مطالعه استاندارد گستره محیطی و شمارش افتراقی

مطالعه استاندارد گستره محیطی و شمارش افتراقی

مطالعه استاندارد گستره محیطی و شمارش افتراقی

دکتر حبیب‌ا… گل افشان

نمونه مربوط به آزمایش CBC یا هموگرام در لوله‌های با سرپوش ارغوانی (Lavender) حاوی K2EDTA یا Na2EDTA و یا K3EDTA به آزمایشگاه ارسال می‌شود. تهیه اسلاید در ۲ تا ۳ ساعت پس از نمونه‌گیری کیفیت خوبی را ارائه می‌دهد و معمولاً اسلاید تهیه شده از نمونه مانده   در حرارت اتاق برای بیش از ۵ ساعت دارای تغییرات ناشی از مانده شدن خون مانند مرفولوژی اکینوسیت، اسفروسیت و لکوسیت‌های نکروبیوتیک و نوتروفیل‌های واکوئله است.

واکوئله شدن منوسیت‌ها در خون EDTA دار به سرعت رخ می‌دهد، از این رو ارزش تشخیصی شبیه به واکوئله شدن نوتروفیل‌ها ندارد.

توجه داشته باشید که در ضد انعقاد EDTA پدیده اقماری پلاکت‌ها (Platelet satellitosis) و تجمع پلاکتی ناشی از EDTA موجب کاهش کاذب شمارش پلاکتی شده و در ضمن هر توده پلاکتی در دستگاه‌های شمارشگر به عنوان گلبول سفید شمارش شده و لکوسیتوز کاذب می‌دهد.

 

پدیده اقماری پلاکتها (Platelet satellitosis) و تجمع پلاکتی ناشی از EDTA

 

تهیه مجدد نمونه خون در این موارد در لوله‌های حاوی سیترات سدیم، شمارش بهتری از پلاکت می‌دهد. شمارش پلاکت و گلبول‌های سفید بیمار را بایستی در عدد ۱/۱ به علت رقیق شدن در سیترات ضرب کرد. گفتنی است که پارامترهای دیگر CBC بایستی از روی CBC اولیه با نمونه EDTA دار برای بیمار گزارش شود.

 

تهیه گستره محیطی: (Manual wedge technic)

تهیه گستره محیطی به روش دو اسلایدی (Manual wedge technic) که یک اسلاید به عنوان پخش کننده به کار می رود بسیار متداول است. اسلاید پخش کننده باید دارای لبه‌های بسیار صاف و عرض آن کمتر از اسلاید گستره باشد به نحوی که حاشیه گستره محیطی هم قابل مطالعه باشد.

برای تهیه گستره به این روش یک قطره ۲-۳ میلی‌متری از نمونه خون که به خوبی مخلوط شده باشد را در انتهای یک سانتی‌متری از اسلاید تمیز و بدون گرد و خاک قرار داده و سپس لام پخش کننده را در جلوی قطره خون قرار داده و به آرامی به عقب می‌کشیم تا با قطره خون تماس پیدا کند و اجازه می‌دهیم تا خون در فاصله بین دو اسلاید پخش شود، پس از آن با یک سرعت ثابت لام پخش کننده را به سمت انتهای دیگر لام حرکت می‌دهیم تا خون به خوبی پخش شود. زاویه پخش کننده باید ۴۵-۳۰ درجه باشد، البته برای افراد مبتلا به پلی‌سایتمی می‌توان زاویه ۲۵ درجه را انتخاب کرد و در افراد کم‌خون زاویه را افزایش داد.

 

خصوصیات یک گستره محیطی خوب

۱- گستره خونی بایستی دو سوم تا سه چهارم طول اسلاید را بپوشاند.

۲- حاشیه‌ها قابل مطالعه باشند.

۳- گستره نازک، یکنواخت، بدون نامنظمی، بدون حفره هوا و بدون خش (Streak) باشد.

۴- وقتی اسلاید در مقابل نور گرفته می‌شود قسمت نازک اسلاید حالت رنگین کمان (Rainbow) داشته باشد.

۵- از تمام ۳-۲ میلی‌متر خون استفاده شده باشد.

۶- گستره به تدریج از قسمت ضخیم به قسمت نازک برسد.

 

نکات مهم در تهیه گستره محیطی

زمان ایده‌آل برای تهیه گستره محیطی و مطالعه مرفولوژی گلبول‌های سفید و قرمز حداکثر تا سه ساعت پس از نمونه‌گیری است، در حالی که سنجش پارامترها و شمارش سلول‌های خونی بشرطی که نسبت صحیح ضد انعقاد به خون رعایت شده باشد تا ۲۴ ساعت در یخچال ۴ درجه دارای اعتبار است.

نمک K2EDTA  ضد انعقاد سفارش شده از سوی کمیته استاندارد سازی در هماتولوژی به مقدار ۱/۵ ±۰/۲۵ میلی‌گرم به ازای هر سی‌سی خون است.

گستره شعله شمعی حاشیه‌های اسلاید را قابل مطالعه میکروسکوپی می‌کند و با توجه به اینکه سلول‌های بزرگ و غیرطبیعی غالباً در حاشیه‌های اسلاید قرار می‌گیرند از این‌رو سفارش به تهیه این نوع گستره گردیده و برای تهیه گستره‌ای که حاشیه آن قابل مطالعه باشد، کافی است که لبه پخش کننده (spreader) را با قلم الماس قطع کنید.

توجه داشته باشید که گستره بسیار نازک موجب پخش بسیار نامنظم گلبول‌های سفید می‌گردد، بنابراین ضخامت گستره بایستی در حد متوسط باشد.

در هنگام تهیه گستره امکان دارد سلول‌های لوسمی یا غیرطبیعی از نمونه خون توسط پخش کننده که خوب تمیز نشده باشد به اسلاید بیمار دیگر منتقل شود. از این‌رو تعویض پخش کننده بعد از تهیه گستره نمونه غیر‌طبیعی و یا تمیز کردن آن با گاز مرطوب و خشک کردن کامل آن برای هر بار استفاده سفارش می‌شود.

برای ارزیابی گستره محیطی در بیمارانی که غلظت خون دارند و تهیه گستره مشکل است می‌توان یک قطره خون را با یک قطره آلبومین %۵ یا پلاسمای گروه AB مخلوط و سپس اسلاید را تهیه و رنگ‌آمیزی کرد.

برای جلوگیری از اسماج شدن سلول‌ها نیز می‌توان یکی دو قطره از آلبومین بانک خون به نمونه خون اضافه و سپس گستره را تهیه کرد. اضافه کردن آلبومین %۵ یا پلاسمای گروه AB به رسوب CSF نیز برای رنگ‌آمیزی بهتر سلول‌ها سفارش می‌شود.

 

رنگآمیزی گستره

برای رنگ‌آمیزی از رنگ‌های رومانوفسکی مانند رایت و گیمسا استفاده می‌شود. این رنگ‌ها از دو بخش قلیایی و اسیدی تشکیل شده است. جزء بازی رنگ تیازین است که مخلوطی از متیلن بلو (تترا متیل تیونین) و نسبت‌های مختلفی از مشتقات دمتیله شده اکسیداتیو آن است که به نام رنگ‌های آژور خوانده می‌شود. آژور B (تری متیل تیونین)، آژور A (دی متیل تیونین)، آژور C (منو متیل تیونین) می‌باشد.

برای مثال رنگ رایت دارای ۵۰ تا ۷۵ درصد متیلن بلو و ۱۰ تا ۲۵ درصد آژور B و بقیه آن شامل سایر مشتقات رنگ می‌باشد.

جزء اسیدی رنگ، ائوزین است که مشتقی از اسکلت زانتین (Xanthene) است.

رنگ‌های رایت، گیمسا، جنر، مک نیل، لیشمن و می‌گرانوالد در خانواده رنگ‌های رومانوفسکی قرار دارند و هر کدام دارای مزیت خاص خود می‌باشند. برای مثال رنگ رایت برای آشکارسازی ساختارهای سلول، یک رنگ ایده‌آل و رنگ گیمسا برای رنگ‌آمیزی انگل مالاریا ایده‌آل است.

گستره قبل از رنگ‌آمیزی بایستی خشک شود. از دمیدن بر روی اسلاید به علت ایجاد رطوبت و تولید آرتیفکت آب خودداری کنید.

پس از خشک شدن، گستره را در عرض یک ساعت پس از تهیه با استفاده از یک رنگ رومانوفسکی حاوی فیکساتیو (رنگ رایت) رنگ‌آمیزی می‌کنیم و یا اینکه گستره را در عرض یک ساعت بوسیله متانول بدون آب، فیکس کرده و برای رنگ‌آمیزی توسط رنگ‌های فاقد فیکساتیو (مانند رنگ گیمسا) آماده می‌کنیم.

در رنگ‌آمیزی با رنگ رایت، متانول موجود در رنگ رایت به عنوان فیکساتیو به کار می‌رود و رنگ‌آمیزی واقعی اسلاید از زمانی صورت می‌گیرد که بافر به رنگ اضافه می‌شود. بافری که به اسلاید اضافه می‌شود دارای۶٫۴  PH = است. از آب مقطر مانده شده در ظروف شیشه‌ای (حداقل ۲۴ ساعت مانده باشد با پ هاش ۶/۴ تا ۶/۸) نیز می‌توان به عنوان بافر استفاده کرد، در غیر این صورت برای تهیه بافر ۶/۶۳ گرم از پودر بدون آب KH2PO4 و ۲/۵۶ گرم Na2HPO4 بدون آب را در یک لیتر آب حل می‌کنیم و پ هاش را روی ۶/۴ تنظیم می‌کنیم و از آن به عنوان بافر رنگ‌آمیزی با رنگ رایت استفاده می‌کنیم. رنگ‌آمیزی بسیار وابسته به پ هاش است.

در رنگ‌آمیزی ابتدا اسلاید به مدت ۱-۳ دقیقه با رنگ رایت پوشانده می‌شود و سپس هم حجم رنگ به آن بافر اضافه کرده و با دمیدن، رنگ و بافر را مخلوط کرده تا جلای فلزی در سطح گستره ظاهر گردد و سپس مخلوط رنگ و بافر را برای مدت ۳ دقیقه دیگر نگاه داشته و پس از آن اسلاید را با آب شستشو داده و پس از خشک شدن مورد مطالعه قرار می‌دهیم.

خصوصیات یک اسلاید با رنگآمیزی خوب

۱- با چشم غیرمسلح رنگ صورتی متمایل به بنفش کم‌رنگ دارد.

۲- گلبول‌های قرمز صورتی رنگ هستند و نه به رنگ قرمز یا لیمویی

۳- هسته گلبول‌های سفید بنفش ( ارغوانی) و سیتوپلاسم نوتروفیل دارای گرانول‌های خرمایی (Tan) است.

۴- گرانول‌های ائوزینوفیل قرمز نارنجی و گرانول‌های بازوفیل بنفش تیره است.

 

نکات مهم در رنگآمیزی گستره محیطی

بهترین رنگ‌آمیزی مربوط به نمونه‌های جدید است. اسلایدهایی که بیشتر از یک هفته مانده‌اند، آبی رنگ می‌گیرند.

قرار گرفتن اسلاید در برابر تابش نور خورشید موجب پژمردگی رنگ می‌شود.

رنگ‌آمیزی گلبول‌های قرمز به صورت آبی تا سبز رنگ نشانه افزایش زمان رنگ‌آمیزی یا قلیایی بودن بافر است. در این حالت گرانول‌های نوتروفیل نیز برجسته و تیره شبیه به گرانول‌های توکسیک می‌شود و گرانول‌های ائوزینوفیل آبی یا خاکستری می‌گردند.

کوتاه بودن زمان رنگ‌آمیزی یا اسیدی بودن محیط رنگ‌آمیزی یا اسیدی بودن بافر رنگ‌آمیزی یا اسیدی شدن رنگ به علت تبدیل متانول به اسید فرمیک موجب کاهش کیفیت رنگ‌آمیزی می‌گردد. گلبول‌های قرمز در این حالت قرمز روشن یا نارنجی بوده و هسته گرانولوسیت‌ها آبی کم‌رنگ است، گرانول‌های ائوزینوفیل قرمز درخشان است.

چنانچه اسلاید قبل از خشک شدن با لامل پوشانده شود نیز ایجاد آرتیفکت صورتی در رنگ‌آمیزی می‌کند.

رنگ‌آمیزی فوری اسلاید موجب جدا شدن قسمت ضخیم گستره از اسلاید می‌شود.

برای نگه‌داری گستره محیطی رنگ نشده بایستی آن را با متانول فیکس نمود. در غیر این صورت پروتئین‌های خشک شده در اسلاید کهنه موجب ایجاد زمینه آبی رنگ در رنگ‌آمیزی شده و ارزیابی گستره را دشوار می‌کند.

برای پاک کردن رسوب رنگ از سطح گستره می‌توان آنرا برای چند ثانیه در متانول قرار داد و سپس ارزیابی کرد، چنانچه رسوب مانع از ارزیابی گستره شود، گستره جدید تهیه کرده و یا با متانول رنگ آن را کاملاً پاک کرده و دوباره رنگ‌آمیزی کنید.

اسلایدهای رنگ‌آمیزی شده با رنگ رایت را می‌توان رنگ‌زدایی کرد و برای یک رنگ دیگر مانند رنگ‌آمیزی آهن در موارد ضروری استفاده کرد.

 

آرتیفکتهای ناشی از آب و خشک کردن

۱-گلبول‌های قرمز با کناره‌های خورده شده (شبیه خوردن موریانه)

۲- حضور هاله مرکزی واضح به علامت قرار گرفتن واکوئل در وسط گلبول قرمز به علت آرتیفکت آب

۳- ایجاد مرفولوژی اکینوسیت در ناحیه‌ای از گستره که دیرتر خشک شده باشد.

۴- هوای مرطوب ممکن است به گلبول‌های قرمز مرفولوژی اکینوسیت دهد.

برای جلوگیری از رخ دادن آرتیفکت آب (water artifact) بایستی از رنگ‌آمیزی در هوای مرطوب و نمناک آزمایشگاه خودداری کرد. گفتنی است که آلوده شدن الکل فیکساتیو یا رنگ به آب موجب ظاهر شدن واکوئل در گلبول‌های قرمز شده و چنانچه واکوئل‌ها در هاله مرکزی قرار گیرند گزارش کاذب هیپوکروم داده می‌شود. این مرفولوژی کاذب ناشی از آرتیکفت آب را توروسیت (torocyte) گویند.

 

رنگآمیزی در هوای مرطوب یا آلوده شدن رنگ با آّب موجب ظهور واکوئل در سطح گلبول قرمز میشود.

 

اطلاعات مهم از شیوه رنگآمیزی شدن اسلاید

مشاهده گستره محیطی با زمینه آبی رنگ که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است ممکن است ناشی از مواد زیر باشد:

افزایش پروتئین‌های فاز حاد در بیماری‌های التهابی و افزایش پاراپروتئین‌ها (پروتئین‌های مونوکلونال)، به علت تمایل به رنگ‌های متیلن‌بلو و آژور که از اجزای رنگ‌های رومانوفسکی هستند ایجاد زمینه آبی رنگ می‌کند.

گستره آبی رنگ با رنگهای رومانوفسکی

 

بنابراین زمینه آبی گستره ممکن است در موارد زیر دیده شود:

۱- کم‌خونی بیماری‌های مزمن به علت افزایش پروتئین‌های فاز حاد

۲- سیروز کبدی ناشی از افزایش گاماگلوبولین

۳- بیماری‌های آتوایمون ناشی از افزایش پلی‌کلونال گاماگلوبولین

۴- مایلوم مالتیپل ناشی از انبوه ایمونوگلوبولین‌ها

۵- حضور کرایوگلوبولین، ناشی از بیماری‌های التهابی یا هپاتیت یا اختلالات پلاسما سل

 

تهیه نمونه خون در ضد انعقاد هپارین و نیز قلیایی بودن بافر رنگ‌آمیزی ایجاد زمینه آبی می‌کند.

قلیایی بودن بافر به گلبول‌های قرمز و گرانول‌های ائوزینوفیل نمای آبی رنگ داده و گرانول‌های نوتروفیل را شبیه گرانول‌های توکسیک می‌کند.

درگستره قرمز رنگ، ارزیابی مرفولوژی و شناخت سلول‌ها بسیار دشوار می‌شود. از مهم‌ترین علت قرمز شدن گستره افزایش نسبت ضد انعقاد به خون است. رنگ‌آمیزی در مجاورت بخار اسید و آلوده شدن وسایل رنگ‌آمیزی به اسید نیز موجب رنگ قرمز گستره می‌شود.

استفاده از متانول مانده و اکسید شده به علت تبدیل به اسید فرمیک، یکی دیگر از علت‌های گستره قرمز رنگ است.

گستره قرمز رنگ

 

گستره محیطی بایستی یکنواخت و فاقد هر گونه اجسام ذره‌ای (particles) در سطح آن باشد.

وجود اجسام ذره‌ای در سطح گستره ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

۱- کریستال‌های نامحلول ضد انعقاد در خون

۲- آگلوتیناسیون سرد با ایجاد دستجات گلبول‌های قرمز

۳-رسوب کرایوگلوبولین

۴- توده‌های بهم چسبیده گلبول‌های سفید، برای مثال در لوسمی‌ها

۵- رشته‌های فیبرین

۶- توده‌های کروماتین آزاد هسته که با خاصیت چسبندگی، سلول‌ها را به یکدیگر می‌چسبانند.

۷- نشستن ذرات گرد و خاک روی اسلاید

۸-سلول‌های بهم چسبیده تومور از بافت خونی یا بافت‌های دیگر

۹- تجمع سلول‌های پوششی جدار عروق یا آلوده شدن خون به سلول‌های پوششی پوست در هنگام تهیه نمونه

۰۱- تجمعات پلاکتی به علت ذرات ریز لخته یا پدیده تجمع پلاکتی در حضور نمک‌های EDTA

 

گستره محیطی با اجسام ذرهای در سطح آن

 

ارزیابی گستره محیطی

در هنگام مطالعه گستره محیطی بایستی نخست اطلاعات برگه CBC را با اطلاعات برچسب شده روی گستره مطابقت داد و سن و جنس بیمار را در تفسیر پارامترها مد نظر داشت. برای مثال برای نوزاد نبایستی گزارش مرفولوژی ماکروسیتیک کرد چون به طور طبیعی مقدار MCV نوزاد بین ۱۰۴ تا ۱۲۰ فمتولیتر است. همچنین مشاهده هاول‌ژولی و تعدادی تارگت و اکانتوسیت در خون محیطی نوزاد به علت کم‌کاری فیزیولوژیک طحال نرمال است.

گستره خون محیطی ابتدا باید به صورت ماکروسکوپی مورد ارزیابی قرار بگیرد تا از لحاظ نحوه پخش خون بر روی گستره، تکنیک صحیح رنگ‌آمیزی و از نظر وجود هرگونه ذرات غیرطبیعی که ممکن است نشانه تجمع پلاکت‌های بزرگ (Giant) یا رسوب کرایوگلوبولین و یا تجمع سلول‌های توموری باشد، بررسی شود.

گستره محیطی دارای بخش‌های مختلف سر (Head)، دم (tail)، بدنه (body) و ناحیه شیاری یا پر مانند (featherian) و ناحیه مرفولوژی (zone of morphology) است.

گلبول‌های قرمز در قسمت پر مانند یا شیاری گستره محیطی فاقد هاله مرکزی بوده و به اشتباه ممکن است گزارش مرفولوژی اسفروسیت داده شود. لنفوسیت‌ها در این ناحیه بزرگتر از اندازه طبیعی بوده و امکان گزارش لنفوسیت‌های آتپیک هست.

شمارش افتراقی و گزارش مرفولوژی را باید در ناحیه مرفولوژی (Zone of morphology) انجام داد. در این ناحیه گلبولهای قرمز در کنار هم مانند سنگفرش موزائیک قرار دارند. شمارش افتراقی را میتوان با حرکت زیکزاکی یا با حرکت جدید باتل منت ( (New battlement در ناحیه مرفولوژی انجام داد. در این حرکت دو میدان در حاشیه و سپس چهار میدان به طرف پایین و بعد دو میدان موازی حاشیه و سپس چهار میدان به طرف بالا و تکرار این حرکت تا پایان شمارش افتراقی انجام میشود. ممکن است که این شیوه از حرکت نیاز به مطالعه دو طرف اسلاید و در نتیجه کل اسلاید داشته باشد.گلبولهای قرمز در ناحیه شیاری گستره فاقد هاله مرکزی بوده و به اشتباه گزارش اسفروسیت داده میشود.

ناحیه مرفولوژی که پشت قسمت پَر مانند است ناحیه‌ای تک لایه از گلبول‌های قرمز کنار هم، شبیه سنگفرش موزائیک بدون همپوشی و بدون فواصل نامتناسب است. در این ناحیه شمارش افتراقی و تخمین گلبول‌های سفید و پلاکت و مرفولوژی گلبول‌های قرمز مورد آنالیز قرار می‌گیرد.

تراکم سلولی بیش از ۴ برابر در کناره‌ها و یا قسمت‌های پر مانند ناحیه دم اسلاید در مقایسه با قسمت‌های تک لایه و سنگفرشی دال بر اسلاید غیر قابل قبول با پخش نامتناسب است (Snow plow effect) و اسلاید باید مجدداً تهیه شود.

برای مشاهده میکروسکوپی ابتدا باید با درشت نمایی کم ۱۰× وضعیت کلی اسلاید و پخش سلولی در کناره‌ها و قسمت پر مانند را بررسی کنیم.

در این درشت نمایی اسلاید از لحاظ موارد زیر بررسی می‌شود:

۱- وجود رشته‌های فیبرین

۲- وجود آگلوتیناسیون گلبول‌های قرمز، رولکس، تجمع پلاکتی

۳- توزیع گلبول‌های سفید

گفتنی است که پدیده رولکس بایستی در سرتاسر گستره مشاهده شود. در ناحیه دم اسلاید ستونی شدن گلبول‌های قرمز به صورت دوتایی یا سه‌تایی بوده که هر چه به طرف سر اسلاید حرکت کنیم ستون‌های بزرگتر مشاهده می‌شود.

پدیده رولکس

درشت نمایی ۴۰ ×

شمارش افتراقی و بررسی مرفولوژی سلول‌ها و تخمین شمارش گلبول‌های سفید با این درشت نمایی صورت می‌گیرد.

برای تخمین شمارش گلبول سفید، میانگین شمارش گلبول‌های سفید در ۱۰ فیلد با درشت نمایی ۴۰ را در عدد ۲۰۰۰ ضرب می‌کنیم. در میدان‌های انتخابی جهت انجام این روش بایستی بیشتر گلبول‌های قرمز در کنار هم بوده و تعدادی از RBCها به صورت دوتایی و یا سه‌تایی به هم چسبیده باشند.

 

برای مثال اگر با ارزیابی ۸ تا ۱۰ میدان میکروسکوپی میانگین ۴ تا ۵ عدد گلبول سفید شمارش شود شمارش گلبول سفید حدوداً ۱۰۰۰۰ -۸۰۰۰ در میلی‌متر مکعب است.

 

درشت نمایی ۱۰۰ ×

از این درشت نمایی جهت شناسایی مواردی از قبیل گرانول‌های توکسیک، هاول‌ژولی بادی، پاپن‌هایمر و سایر انکلوزیون‌های داخل سلولی مانند آور راد و بازوفیلیک استیپلینگ، استفاده می‌شود. همچنین برای بررسی نهایی سلول‌های غیرطبیعی باید از این درشت نمایی بهره برد.

 

نکته:

چنانچه اسلاید با درشت نمایی ۱۰ و ۴۰ تنظیم شود ولی با درشت نمایی ۱۰۰ فوکوس نشود احتمال دارد که اسلاید را برعکس زیر میکروسکوپ گذاشته باشیم.

روغن ایمرسیون برای افزایش ضریب شکست نور در هنگام استفاده از درشت نمایی ۱۰۰ و ۵۰ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ضریب شکست نور نسبت سرعت عبور نور در هوا به سرعت عبور نور در ماده است. روغن دارای خواص شبیه شیشه است و باعث می‌شود که عدسی شیئی نور بیشتری را دریافت کند. حباب هوا در روغن مانند منشور عمل می‌کند. برای برداشتن حباب عدسی شیئی را در روغن جابجا کرده تا حباب محو شود.

 

شیوه استاندارد گزارش مرفولوژی

شیوه استاندارد گزارش مرفولوژی در جدول مشاهده میشود. برای مثال چنانچه یک شکل غیرطبیعی مانند گلبول قطره اشکی در هر میدان با درشت نمایی ۱۰۰ بین ۱ تا ۶ عدد باشد با درجه +۱ یا Few و چنانچه در هر میدان بین ۷ تا ۱۰ عدد باشد با درجه +۲ یاa few  و چنانچه بین ۱۱ تا ۲۰ عدد باشد با درجه +۳ یاmoderate  و بیشتر از ۲۰ عدد با درجه +۴ یاmany  گزارش میشود. آوردن پسوند osis مانندspherocytosis  بیانگر درجه +۴ است.

 

شمارش افتراقی

برای شمارش افتراقی بایستی به روش سیستمیک اسلاید را مورد مطالعه قرار داد و ناحیه صحیح را انتخاب کرد. در قسمت پر مانند گلبول‌های قرمز فاقد هاله مرکزی (شبه اسفروسیت) و لنفوسیت‌های بزرگ شبیه لنفوسیت‌های آتیپیک دیده می‌شود.

سفارش می‌شود وقتی که شمارش گلبو‌ل‌های سفید بیشتر از ۴۰۰۰۰ در میلی‌متر مکعب است. برای افزایش دقت حداقل ۲۰۰ سلول شمارش افتراقی گردد و سپس درصد هر سلول محاسبه شود.

حاشیه اسلاید را در هنگام شمارش افتراقی مد نظر قرار دهید زیرا سلول‌های بزرگ مانند لنفوسیت‌های بزرگ، سلول‌های بلاست و منوسیت‌ها در آنجا تراکم بیشتری دارند.

در مواردی که شمارش افتراقی ۱۰۰ سلول در بیمار مبتلا به لکوپنی مشکل است هیچگاه نتیجه شمارش افتراقی ۲۰ یا ۵۰ عدد سلول را در عدد ۵ یا ۲ ضرب نکنید و از آنجایی که شمارش افتراقی بر روی بافی‌کوت به دلیل پخش نامنظم سلول‌ها مشکل است در این موارد بهتر است که ۲ تا ۳ اسلاید تهیه کرده و جمع شمارش افتراقی را به ۱۰۰ سلول برسانید.

لنفوسیت‌های آتیپیک را هم می‌توان بصورت مجزا درصد گرفت و هم می‌توان به صورت درصدی از کل لنفوسیت‌ها گزارش کرد و یا اینکه به صورت نیمه کمی از Slight تا Marked معادل ۱+ تا ۳+ گزارش کرد.

گلبول‌های قرمز را بایستی از لحاظ اندازه، تغییرات اندازه، تغییرات رنگ و تغییرات شکل و انکلوزیون‌ها مورد بررسی قرار داد. برخی از آزمایشگاه‌ها برای گزارش چنین مواردی از واژه‌های Slight (خفیف)، Moderate (متوسط) و Marked (شدید) استفاده می‌کنند.

برای تخمین پلاکت با بزرگنمایی ۱۰۰ در منطقه‌ای که گلبول‌های قرمز پخش یکنواخت دارند از شمارش پلاکت‌ها در ۱۰ فیلد میانگین گرفته و در عدد ۲۰۰۰۰ ضرب می‌کنیم. بایستی دقت کرد که در میدان‌های انتخابی حداقل ۲۵۰ گلبول قرمز در مواردی که شمارش گلبول قرمز ۵ میلیون در میلی‌متر مکعب است، و حداقل ۲۰۰ گلبول قرمز در مواردی‌ که شمارش گلبول قرمز ۴ میلیون در میلی‌متر مکعب است و حداقل ۱۵۰ گلبول قرمز در مواردی که شمارش گلبول قرمز ۳ میلیون در میلی‌متر مکعب است، وجود داشته باشد.

 

پارامترهای مربوط به گلبولها:

پارامترهای گلبول سفید به شرح زیر است:

۱- شمارش تام گلبول‌های سفید در میلی‌متر مکعب خون یا در لیتر

۲- شمارش افتراقی به صورت درصد

۳- شمارش مطلق هر سلول که حاصلضرب درصد سلول در شمارش کل گلبول‌های سفید است.

۴- مرفولوژی گلبول‌های سفید

 

گلبولهای سفید طبیعی موجود درخون:

نوتروفیل:

نوتروفیل حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد لکوسیت‌های خون در بزرگسالان را تشکیل می‌دهد و دارای هسته‌ای با ۲ تا ۵ لوب است. نوتروفیل‌های سه و چهار لوبه حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد نوتروفیل‌ها و نوتروفیل‌های ۵ لوبه کمتر از %۵ نوتروفیل‌ها را تشکیل می‌دهند. نوتروفیل‌ها دارای سیتوپلاسمی بیرنگ و آکنده از گرانول‌های خرمایی رنگ هستند. کاهش لوبولاسیون نوتروفیل‌ها در آنومالی پلگر و سندرم‌های پیش سرطانی مشاهده می‌شود. کم گرانول شدن نوتروفیل‌ها همراه با مرفولوژی شبه پلگر از یافته‌های مهم سندرم پیش سرطانی (مایلودیسپلاستیک) است.

گرانولاسیون توکسیک و اجسام دولی از تغییرات مهم نوتروفیل‌ها در عفونت بوده و چنانچه از نمونه بدون ضد انعقاد گستره تهیه شود و واکوئل در نوتروفیل و یا باند مشاهده شود دارای ارزش فراوان در تشخیص عفونت خون می‌باشد. امکان دارد گاهی تکه‌ای از هسته شبیه اجسام هاول‌ژولی از لوب‌های نوتروفیل جدا و در سیتوپلاسم باقی بماند که این حالت در موارد شیمی درمانی و عفونت با HIV گزارش شده است. نوتروفیل با هسته حلقوی به ندرت در افراد سالم و بیشتر در اختلالات مایلوپرولیفراتیو و سندرم‌های پیش سرطانی گزارش شده است.

نوتروفیل با هسته حلقوی و نوتروفیل با تکه جدا شده از هسته شبیه هاول ژولی بادی و نوتروفیل با هسته نکروبیوتیک

 

دیدن یک نوتروفیل با بیش از ۶ لوب و یا دیدن بیش از %۵ نوتروفیل ۵ لوبه به شرطی که نوتروفیل دارای اندازه بزرگ بوده و کروماتین لوب‌ها باز باشد به عنوان هایپرسگمانته شدن نوتروفیل‌ها گزارش می‌شود که اولین علامت مرفولوژی در کم‌خونی مگالوبلاستیک می‌باشد. گرانول‌های نوتروفیل در آنومالی چدیاک و گاهی در لوسمی حاد میلوبلاستیک (شبه چدیاک) به هم چسبیده و ایجاد گرانول‌های درشت می‌کنند.

نوتروفیلهای هیپر سگمانته

 

سلول باند ۴-۵ درصد گلبول‌های سفید را به خود اختصاص می‌دهد. گفتنی است که تعریف سلول باند در آزمایشگاه‌های مختلف گوناگون است و از این رو برخی از آزمایشگاه‌ها درصد باند را بالا و برخی درصد باند را کم گزارش می‌کنند.

نوتروفیل با زائده درام استیک (Drum Stick)

 

هسته به شکل U و S و هسته نواری که دارای قطر یکسان در سرتاسر هسته است از مشخصات سلول باند است. اگر فرورفتگی در باند بوجود آید ولی نتوان نام فیلامنت را بر آن گذاشت هنوز جزء باند قلمداد می‌شود.

افزایش سلول باند (شمارش مطلق بیشتر از ۵۰۰) به ویژه در کودکان و نوزادان علامت عفونت است. گفتنی است که نوزادان به علت تهی شدن سریع مغز استخوان ممکن است پاسخ لکوسیتوز به عفونت را ندهند. باندمی به حالتی گفته می‌شود که تعداد سلول‌های باند به تعداد نوتروفیل نزدیک شود که چنین حالتی در عفونت‌ها و شیگلوز دیده می‌شود.

سلول نوتروفیل با لوبهای هستهای جدا شده توسط فیلامنت و سلول باند با هسته نعل اسبی

 

ائوزینوفیل:

ائوزینوفیل حدود یک تا ۵ درصد گلبول‌های سفید خون محیطی را تشکیل می‌دهد و شمارش مطلق آن بین ۴۰ تا ۵۵۰ در میلی‌متر مکعب است. ائوزینوفیل در %۸۰ موارد دو لوبه است و در %۲۰ موارد ممکن است ۳ تا ۴ لوبه باشد. گرانول‌های نارنجی درشت، سیتوپلاسم را پر می‌کنند.

ائوزینوفیل ممکن است به صورت هایپرسگمانته در کم‌خونی مگالوبلاستیک ناشی از کمبود ویتامین B12 و اسید فولیک و یا به صورت هیپوسگمانته در آنومالی پلگر و یا به صورت حلقوی در اختلالات خونی مشاهده شود.

ائوزینوفیل‌های کم گرانول و واکوئله در سندرم‌های پیش سرطانی و سندرم افزایش ائوزینوفیل مشاهده می‌گردد.

 

بازوفیل:

بازوفیل دارای هسته لوبوله است ولی پوشش گرانول‌های درشت آبی رنگ، دیدن لوب‌ها را مشکل می‌کند. زمان توقف بازوفیل‌ها در خون ۳/۷ روز ۲۱± ساعت است که نسبت به سایر گرانولوسیت‌ها بیشتر است. گرانول‌های بازوفیل در آب محلول بوده و از این رو در رنگ گیمسا به سختی قابل رؤیت می‌باشد.

بازوفیل‌های کم گرانول در سندرم‌های پیش سرطانی و اختلالات مایلوپرولیفراتیو مشاهده شده است.

 

ائوزینوفیل (بالا)، بازوفیل (پایین). گرانولهای ائوزینوفیل بزرگ و به رنگ نارنجی بوده و معمولاً سطح هسته را نمیپوشانند، گرانولهای بازوفیل بزرگ و شدیداً بازوفیلیک بوده و روی هسته را میپوشانند.

 

لنفوسیت:

لنفوسیت‌ها بین ۲۰ تا ۴۰ درصد از لکوسیت‌های خون محیطی را تشکیل می‌دهند. شمارش مطلق لنفوسیتی بین ۹۶۰ تا ۴۴۰۰ در هر میلی‌متر مکعب است. تقریباً حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از لنفوسیت‌های گردش خون، سلول‌هایB  هستند. حدود %۲ از لنفوسیت‌ها سلول‌های کشنده طبیعی (NK cell) و بقیه از نوع T هستند که در میان آن‌ها سلول‌های T کمکی بیشترین درصد را به خود اختصاص می‌دهند.

نکته: روی هم رفته از روی گستره خون محیطی نمی‌توان جمعیت‌های مختلف لنفوسیتی را از هم جدا کرد ولی لنفوسیت‌های NK  و لنفوسیت‌های فعال شده T در جمعیت لنفوسیت‌های بزرگ دانه‌دار (LGL) هستند.

لنفوسیت‌ها در سه دسته کوچک (Small)، متوسط (Median) و بزرگ (Large) در خون محیطی مشاهده می‌شوند. لنفوسیت‌های کودکان بزرگتر و متنوع‌تر از بزرگسالان است.

لنفوسیتهای NK در گروه لنفوسیتهای بزرگ دانهدار قرار میگیرند

 

کروماتین هسته فشرده و یکنواخت، هسته گرد و گاهی دندانه‌دار و تاب‌دار از ویژگی لنفوسیت است. لنفوسیت‌ها ممکن است دارای تعداد محدود و قابل شمارش از گرانول‌های آژروفیل باشند. در لنفوسیت‌های بزرگ دانه‌دار تعداد زیادتری از گرانول‌های درشت آژروفیل که دارای خاصیت پراکسیداز منفی هستند در گوشه‌ای ازسیتوپلاسم قرار دارد.

لنفوسیت کوچک دارای هسته‌ای معادل ۸-۶ میکرون بوده و از این رو به عنوان راهنمای اندازه طبیعی گلبول قرمز است. توجه داشته باشید که لنفوسیت‌های خون محیطی بر خلاف سلول‌های دیگر سلول‌های پایان بلوغ نیستند بلکه در هنگام برخورد با آنتی‌ژن به اشکال متنوع از جمله سلول‌های شبیه به بلاست تبدیل شده و قابلیت میتوز پیدا می‌کنند و نکته دیگر اینکه بر خلاف سایر سلول‌ها می‌توانند از خون به بافت وارد شده و دوباره از بافت به خون برگردند.

لنفوسیت آتیپیک به شکل پلاسماسایتوئید

 

منوسیت:

منوسیت دارای قطری معادل ۱۵-۲۰ میکرون است و نظر به اینکه تمایل به چسبیدن و پهن شدن روی شیشه و پلاستیک دارد بزرگتر از نوتروفیل به نظر می‌رسد. منوسیت خون را به سمت بافت‌ها ترک کرده و به ماکروفاژ، استئوکلاست و سلول‌های دندریتیک تبدیل می‌شود.

هسته ممکن است گرد یا بیضی باشد ولی اغلب دارای دندانه عمیق و شبیه نعل اسب است. توجه داشته باشید که منوسیت نعل اسبی را با سلول باند اشتباه نکنید. منوسیت با هسته نعل اسبی دارای هسته پهن و فضای پاراکروماتینی است در حالی که باند مانند نوار باریک بوده و دارای گرانول‌های نوتروفیلی است.

هسته منوسیت دارای کروماتین بنفش رنگ و دارای فضاهای راه راه است که به آن فضای پاراکروماتین گویند. هستک یا بقایای آن ممکن است در منوسیت یافت شود چون در واقع منوسیت سلول نارسی است که در بافت‌ها به تکامل بلوغ می‌رسد. سیتوپلاسم منوسیت آبی خاکستری یا شبیه شیشه مات است و گاهی گرانول‌های آژروفیل شبیه گرد و غبار سیتوپلاسم را می‌پوشاند.

گفتنی است که منوسیت‌ها به سرعت در ضد انعقاد واکوئله می‌شوند و از این رو واکوئله شدن سیتوپلاسم منوسیت‌ها ارزش گزارش ندارد.

بر اساس مطالعات فلوسیتومتری دو زیر گروه منوسیتی CD16+  و CD16 وجود دارد. گفتنی است که منابع ذخیره‌ای منوسیت در مغز استخوان وجود ندارد و این نشان می‌دهد که چرا در بهبودی نارسایی مغز استخوان نخست منوسیت در مغز استخوان ظاهر می‌شود.

شمارش مطلق منوسیتی حدود ۸۰۰ در میلی‌متر مکعب بوده و بین ۱ تا ۸ درصد گلبول‌های سفید خون را تشکیل می‌دهد. منوسیتوز در عفونت سل، اندوکاردیت تحت حاد، سندرم‌های پیش سرطانی و در بهبودی مغزاستخوان از نارسایی و بیماری‌های اتوایمیون و مالاریا گزارش شده است.

منوسیت در اشکال مختلف

 

تفاوتهای مرفولوژی لنفوسیت و منوسیت:

لنفوسیت و منوسیت جزء سلول‌های تک هسته‌ای بوده و گاهی امکان دارد که لنفوسیت‌های بزرگ با منوسیت اشتباه شوند. توجه به معیارهای زیر در افتراق این دو سلول کمک کننده است.

۱- منوسیت بزرگترین سلول تک هسته‌ای در خون محیطی است که دارای هسته‌ای باز با فضای پاراکروماتین به رنگ سفید است ولی هسته لنفوسیت‌ها غالباً دارای کروماتین فشرده بوده و چنانچه فضای پاراکروماتین داشته باشد به رنگ پوست پیازی است.

۲- سیتوپلاسم منوسیت در خون  EDTAدار به سرعت واکوئله می‌شود و از این رو یافتن واکوئل در سیتوپلاسمی به رنگ خاکستری کدر یا شیشه مات، سلول منوسیت را مطرح می‌کند.

۳- سیتوپلاسم منوسیت چنانچه دارای گرانول‌های آژروفیل باشد، گرانول‌ها به صورت پودری و به رنگ بنفش قرمز در تمامی سیتوپلاسم مشاهده می‌شود، در حالیکه گرانول‌های لنفوسیت در صورت حضور درشت و معمولاً در یک گوشه از سیتوپلاسم و غالباً قابل شمارش هستند.

۴- سیتوپلاسم لنفوسیت‌ها اندک، روشن و گاهی آبی است. لنفوسیت دارای هسته گرد، گاهی دندانه‌دار و گاهی دارای پیچ و تاب است. هسته منوسیت‌ها گرد، نعل اسبی و گاهی دارای پیچ و تاب فراوان است.

۵- جدارسیتوپلاسم لنفوسیت‌ها غالباً منظم و گاهی تحت فشار RBC دارای فرورفتگی است. در حالیکه جدار سیتوپلاسم منوسیت‌ها نامنظم بوده و چندان تحت اثر فشار RBC برای تولید چین خوردگی قرار نمی‌گیرند.

نکته: گلبول‌های قرمز هسته‌دار در بسیاری از آنالیزورها به جای گلبول سفید شمرده می‌شود و در این حالت به عنوان لنفوسیت قلمداد می‌گردد و شمارش افتراقی معکوس می‌دهد؛ بدین معنا که در حضور NRBC همیشه لنفوسیت از نوتروفیل بیشتر است، درچنین مواردی با استفاده از فرمول زیر شمارش گلبول‌های سفید بایستی تصحیح شود:

 

برای مثال شمارش تصحیح شده گلبول سفید ۴۰۰۰۰ با %۳۰ گلبول قرمز هسته‌دار برابر است با:

در برخی از آزمایشگاه‌ها شمارش گلبول سفید باNRBC≥۱۰%     تصحیح می‌شود، ولی بهتر است که برای هر میزان تصحیح صورت بگیرد.

برای محاسبه شمارش مطلق نوتروفیل درصد نوتروفیل در کل WBC ضرب می‌شود.

برای مثال برایWBC=8000/µlو نوتروفیل %۷۰ شمارش مطلق نوتروفیل برابر با ۵۶۰۰ می‌باشد.

نکته: شمارش مطلق نوتروفیل یا ANC در تمام سنین بیشتر از ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ در میلی‌متر مکعب است و کمتر از ۵۰۰ بیمار را مستعد عفونت می‌کند. نرمال شمارش مطلق لنفوسیت ۱۵۰۰-۷۸۰۰ است.

چنانچه شمارش مطلق سلولی نرمال باشد ولی درصد آن افزایش یابد به آن افزایش نسبی گویند. برای مثال شمارش مطلق لنفوسیتی بین ۴۰۰۰- ۱۵۰۰ در میلی‌متر مکعب طبیعی است. حال چنانچه شخصی با شمارش گلبول‌های سفید ۳۰۰۰ در میلی‌متر مکعب دارای %۷۰ لنفوسیت باشد شمارش مطلق لنفوسیتی ۲۱۰۰ است که در طیف طبیعی است. ولی چون درصد آن بالاست افزایش نسبی دارد، ولی چنانچه هر دو بالا باشد به آن لنفوسیتوز گفته می‌شود. برای مثال WBC= 12000 و %۸۰ لنفوسیت به عنوان لنفوسیتوز در نظر گرفته می‌شود.

شمارش مطلق منوسیت بین ۸۰۰-۱۰۰۰ در میلی‌متر مکعب و شمارش مطلق ائوزینوفیل ۵۰۰-۵۰ در میلی‌متر مکعب می‌باشد.

مثال: شمارش گلبول سفید بیماری ۲۰۰۰۰ و دارای %۴ ائوزینوفیل است در این حالت شمارش خالص (مطلق) ائوزینوفیل برابر با ۸۰۰ می‌شود. گرچه در صد طبیعی ائوزینوفیل بین ۱ تا ۵ درصد است ولی بیمار ائوزینوفیلی دارد.

برای محاسبه AGC یا ANC یا شمارش مطلق نوتروفیلی درصد سلول‌های باند و نوتروفیل در کل WBC ضرب می‌شود.

نکته: اسماج سل بیشتر از %۵ اهمیت داشته و به صورت Few و Moderate و Many می‌توان آن را گزارش کرد.

سری نارس نوتروفیلی در شمارش افتراقی با نام سلول گزارش می‌شود. مثلاً بیماری دارای %۵ باند و %۸ میلوسیت و %۲ پرومایلوسیت است. سلول‌های نارس ائوزینوفیل و بازوفیل تحت عنوان سلول نارس (Immature cell) گزارش می‌شوند‌.

مثال: اگر %۲ ائوزینوفیل به شکل باند و %۳ به صورت متا دیده شود بیمار دارای%۵  Immature Eosinophil  است. برای گزارش مرفولوژی گلبول‌های سفید به نکات زیر دقت کنید:

گرانولاسیون توکسیک

هیپو سگمانتاسیون

اجسام دولی و واکوئله شدن باند و نوتروفیل

لنفوسیت‌های آتیپیک

میله آور (Auer rod)

هیپرسگمانتاسیون

 

پارامترهای گلبولهای قرمز عبارتند از:

۱- شمارش گلبول قرمز در میلی‌متر مکعب یا لیتر

۲- هموگلوبین (gr/dl)

۳- هماتوکریت ( % یا L/L)

۴- حجم متوسط گلبول قرمز (MCV بر حسب فمتولیتر)

۵- میانگین هموگلوبین در گلبول (MCH بر حسب پیکوگرم)

۶- غلظت هموگلوبین در سلول (MCHC بر حسب درصد یا گرم درصد)

۷- دامنه پراکندگی حجم (RDW بر حسب درصد یا SD)

۸- مرفولوژی گلبول‌های قرمز

 

پارامتر MCHC ارزش کنترل کیفی دارد. کاهش واقعی آن بیانگر هیپوکرومیا یا استوماتوسیتوز است و افزایش آن در حد ۳۷ یا ۳۸ بیانگر اسفروسیتوز، گلبول‌های داسی شکل و یا بایت سل است.

افزایش غیر قابل قبول MCHC مثلاً بیش از %۴۰ غالباً بیانگر خطای آنالیتیکال از قبیل نمونه‌های هیپرلیپیدمی، نمونه‌های ژاندیس، آگلوتیناسیون‌های سرد و افزایش زیاد گلبول‌های سفید است. غالب موارد فوق با افزایش هموگلوبین، MCHC را افزایش می‌دهند.

پارامتر RDW (Red Cell Distribution Width) از روی هیستوگرام گلبول‌های قرمز به دست می‌آید و پارامتری برای تغییرات اندازه یا آنیزوسیتوز است. هرچه تنوع اندازه RBC بیشتر باشد هیستوگرام گلبول‌های قرمز پهن‌تر و مقدار RDW که بیانگر تغییرات اندازه است وسیع‌تر می‌شود.

مقدار نرمال RDW بر حسب CV برابر است با ۱۴/۵– ۱۱/۵درصد و بر حسب SD برابر با ۳± ۴۲ فمتولیتر است.

با همراه کردن پارامترهای MCV و RDW می‌توان پزشک را در تشخیص یاری داد. برای مثال:

افزایش MCV و RDW در کم‌خونی مگالوبلاستیک ممکن است دیده شود. کاهش MCV و افزایش RDW احتمال آنمی فقر آهن را مطرح می‌کند.

 

 

مرفولوژی گلبولهای قرمز:

تغییرات شکل و اندازه

گزارش مرفولوژی سلول‌های ویژه مانند داسی، اسفروسیت، آکانتوسیت و …

پلی کروماژی

گلبول قرمز هسته‌دار

نکته: در کم‌خونی‌هایی مانند تالاسمی ماژور و آنمی داسی شکل، گلبول‌های قرمز هسته‌دار معمولاً در مراحل ارتو و پلی‌کروم در خون ظاهر می‌شوند. مشاهده اشکال نابالغ‌تر از قبیل پرونرموبلاست و بازوفیلیک نرموبلاست بسیار غیرطبیعی است و امکان بیماری‌های بدخیم مانند سندرم‌های پیش سرطانی یا اریترولوکمی را در بزرگسالان مطرح می‌کند.

همولیز در نوزادان ممکن است با ورود گلبول‌های قرمز در تمام رده‌های بلوغ مشاهده شود.

گلبول‌های پلی‌کروماژی در خون محیطی به مفهوم رتیکولوسیت‌های بسیار نارس(Shift reticulucyte) است. همولیز و خونریزی موجب ورود گلبول‌های پلی‌کروماژی به خون می‌شود.

چنانچه بافر رنگ‌آمیزی اسیدی باشد گلبول‌های قرمز به رنگ قرمزتر از نرمال در آمده و نوتروفیل‌ها به سختی قابل رؤیت و گرانول‌های ائوزینوفیل نارنجی روشن می‌شوند.

پارامترهای پلاکتی عبارتند از:

۱- شمارش پلاکت در میلی‌متر مکعب

۲- حجم متوسط پلاکتی (MPV)

۳- مرفولوژی پلاکت

 نکات مهم:

۱- کوچک‌ترین ذره لخته در خون موجب کاهش فوق‌العاده پلاکت‌ها می‌شود.

۲- هنگام گزارش ترومبوسیتوپنی پدیده اقماری و پدیده تجمع پلاکتی در حضور EDTA را باید مد نظر قرار داد.

۳- گلبول‌های شکسته و میکروسیتوز شدید موجب افزایش کاذب پلاکت می‌شود. بیشترین افزایش کاذب پلاکت در بیماری هموگلوبین اچ دیده می‌شود.

۴- زمان ایده‌آل برای محاسبه MPV یک تا سه ساعت پس از خون‌گیری است و دامنه طبیعی آن     ۱۰/۲-۶/۹ فمتولیتر است.

 

گزارش مرفولوژی پلاکت:

پلاکت‌های درشت (Large platelet) با حجمی دو برابر پلاکت معمولی

پلاکت‌های غول‌آسا (Giant platelet) به اندازه گلبول قرمز

پلاکت‌های با اشکال عجیب و غریب (Bizarre)

پلاکت‌های کم گرانول (Hypogranular)

 

پلاکت غولآسا

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز (۹)

لوسمی

اساس کار، کنترل کیفی و کالیبراسیون آنالیزورهای خون شناسی

برای دانلود پی دی اف بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • دكتر حبيب‌ا... گل افشان
  • شمارش افتراقی
  • گستره محیطی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ویژه ها
آب مقطر گیری / اتوکلاو / اسپکتروفتومتر / انکوباتور / بن ماری / پی اچ متر / دیسپنسر / دیونایزر / روتاتور / سانتریفیوژ / سمپلر / فتومتر / شیکر / فور / میکروتوم / میکروسکوپ / هات پلیت / هود / محلولها / محیط کشت / مواد شیمیایی / پرینتر / یو پی اس/ استابلایزر / آموزش / اتوآنلایزر بیوشیمی / اسپرم آنالایزر / الایزا پروسسور / الایزا ریدر / الایزا واشر / الکتروفورز / الکترولیت آنالایزر / ایمونوآنالایزر / بلاد گس / پی سی آر / سل کانتر / سدیمان آنالایزر / کمی لومینه سانس / کیتها: بیوشیمی، سرولوژی، الایزا و ... / وسائل یک بار مصرف / نرم افزار / تعمیرات و نگهداری / کابینت و سکوبندی / شیشه آلات / جویای کار / فرصت شغلی / فروش ویژه اتوکلاو / تعمیرات و تامین قطعات و کالیبراسیون سیستم های الایزا ریدر و الایزا واشر اتوماتیک و فتومتر / یخچال و فریزرهای آزمایشگاهی / میکسر ESR / پیوند دستگاههای مدرن و کیتهای تولید داخل / تولید کننده سانتریفیوژ آزمایشگاهی / کیتهای الایزای قیمت مناسب / محصولات اسکلاو / فروش آزمایشگاه /