشخص کنند که سرطان پروستاتی که تشخیص داده‌اند از لحاظ بالینی حائز اهمیت است.

اگر توده سرطانی پروستات کوچک، غیرمنتشر و دارای رشد آهسته باشد ممکن است هرگز مشکلات سلامتی قابل‌توجهی را برای فرد ایجاد نکند. جمله‌ای است که می‌گوید: “بیشتر مردانی که از سرطان پروستات می‌میرند، از آن نمی‌میرند.” در این موارد درمان‌ها ممکن است بدتر از خود سرطان باشند زیرا می‌توانند موجب بروز عوارض جانبی از قبیل: اختلال نعوظ و بی‌اختیاری ادرار شوند.

در برخی از موارد سرطان پروستات، تومور رشد کرده و به صورت تهاجمی به ناحیه لگن گسترش پیدا می‌کند و سپس از آنجا به کل بدن منتشر می‌شود، در برخی از سرطان‌های با رشد آهسته هم ممکن است تومور در نهایت به اندازه کافی بزرگ شده و مشکلاتی را ایجاد کند که بیمار مجبور شود به پزشک مراجعه کند.

چالش‌های فراروی پزشکان عبارتند از:

  • تشخیص سرطان پروستات
  • ارزیابی میزان رشد و گسترش آن
  • و سپس تصمیم‌گیری درباره نوع دوره و زمان شروع درمان همراه با بررسی فرد مبتلا

آزمایش‌ها

استاندارد طلایی برای تشخیص سرطان پروستات، بیوپسی پروستات است که شامل مراحل جمع‌آوری نمونه‌های کوچک بافت پروستات و یافتن سلول‌های غیرطبیعی زیر میکروسکپ می‌باشد.

اگر تشخیص سرطان داده شد، پزشک با استفاده از نمونه برداشت شده و آزمون‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی، مرحله سرطان (میزان گسترش سرطان در بدن) و درجه آن (میزان ظهور سلول‌های غیرطبیعی) را تشخیص می‌دهد. هرچه تعداد سلول‌های غیرطبیعی بیشتر باشد، احتمال تهاجمی‌تر بودن سرطان، بیشتر است.

آزمایش خون PSA توتال (آنتی‌ژن اختصاصی پروستات) و معاینه انگشتی رکتوم (DRE)، اقدامات اولیه مورد استفاده برای کمک به تشخیص نیاز به انجام بیوپسی پروستات هستند.DRE  یک بررسی فیزیکی است. برای انجام تست DRE، پزشک با استفاده از یک دستکش، انگشت چرب کرده خود را به درون رکتوم بیمار فرو برده و غده پروستات را با انگشت لمس می‌کند تا در صورت وجود مورد غیرطبیعی به آن پی ببرد.

بررسی‌های آزمایشگاهی

موارد کاربرد بررسی‌های آزمایشگاهی در این بیماری عبارتند از:

  • غربال‌گری مردان دارای علائم و بدون علائم سرطان
  • تفکیک سایر بیماری‌هائی که ممکن است باعث بروز یا تشدید نشانه‌های مشابه شوند.
  • پایش تأثیرات درمان سرطان
  • و بررسی موارد عود بیماری

این بررسی‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • PSA (آنتی‌ژن اختصاصی پروستات): برای کمک به غربالگری و پایش سرطان پروستات. PSA تست خوبی برای این کار است ولی کامل نیست. در حال حاضر هیچ اتفاق‌نظری برای استفاده روتین از تست PSA برای غربالگری مردان بدون علامت وجود ندارد. برخی سازمان‌های ملی مانند انجمن ارولوژی آمریکا، غربالگری را توصیه ‌می‌کنند، در حالیکه سایر سازمان‌ها مانند “خدمات پیشگیری کننده ایالات متحده”Services Task Force) US Preventive) احساس می‌کنند که آسیب‌های ناشی از تشخیص‌ها و درمان‌های مازاد، بیشتر از منافع بالقوه آن‌ها است. افزایش سطح PSA متناسب با افزایش خطر سرطان پروستات است اما این علامت در هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات، التهاب پروستات، عفونت و بسیاری از بیماری‌های دیگر هم دیده می‌شود. در حدود دو سوم مردان با سطح غیرطبیعی PSA مبتلا به سرطان پروستات نیستند در حالی که حدود ۲۰ درصد مبتلایان به سرطان پروستات، دارای غلظت‌های طبیعی PSA هستند. هنگام بررسی نتایج، پزشک باید توأماً به غلظت PSA در خون و اندازه پروستات توجه داشته باشد.
  • آزمایش ادرار: برای غربالگری اختلالات کلیوی و عفونت دستگاه ادراری (UTI)
  • کشت ادرار: برای جستجوی علائم عفونت دستگاه ادراری
  • نیتروژن اوره خون (BUN) و کراتینین: تست‌های خونی برای ارزیابی عملکرد کلیوی

بررسی‌های غیر آزمایشگاهی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • سونوگرافی: سونوگرافی مقعدی (TRUS) ممکن است برای کمک به اندازه‌گیری سایز پروستات و کمک به جای‌گذاری سوزن حین بیوپسی پروستات، مورد استفاده قرار بگیرد.
  • سی‌تی‌اسکن: برای کمک به ارزیابی وسعت سرطان
  • ام‌آر‌آی: برای کمک به ارزیابی وسعت سرطان
  • سنتی‌گرافی رادیونوکلوئید استخوان: در بعضی موارد برای تشخیص سرطان گسترده شده در استخوان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • PET: گاهی اوقات برای کمک به تعیین مرحله سرطان متاستاتیک (سرطانی که به بافت‌های دیگری بجز پروستات دست‌اندازی کرده است) بکار می‌رود.

درمان

با تشخیص مرحله و درجه سرطان پروستات، پزشک و بیمار می‌توانند مناسب‌ترین روش‌های درمانی را انتخاب کنند. در مواردی که سرطان محدود به خود پروستات است، یا علائمی ندارد و یا علائم آن اندک است و رشد آن آهسته به نظر می‌رسد، پزشک و بیمار ممکن است تصمیم بگیرند که به جای اقدام به درمان فوری، پیشرفت بیماری را به طور منظم مورد مشاهده قرار دهند. به این حالت “انتظار هوشیارانه” گفته می‌شود و ممکن است برای سالیان طولانی مفید باشد.

برای کسانی که سرطان پروستات آنها به مداخلات پزشکی نیاز دارد، معمولاً ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و یا هورمون درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر جراحی انتخاب شود، ممکن است تمام تومور را خارج کند یا در موارد‌ خیلی پیشرفته ادرار کردن را آسان نماید. کرایوسرجری روش جراحی نسبتاً نوینی است که با کمک نیتروژن مایع بافت‌های آسیب‌دیده را منجمد کرده و می‌کشد.

پرتودرمانی ممکن است با ارسال امواج هدف‌دار از بیرون بدن یا با استقرار ذرات ریز رادیواکتیو درون پروستات انجام شود. به منظور تسکین درد در مبتلایان به سرطان پروستاتی که به استخوان‌ها دست‌اندازی کرده است، پرتودرمانی توأم با هورمون درمانی انجام می‌شود.

هورمون درمانی بیشتر برای درمان سرطان پروستاتی که به سایر نواحی بدن متاستاز داده است مورد استفاده قرار می‌گیرد، درحالی که در این مرحله از بیماری چنین مداوایی در واقع درمان محسوب نمی‌شود اما می‌تواند تومورها را کوچک، علائم را تسکین و طول عمر بیمار را افزایش دهد. هورمون درمانی همچنین برای مداوای مراحل اولیه سرطان پروستات، یا همراه با پرتودرمانی یا برای کوچک کردن تومور قبل از عمل جراحی، کاربرد دارد.

شیمی درمانی ‌به ندرت برای درمان سرطان پروستات بکار می‌رود اما ممکن است در موارد پیشرفته‌ای که به هورمون درمانی پاسخ ندهد، مورد استفاده قرار گیرد.

عوارض جانبی درمان‌های مختلف سرطان پروستات می‌تواند از عدم وجود عوارض تا خستگی، ریزش مو، بی‌اختیاری ادرار و اختلال نعوظ متغیر باشد. کسانی که به دلیل درمان سرطان پروستات سطح تستوسترون خونشان کاهش یابد، احتمالاً در معرض افزایش خطر پیشرفت پوکی استخوان قرار خواهند گرفت.

روش‌های تشخیص و روش‌های درمان سرطان پروستات به طور مداوم در حال پیشرفت هستند و موارد توصیه برای اینکه چه وقت و چگونه این روش‌ها مورد استفاده قرار گیرند، همواره در حال تحول می‌باشند. آقایان باید در مورد چگونگی غربالگری سرطان پروستات و روش‌های درمانی آن با پزشک خود مشاوره نموده و آگاهانه انتخاب کنند.

WWW.LABTESTSONLINE.ORG

۰۶/۰۱/۲۰۱۴

سرطان پروستات و آزمایش PSA

  برای دانلود پی دی اف بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • دکتر محسن منشدی
  • سرطان پروستات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ویژه ها
آب مقطر گیری / اتوکلاو / اسپکتروفتومتر / انکوباتور / بن ماری / پی اچ متر / دیسپنسر / دیونایزر / روتاتور / سانتریفیوژ / سمپلر / فتومتر / شیکر / فور / میکروتوم / میکروسکوپ / هات پلیت / هود / محلولها / محیط کشت / مواد شیمیایی / پرینتر / یو پی اس/ استابلایزر / آموزش / اتوآنلایزر بیوشیمی / اسپرم آنالایزر / الایزا پروسسور / الایزا ریدر / الایزا واشر / الکتروفورز / الکترولیت آنالایزر / ایمونوآنالایزر / بلاد گس / پی سی آر / سل کانتر / سدیمان آنالایزر / کمی لومینه سانس / کیتها: بیوشیمی، سرولوژی، الایزا و ... / وسائل یک بار مصرف / نرم افزار / تعمیرات و نگهداری / کابینت و سکوبندی / شیشه آلات / جویای کار / فرصت شغلی / فروش ویژه اتوکلاو / تعمیرات و تامین قطعات و کالیبراسیون سیستم های الایزا ریدر و الایزا واشر اتوماتیک و فتومتر / یخچال و فریزرهای آزمایشگاهی / میکسر ESR / پیوند دستگاههای مدرن و کیتهای تولید داخل / تولید کننده سانتریفیوژ آزمایشگاهی / کیتهای الایزای قیمت مناسب / محصولات اسکلاو / فروش آزمایشگاه /