سرطان پستان در ایران: بررسی اپیدمیولوژیک

سرطان پستان در ایران: بررسی اپیدمیولوژیک

سرطان پستان در ایران: بررسی اپیدمیولوژیک

دکتر حمید زارع

چکیده: سرطان پستان یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در میان زنان ایرانی است؛ بااین‌حال، جنبه‌های اپیدمیولوژیک سرطان پستان در میان بیماران ایرانی نامشخص است. با استفاده از موتورهای جستجوی متفاوت، از جمله: مِدلاین[۱]، پایگاه اطلاعات علمی مرکز دانشگاهی آموزش، فرهنگ و تحقیقات[۲]، و بیش از ۲۰۰۰ مقاله از ۹۴ مجله پزشکی فارسی، یک بررسی متون علمی از مقالات منتشرشده از ژانویه سال ۱۹۹۸ تا دسامبر سال ۲۰۰۵ انجام شد. برای انجام جستجو، عناوین “سرطان پستان”، “تومور پستان”، “بدخیمی‌های پستان” و “کارسینومای پستان” با کلمه “ایران” ترکیب شدند. در مجموع، ۸۵ مقاله کامل موردبررسی قرار گرفت. این یافته‌ها نشان دادند که شرکت‌کنندگان در محدوده سنی ۱۵ تا ۸۴ سال بودند و سنین ۴۹–۴۰ سال متداول‌تر بودند. بروز سرطان پستان در زنان، ۲۲ در ۱۰۰,۰۰۰ نفر بود. میزان شیوع در این جمعیت، ۱۲۰ در ۱۰۰,۰۰۰ بود. مرحله  I در ۱۸٪، مرحله II در ۵۷٪ و مرحله III در ۲۵٪ موارد تشخیص داده شد. در حدود ۷۲% از بیماران، تومور بزرگ‌تر از ۲ سانتیمتر تشخیص داده شد. شصت‌وسه درصد بیماران در زمان تشخیص، درگیری غدد لنفاوی داشتند. کارسینوم مجرایی ارتشاحی[۳] با ۷۷% شایع‌ترین بود و کارسینوم لوبولار با ۵% کمترین بود. این بررسی نشان می‌دهد که جنبه‌های اپیدمیولوژیک سرطان پستان در ایران به‌طور نسبی موردمطالعه قرار گرفته است. نقص در مطالعه جنبه‌های بالینی آن مشهود است و نیاز است بخش مهمی از تحقیقات آینده باشد.

کلیدواژه‌ها: سرطان پستان، اپیدمیولوژی، ایران، بررسی

 

 

پس‌زمینه

سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در بین زنان در سراسر جهان است (۱). در دهه ۱۹۸۰، به دلیل افزایش تشخیص سرطان‌های کوچک‌تر و در مراحل اولیه، با استفاده گسترده از غربالگری ماموگرافی در میان زنان بدون علامت، نرخ وقوع این بیماری به‌طور عمده در زنان ۵۰ ساله و بالاتر (۲) به‌سرعت افزایش یافت (۳). بخشی از این افزایش را می‌توان به تغییرات در الگوهای تولیدمثل، مانند تأخیر باروری و داشتن فرزند کمتر (افزایش امید به زندگی) نسبت داد. اگرچه سرطان پستان، در یکی از کمترین نرخ‌های بروز در ایران و دیگر کشورهای آسیایی، طی چهار دهه گذشته بوده است، اما افزایش نرخ شیوع آن، سرطان پستان را به یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در بین زنان ایرانی مبدل ساخته است (۴) (جدول ۱).

سرطان پستان، زنان ایرانی را دست‌کم یک دهه جوان‌تر از همتایان آن‌ها در کشورهای توسعه‌یافته، تحت تأثیر قرار می‌دهد (۵). نرخ مرگ‌ومیر سرطان پستان در سال ۱۹۹۸ (۶) در تهران، ۵٫۸ در ۱۰۰,۰۰۰ زن و ۲٫۵ در ۱۰۰,۰۰۰ برای جمعیت زنان بود و ۷۷۶۲ سال زندگی در ۱۸ استان ایران در سال ۲۰۰۱ از دست رفت (۷). کشورهای درحال‌توسعه امیدوارند که در آستانه از بین بردن سرطان پستان، به‌عنوان یک تهدید عمده بهداشت عمومی باشند (۸). تشخیص زودهنگام سرطان پستان، یک چالش مهم برای متخصصین حوزه سلامت است. با توجه به توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی درباره اجرای برنامه‌های ملی کنترل سرطان (۹)، ارزیابی میزان مشکل سرطان (یعنی بروز، شیوع و مرگ‌ومیر) اولین گام در این روند است. مطالعات منتشرشده بسیاری در مورد سرطان پستان در ایران وجود دارد، اما جنبه‌های اپیدمیولوژیک سرطان پستان ایرانیان، نامشخص است. این مقاله، چنین مطالعاتی را برای روشن‌تر شدن این موضوعات، بررسی می‌کند.

روش‌ها

یک بررسی علمی مقالات منتشرشده از ژانویه سال  ۱۹۹۸ تا دسامبر ۲۰۰۵ برای ارزیابی جنبه‌های اپیدمیولوژیک سرطان پستان در ایران انجام شد.

جدول ۱: تغییرات وقوع سرطان‌ها میان زنان در ایران از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۸

سرطان پستان

استراتژی جستجو شامل تمام مقالات حاوی “سرطان پستان”، ”تومور پستان”، ”بدخیمی پستان” و ”کارسینومای پستان” بود که عناوین آن‌ها با واژه “ایران” ترکیب شدند. از سال ۱۹۹۸، سرطان پستان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مشکلات بهداشت عمومی در ایران مطرح شد و نتایج طرح‌های متعدد و برنامه‌های غربالگری بعد از این سال منتشر شد؛ این سال به‌عنوان نقطه شروع انتخاب شد. موانع تلاش برای جمع‌آوری تمام مقالات منتشرشده، به‌ویژه مقالات منتشرشده در نشریات پزشکی فارسی، این بود که آن‌ها یک شاخص استنادی نداشتند، برای طبقه‌بندی مناسب، بسیاری از داده‌ها در مقالات در دسترس نبودند و بسیاری از آزمایشگاه‌ها تمام شماره‌های نشریه را نداشتند. بسیاری از آن‌ها با دست جستجو شدند. از چندین نویسنده خواسته شد که کپی‌های نسخه‌های چاپ‌شده خود را به ما ارائه دهند. پایگاه‌های اطلاعاتی مرکز ثبت سرطان تهران[۴] و برنامه ملی ثبت سرطان[۵] برای این مطالعه مورداستفاده قرار گرفتند. از موتورهای جستجوی مختلف از جمله MEDLINE، ISI و پایگاه اطلاعات علمی (SID) مرکز علمی آموزش‌، فرهنگ و تحقیقات استفاده شد. بیش از ۲۰۰۰ شماره از ۹۴ نشریه پزشکی فارسی به‌صورت دستی از کتابخانه دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و کتابخانه مرجع دانشگاه ایران ارزیابی شدند. چکیده‌ها و اطلاعات منتشرنشده در این مطالعه گنجانده نشده است. هیچ فرضیه‌ای برای آزمایش وجود نداشت و ارزیابی تنها بر روی سرطان پستان در زنان متمرکز بود. ما مطالعات مربوط به روش‌های درمانی که فقط یافته‌های اپیدمیولوژیک را بررسی کرده بودند، کنار گذاشتیم، زیرا اطلاعاتی در مورد پروتکل‌های جراحی، شیمی‌درمانی و یا رادیوتراپی وجود نداشت و هیچ راهی برای مقایسه دقیق وجود نداشت. یافته‌ها به دسته‌های اپیدمیولوژیک، پایه و بالینی طبقه‌بندی شدند.

نتایج

در مجموع، ۵۳ مورد استناددهی در MEDLINE، ۲۷ مورد در ISI، ۵۱ مورد در SID و ۴۲ مورد در مجلات پزشکی فارسی وجود داشت. هفت مقاله در مجلات فارسی و بین‌المللی منتشرشده بودند. استناددهی‌های تکراری حذف شدند. از این‌ها ۸۳ مقاله کامل موردبررسی قرار گرفتند.

جنبه‌های اپیدمیولوژیک

نرخ بروز و شیوع. در سال ۱۹۹۸ در تهران، سرطان پستان ۲۵٫۵٪ تمام سرطان‌های زنان با نرخ وقوع خام ۲۲٫۴% در ۱۰۰,۰۰۰ نفر بوده است (۱۰). مرکز ملی ثبت سرطان ۱۶۰۳ مورد جدید سرطان پستان در سال ۲۰۰۰، ۳۹۴۶ مورد جدید در سال ۲۰۰۳ و ۴۵۵۷ مورد جدید در سال ۲۰۰۴ گزارش داد (۴). دو برنامه غربالگری و یک مطالعه مقطعی، نرخ شیوع سرطان پستان را ۳۵۲ نفر در هر  ۱۰۰,۰۰۰ زن در سنین ۶۵- ۳۰ ساله در بوشهر در سال ۱۹۹۸ (۱۱)، ۶۶۰ در ۱۰۰,۰۰۰ برای زنان ۳۵ ساله و بالاتر در شیراز در سال ۱۹۹۷ (۱۲) و ۱۲۰ در ۱۰۰,۰۰۰ برای زنان ۳۰ ساله و بالاتر در شمال غربی تبریز (۱۳) نشان دادند.

بافت‌شناسی و مرحله بالینی. جدول ۲ مطالعاتی راجع به بافت‌شناسی، مرحله بالینی، اندازه تومور و درگیری غدد لنفاوی را نشان می‌دهد (۱۴).

فاکتورهای ریسک. در بسیاری از مطالعات، فاکتورهای ریسک سرطان پستان در زنان ایرانی (۲۵-۱۵) گزارش شده است. این فاکتورها در جدول ۳ نشان داده شده‌اند. مهم‌ترین یافته‌های این مطالعات این است که بیماران مبتلا به سرطان پستان جوان‌تر از همتایان غربی خود هستند.

غربالگری و روش‌های تشخیصی. جدول ۴ نتایج دو برنامه غربالگری سرطان پستان مبتنی بر جمعیت در شیراز و بوشهر و چندین مطالعه ارزیابی تشخیصی در ایران را نشان می‌دهد.

دانش، نگرش و عملکرد. جدول ۵ مطالعات دانش، نگرش و عملکرد را نشان می‌دهد. یک مطالعه توصیفی در تهران، این مسئله که چگونه مذهب می‌تواند در خود-آزمایی پستان[۶] (BSE) در زنان مسلمان نقش داشته باشد را موردبررسی قرار داد. نود درصد نشان دادند که BSE با باورهای مذهبی آن‌ها مغایر نیست، اگرچه تنها ۶ درصد از پاسخ‌دهندگان اظهار داشتند که BSE را به‌طور ماهانه و مرتب اجرا کردند. پنجاه‌وهشت درصد ترجیح می‌دادند که توسط یک پزشک زن معاینه شوند، هرچند ۴۷ درصد گفتند که معاینه بالینی پستان توسط یک پزشک مرد مغایر با باورهای اسلامی آن‌ها نیست (۲۶). انجام BSE در ۶٪ از زنان به‌طور منظم تعریف شد (۲۷). یک مطالعه ارزیابی خدمات اطلاع‌رسانی ملی سرطان در کشور نشان داد که در ارائه اطلاعات و حمایت از بیماران، بستگان و عموم مردم مؤثر بوده‌اند. به نظر می‌رسد چالش واقعی این است که این خدمات به‌طور گسترده‌ای در دسترس باشد، به‌خصوص در بیماران مبتلا به سرطان پستان (۲۸).

جدول ۲: بافت‌شناسی و مرحله بالینی سرطان پستان در ایران

سرطان پستان

جنبه‌های پایه و بالینی

بقا. چهار مطالعه منتشرشده در مورد میزان بقاء سرطان پستان وجود داشت؛ در یک مطالعه کوهورت تاریخی، بقاء ۵-ساله از ۱۶۷ مورد سرطان پستان، ۶۲% بوده است (۲۹). گزارش‌های دیگری نیز وجود داشتند که نشان می‌دادند نرخ بقاء سرطان پستان در ایران بین اروپای شرقی و غربی است؛ که یک نرخ بقاء ۵ ساله ۷۰-۵۰% است (۳۲-۳۰).

گیرنده استروژن، گیرنده پروژسترون. در یک مطالعه شامل سه مرد و ۱۱۱ زن با سن ۷۵-۲۳ سال، ارزیابی گیرنده‌های هورمون: ER-مثبت و PR-مثبت به ترتیب ۶۲٫۳٪ و ۵۱٫۸٪ در ۱۱۱ بلوک پارافین سرطان پستان در تهران در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ بود (۳۳). یک مطالعه دیگر در موارد سرطان پستان، ER-مثبت را ۵۷% و PR-مثبت را ۴۷% یافت (۲۹).

مولکولی و ژنتیکی. کروموزوم ۱ و ۸ (۳۴)، فاکتور رشد اپیدرمال (۳۵)، HER2 (36–۳۸)، کاتاپسین D (39)، گیرنده پرولاکتین آزاد (۴۰)، Ag NOR(41)،  HLA-DRB1(42)، ژن‌های BRCA1 و BRCA2 (43–۴۵)، جهش ژن P53(46) و جهش (SDF1-3’A) استرومال مشتق شده از سلول‌های ژن عامل-۱(۴۷) در سرطان پستان ایرانیان موردبررسی قرار گرفتند.

گزارش موردی. تظاهرات غیرمعمول برای سرطان پستان از جمله متاستاز عنبیه چشم راست[۷] (۴۸) و نوروپاتی محیطی نیمه حاد (۴۹) گزارش شده‌اند.

تأخیر مراجعه. تأخیر در مراجعه، یک مشکل بهداشت عمومی برای سرطان پستان است، بسیاری از بیماران در مراحل بسیار دیر تشخیص داده شدند که در این مراحل احتمال کمی برای درمان وجود دارد. تأخیر در  مراجعه  در  بین ۲۵ تا ۴۲٫۵ درصد زنان مبتلا به سرطان پستان گزارش شده است (۱۲,۵۰).

پیش‌آگهی. هیچ مطالعه منتشرشده‌ای درباره پیش‌آگهی سرطان پستان و فاکتورهای مرتبط با آن، به‌استثنای یک مطالعه کنترلی موردی، وجود نداشت. نتایج به شرح زیر بودند: ۱۰۰ سرطان پستان (با اندازه تومور کمتر از ۲٫۵ سانتیمتر و بدون درگیری غدد لنفاوی زیر بغل)، ۱۰۰ سرطان پستان (با اندازه تومور بیش از ۲٫۵ سانتیمتر و با درگیری غدد لنفاوی زیر بغل) و ۱۰۰۰ بیمار بدون سرطان پستان مقایسه شدند. گروه خونی B با پیش‌آگهی سرطان پستان همراه بود [OR: 1.8, 95% CI: 1.2–۲٫۸] (۵۱).

اختلالات خلقی در سرطان پستان ایرانیان. شیوع افسردگی در شهر کرمان ۴۰ درصد بود (۵۲). یک مطالعه، مشخص‌کننده تفاوت معنی‌دار بین بیماران مبتلا به سرطان پستان و کنترل‌های مربوط به افسردگی و اضطراب (۵۳) بود. یک مطالعه‌اینده‌نگر نشان داد که ۴۸٪ بیماران علائم شدید اضطراب در هر دو مرحله شروع و پیگیری داشتند، بیش از ۶۰٪ از بیماران علائم بیماری افسردگی را در پیش و پس از تشخیص نشان ندادند (۵۴). یک مطالعه‌اینده‌نگر دیگر برای ارزیابی تأثیر دراز-مدت حضور یک گروه پشتیبان بر شیوع بیماری‌های روان‌شناختی در بیماران مبتلا به سرطان پستان، قبل و بعد از مشارکت ۱-ساله گروه پشتیبان سرطان پستان ایرانیان انجام شد. امراض روانی با استفاده از اضطراب و افسردگی بیمارستانی[۸] اندازه‌گیری شد. درحالی‌که در ابتدا، ۲۹% در سطح بالای اضطراب و ۱۴% در سطح بالای افسردگی بودند (۵۵). میانگین میزان خستگی عمومی سرطان پستان ۱۸/۷ (۱۳/۵ ±)، اضطراب شدید ۱۶ و افسردگی ۳۲ درصد گزارش شد (۵۶). سایر مطالعات، اختلالات خلقی در سرطان پستان گزارش دادند (۵۷،۵۸).

 

جدول ۳:  فاکتورهای ریسک سرطان پستان در ایران

سرطان پستان

جدول ۴: غربالگری و روش‌های تشخیص سرطان پستان در ایران

سرطان پستان

 

جدول ۵: مطالعات دانش، نگرش و عملکرد (KAP) درباره سرطان پستان در ایران

سرطان پستان

روش‌های درمان. یک مطالعه مقطعی برای ارزیابی اولویت جراحان عمومی در رابطه با عمل جراحی سرطان پستان (جراحی حفظ پستان در برابر ماستکتومی) و عوامل پیش‌بینی‌شده انجام شد. فقط ۱۹% جراحان جراحی حفظ پستان را در عمل‌های روتین خود، ترجیح می‌دادند (۵۹). یک مطالعه گذشته‌نگر مقطعی هم از بیماران تحت جراحی برای سرطان پستان با استفاده از ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده (MRM) و هم حفظ پستان انجام شد. هفتادوسه درصد تحت جراحی MRM قرار گرفتند و ۲۷% باقیمانده جراحی حفظ پستان داشتند. سروما در ۳۵% از بیماران رخ داده است. در آنالیز رگرسیون لجستیک چند متغیره، یک ارتباط از تشکیل سروما پس از عمل با MRM مشخص شد [OR:2.83, 95% CI: 1.01–۷٫۹۰] (۶۰).

بحث

شرکت‌کنندگان این مطالعه، در محدوده سنی ۱۵ تا ۸۴ سال قرار داشتند و آن‌هایی که در محدوده سنی ۴۹-۴۰ بودند، غالب‌ترین بودند و بیش از ۳۰% از بیماران کمتر از ۳۰ سال داشتند. نرخ بروز سرطان پستان در زنان بالای ۳۰ سال در ایران ۲۲ به ازای هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر است. نرخ شیوع در همین جمعیت، ۱۲۰ در ۱۰۰,۰۰۰ است. مرحله I در ۱۸%، مرحله II در ۵۷% و مرحله III در ۲۵% موارد تشخیص داده شد. هفتادودو درصد از بیماران با تومور بزرگ‌تر از ۲ سانتیمتر تشخیص داده شدند. حدود ۶۳% از بیماران در زمان تشخیص درگیری غدد لنفاوی داشتند. کارسینوم مجرایی ارتشاحی با ۷۷%، شایع‌ترین بود و کارسینوم لوبولار با ۵%، کمترین بود. به دلیل تعداد مورد و شاهد، روش نمونه‌گیری، انتخاب جمعیت و غیره، اختلافات زیادی در مورد فاکتورهای ریسک سرطان پستان وجود دارد. حساسیت و ویژگی تست‌های تشخیصی عبارت‌اند از: معاینه بالینی پستان توسط متخصص سلامت (۹۹٫۱۸%، ۹۵٫۸%)، ماموگرافی (۱۰۰-۹۱% و ۷۹%)، اسکن پستان با TC-MIBI(92.3%, 71.4%)، ﺁﺳﭙﻴﺮﺍﺳﻴﻮﻥ ﺳﻮﺯﻧﻲ ﻇﺮﻳﻒ (FNA) (65–۹۰%, ۹۷–۱۰۰%)، سونوگرافی داپلر و داپلر توان با پروب ۷٫۵ مگا هرتز (۸۱٫۶ -۷۲٫۷%). بی‌سوادی در بین ۲۳ تا ۷۳ درصد از زنان ایرانی مبتلا به سرطان پستان دیده شد. میزان شیوع افسردگی در این بیماران ۴۰% بود. فاکتورهای دیگر شامل: دانش (۵۲%)، نگرش (۴۲%) و عملکرد (۲۰%) زنان ایرانی در مورد خودآزمایی سرطان پستان بود. نرخ بقای پنج-ساله سرطان، ۷۳–۶۵% بود. در میان سرطان پستان، ER-مثبت، ۶۲–۵۷% و PR-مثبت، ۵۱-۵۷% بود. تأخیر در مراجعه ۷۵-۶۸% در مدت ۳ ماه و ۴۲٫۵ –۲۵% بیش از ۳ ماه دیده شد. ازآنجاکه تعداد کمی از مطالعات مورد-شاهد وجود دارد، عوامل مخدوش‌کننده بررسی نشدند؛ کیفیت مطالعات و روش‌های آماری آن‌ها و عدم تجانس ارزیابی نشدند.

نتیجه‌گیری

این اولین مطالعه‌ای بود که بر روی بررسی اپیدمیولوژیک سرطان پستان در ایران تمرکز کرده است. پیام اصلی برای پزشکان این است که: این مطالعه، به‌عنوان یک مرجع برای برنامه‌ریزی مطالعات آینده خدمت خواهد کرد. سیاست‌گذاران می‌توانند از این مطالعه به‌عنوان یک الگو برای طراحی و تکمیل برنامه ملی کنترل سرطان برای سرطان پستان در ایران استفاده کنند. پیشنهاد می‌شود نه‌تنها برای تعیین اپیدمیولوژی سرطان پستان، بلکه برای توسعه تأثیر غربالگری، درمان و درمان‌های تسکین‌دهنده آن، مطالعات مربوط به پروتکل‌های جراحی، شیمی‌درمانی و رادیوتراپی، پیش‌آگهی و نرخ بقای سرطان پستان در ایران به‌صورت پروژه‌های مشترک با کشورهای همسایه و در مطالعات تخصصی چند مرکز پزشکی باشد.

 

منافع رقابتی

نویسندگان اعلام می‌کنند که هیچ منافع رقابتی ندارند.

تشکر و قدردانی

این مطالعه توسط مرکز تحقیقات سرطان موسسه سرطان I.R.؛ مرکز سرطان پستان ایران (ICBC) پشتیبانی شد. از کارکنان کتابخانه دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و کتابخانه مرجع دانشگاه ایران تشکر می‌کنیم. نویسندگان از خانم زینت سادات موسوی برای تلاش‌های ایشان در رابطه با ویرایش متن انگلیسی این مقاله تشکر و قدردانی می‌کنند.

 

این مقاله ترجمه‌ای است از:

Breast Cancer in Iran: An Epidemiological Review

Seyed Mohsen Mousavi, MD,* Ali Montazeri, MPH, PhD, FFPH,† Mohammad

Ali Mohagheghi, MD,* Alireza Mousavi Jarrahi, PhD,* Iraj Harirchi, MD,*

Masomeh Najafi, MD,† and Mandana Ebrahimi, MD,†

*Tehran University of Medical Sciences, Cancer Institute, Cancer Research Center, Tehran, Iran; and

†Iranian Center for Breast Cancer (ICBC), Tehran, Iran

The breast journal. 2007 Jul 1;13(4):383-91.

:منابع

  1. Screening for Breast Cancer. http://www.who.int/cancer/

detection/breastcancer/en/

  1. American Cancer Society. Cancer Facts and Figures 2005.

Atlanta: American Cancer society, 2005.9

  1. Breast cancer facts and figures 2001. Atlanta: American

Cancer Society, 2001.

  1. Goya M. Iranian Annual Cancer Registration Report 2003.

Ministry of Health and Medical Education, Health Deputy, Center

for Disease Control and Prevention. March 2005 (Persian).

  1. Harirchi I, Karbakhsh M, Kashefi A, Momtahen AJ. Breast

cancer in Iran: results of a multi-center study. Asian Pac J Cancer

Prev 2004;5:24–۲۷٫

  1. Mohagheghi MA, Mousavi Jarrahi AR, Mortazavi H, et al.

Final report of National Cancer Registry modeling in Tehran. Tehran,

Shahid Beheshti, and Iran universities of Health and medical

services Cancer Institute, and Ministry of Health report

۲۰۰۲;۱۲:۱۰۷–۱۱۶٫

  1. Naghavi M. Mortality views in 18 Provinces of Iran 2001.

Ministry of Health, Deputy to Health Directory, Research and

development office, 2003;75 (Persian)

  1. Cady B. Breast cancer in the third millennium. Breast J

۲۰۰۰;۶:۲۸۰–۸۷٫

  1. WHO Model for Cancer Control, http://www.ispt.ro/

supercourse/lecture/lec0701/020.htm2005. Accessed June 20, 2006.

  1. Harirchi I, Ghaem-Maghami F, Karbakhsh M, Moghimi R,

Mazaheri H. Patient delay in women presenting with advanced

breast Cancer, a study from Iran. Public Health 2005;119:885–۹۱٫

  1. Assadi K, Ovjee MR, Vahdat S, Shams S, Hghshenas M,

Poursalimi SH. Breast cancer screening in Bushehr port population

aged 30-65 years. South Med. J 1998;1:217–۲۲٫NO 1

  1. Talei AR, Sadeghi-Hassanabadi A, Saalabian J, et al. A Preliminary

Report On Breast Cancer Screening Program In Shiraz

Southern Iran. Irn J Med Sci 1997;22:148.

  1. Abbasalizadeh S, Abbasalizadeh F, Sahaf F, Navaei N. Prevalence

of breast cancer in north west of Tabriz. Iranian J Obstetr

Gyn 2002;5:54–۵۷٫

  1. Tofigh M, Anaraki P. Clinical and pathologic aspects of

Breast mass in Moddares general hospital of Tehran from 1988-

  1. Pajouhandeh J Med 2004;39:175–۱۷۷٫
  2. Ebrahimi M, Vahdaninia1 M, Montazeri A. Risk factors for

breast cancer in Iran: a case–control study. Breast Cancer Res

۲۰۰۲;۴:۱–۴٫

  1. Yavari P, Mosavizadeh M, Sadrol-Hefazi B, Mehrabi Y.

Reproductive characteristics and the risk of breast cancer–a

case-control study in Iran. Asian Pac J Cancer Prev 2005;6:

۳۷۰–۷۵٫

  1. Sedagaht M, Nojomi M, Hosseini N. A case control study

about risk factor of breast cancer in Iran. J Med Council IRI

۲۰۰۳;۲۱:۱۹۸–۲۰۴٫ (Persian)

  1. Fathinajafi T, Jabarzadehgangeh S, Mojahedirezaeian S,

Mazlom SR. Risk factors of breast cancer in women at fertility age

in Mashad from 2002-2003. Iran Med J 2004;42:577–۸۵٫

  1. Aminisani N, Shamshirgaran SM, Ghavam Nasiri MR, Setayesh
  2. The direct and indirect effect of smoking on breast cancer.

Babol Med J 2004;7:63–۶۷ (Persian).

  1. Atar Parsaei F, Golchin M, Asodi I. Association between

personality, social, life style characteristics with breast cancer in

women. Tabriz Med J 2001;35:12–۱۹ (Persian).

  1. Motamed N, Hadi N, Talei A. Risk factors of breast cancer

in women over 35 years old in Shiraz in 2001. Zanjan Med J

۲۰۰۴;۱۲:۲۵–۳۳ (Persian).

  1. Aminisani N, Ghavamnasiri MR, Shamshirgaran SM,

Ehdaeivand F, Mohageri M. Association between fertility indicators

and Risk factors of Breast cancer. Mashhad Med J 2004;85:307–

۳۱۲٫

  1. Mehdipour P, Atri M, Jafarimojarrad E, Hosseini-Asl SS,

Javidroozi M. Laddering through pedigrees: family history of malignancies

in primary breast cancer patients. Asian Pac J Cancer Prev

۲۰۰۳;۴:۱۸۵–۹۲٫

  1. Kashfi F, Nikofar AR, Mohammadi R. Fertility factors associated

with breast cancer. Fertility Infertility J 2001;3:38–۴۵ (Persian).

  1. Pesaran Z, Rezaei A, Tavakoloi R, Siadat AH. Assessment

of Risk factors of Breast cancer to finding a replacement therapy

with Hormone in women who received corticosteroids. Shahrekord

Med J 2003;2:70–۷۵ (Persian).

  1. Montazeri A, Haji-Mahmoodi M, Jarvandi S. Breast selfexamination:

do religious beliefs matter? A descriptive study. J Public

Health Med 2003;25:154–۵٫

  1. Jarvandi S, Montazeri A, Harirchi I, Kazemnejad A. Beliefs

and behaviors of Iranian teachers toward early detection of breast

cancer and breast self-examination. Public Health 2002;116:245–۴۹٫

  1. Montazeri A, Haghighat S, Vahdani M, Jarvandi S, Harirchi
  2. Evaluation of a national breast cancer information service: the Iranian

experience. Support Care Cancer 1999;7:154–۵۷٫

  1. Vahdani M, Montazeri A. Survival rate of breast cancer.

Asian Pac J Cancer Prev 2004;5:223–۲۵٫

  1. Vahdaninia MS, Gila S, Montazeri A. Quality life as prognostic

factor for breast cancer’s 5 year survival rate. Payesh

۲۰۰۴;۴:۳۹–۴۵٫

  1. Mortazavi SH, Azadeh P, Valaei N. Prognostic Value of

HER2 Oncoprotein in premenopausal women with breast cancer

and axillary lymphadenopathy. Pajouhandeh Med J 2003;8:7–۱۳٫

(Persian).

  1. Mortazavi SH, Ameri A. Association between time of surgery

in different period with prognosis of Breast cancer.

Pajouhandeh Med J 2002;7:265–۶۹ (Persian).

  1. Fallahazad V, Kamalian N, Gransar A. The prevalence of

Estrogen and progestron receptors in Breast cancer in Shariati general

hospital of Tehran 2000-2002. J Tehran Med. Faculty

۲۰۰۴;۶۲:۷۴۵–۴۸ (Persian).

  1. Behjati F, Atri M, Najmabadi H, Nouri K, Zamani M,

Mehdipour P. Prognostic value of chromosome 1 and 8 copy number

in invasive ductal breast carcinoma among Iranian women: an

interphase FISH analysis. Pathol Oncol Res 2005;11:157–۶۳٫

  1. Mokhtari M, Sobhan A, Roozbehi H. Epidermal growth

factor in Breast cancer and its association with lymph adenopathy.

Zanjan Med J 2003;44:15–۱۸ (Persian).

  1. Mofid B, Jalalinodoshan MR, Kiani L, Zayeri F. Association

between protooncogen HER2 with prognostic factor of Breast cancer.

J Medical faculty, University of Shaheed Beheshti 2004;28:29–

۳۲ (Persian).

  1. Sirati F, Yadegari K. Association between HER_2 tumor

marker with invasiveness of breast cancer in patient whom were

done mastectomy in Cancer Institute from 2001-2003. Iran Med

J 2004;11:781–۸۹ (Persian).

  1. Kamali-Sarvestani E, Talei AR, Merat A. Ile to Val polymorphism

at codon 655 of HER-2 gene and breast cancer risk in

Iranian women. Cancer Lett 2004;215:83–۷٫

  1. Razavi FM, Malaknia N, Farazi B. Catapsin D enzyme in

Breast cancer. Mazandaran Med J 2001;31:10–۱۴ (Persian).

  1. Siratisabet M, Karamitehrani F, Tghikhani M, Atri M. Free

prolactin receptor in Breast cancer. Ghazvin Med. J 2000;14:44–۵۱

(Persian).

  1. Kadivar M, Shafiee AM. The comparison evaluation of

AgNOR index in the malignant and benign breast masses. Iran Med

J 2002;9:399–۴۰۴ (Persian).

  1. Ghaderi A, Talei A, Gharesi-Fard B, Farjadian SH, Amirzargar
  2. Vasei M.HLA-DRB1 alleles and the susceptibility of Iranian

patients with breast cancer. Pathol Oncol Res 2001;7:39–۴۱٫

  1. Yassaee VR, Zeinali S, Harirchi I, et al. Novel mutations in

the BRCA1 and BRCA2 genes in Iranian women with early-onset

breast cancer. Breast Cancer Res 2002;4:1–۶٫Epub 2002 Apr 16.

  1. Pietschmann A, Mehdipour P, Mehdipour P, et al. Mutation

analysis of BRCA1 and BRCA2 genes in Iranian high risk breast

cancer families. J Cancer Res Clin Oncol 2005;131:552–۵۸٫

  1. Teimori H, Poorparvin M, Atri M, Mirzaei MR. Mutation

in the exons 3, 10, 12 of BRCA1 in 30 breast cancers with positive

family history. Gorgan Med J 2001;3:19–۲۴ (Persian).

  1. Etemadi K, Poorparvin M. P53 gene mutation in breast cancer

with polymerase chain reaction single strand conformation polymorphism.

Hamadan Med J 2002;4:60–۶۵ (Persian).

  1. Razmkhah M, Talei AR, Doroudchi M, Khalili-Azad T,

Ghaderi A. Stromal cell-derived factor-1 (SDF-1) alleles and susceptibility

to breast carcinoma. Cancer Lett 2005;225:261–۶٫

  1. Rajavi J, Moezi-Ghadim H. A breast cancer with metastasis

to Oveal system. Feiz Med J 2000;16:110–۱۱۵٫

  1. Ameli J. A case report of breast cancer with peripheral neuropathy.

Kosar Med J 2001;6:41–۴۴ (Persian).

  1. Montazeri A, Ebrahimi M, Mehrdad N, Ansari M, Sajadian
  2. Delayed presentation in breast cancer: a study in Iranian women.

BMC Women’s Health Available from: http://www.biomedcentral.

com/1472-6874/3/4

  1. Jalali Nodoshan MR, Hashemi M, Valaei N. Association

between blood group and prognosis of breast cancer. Zanjan Med J

۲۰۰۲;۱۰ (Persian).

  1. Ramezani T. Depression and Phsychological consultation

among breast cancer in chemotherapy centers of Kerman. Andisheh

va Raftar 2001;6:10–۴ (Persian).

  1. Montazeri A, Jarvandi S, Ebrahimi M, Haghighat S, Ansari
  2. The role of depression in the development of breast cancer: analysis

of registry data from a single institute. Asian Pac J Cancer Prev

۲۰۰۴;۵:۳۱۶–۱۹٫

  1. Montazeri A, Harirchi I, Vahdani M, et al. Anxiety and

depression in Iranian breast cancer patients before and after diagnosis.

Eur J Cancer Care (Engl) 2000;9:151–۵۷٫

  1. Montazeri A, Jarvandi S, Haghighat S, et al. Anxiety and

depression in breast cancer patients before and after participation in

a cancer support group. Patient Educ Couns 2001;45:195–۹۸٫

  1. Haghighat S, Akbari ME, Holakouei K, Rahimi A, Montazeri
  2. Factors predicting fatigue in breast cancer patients. Support

Care Cancer 2003;11:533–۳۸٫

  1. Montazeri A, Vahdaninia1 M, Ebrahimi M, Jarvandi S. The

Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS): translation and

validation study of the Iranian version. Health and Quality of Life

Outcomes This article is available from: http://www.hqlo.com/

content/1/1/14

  1. Montazeri A, Sajadian A, Ebrahimi M, Akbari ME. Depression

and use of complementary medicine among breast cancer

patients. Support Care Cancer 2005;13:339–۴۲٫

  1. Najafi M, Ebrahimi M, Hashemi E, Kaviani A. Breast

conserving surgery versus mastectomy: cancer practice by general

surgeons in Iran. BMC Cancer 2005;5:35.

  1. Hashemi E, Kaviani A, Najafi M, Ebrahimi M, Hooshmand

H, Montazeri A. Seroma formation after surgery for breast cancer.

World J Surg Oncol 2004;2:44.

  1. Harirchi I, Ebrahimi M, Zamani N, Jarvandi S, Montazeri
  2. Breast cancer in Iran: a review of 903 case records. Public Health

۲۰۰۰;۱۱۴:۱۴۳–۵٫

  1. Dabiri S, Monsefi N, Nikian Y, Mirshekari TR, Rahimimoghadam
  2. The Histological finding importance for treatment

deciding in Breast cancer. Kerman Med J 1999;7:26–۳۳ (Persian).

  1. Salsali M, Tazejani D, Javadi A, et al. A study of the clinical

features and the treatment of breast cancer in 374 patients in Iran.

Tumori 2003;89:132–۳۵٫

  1. Kamehshian T, Mazochi T. Family history in 100 cases of

Breast cancer. Faiz Med J 2003;28:90–۹۴ (Persian).

  1. Salsali M, Shiabi S, Derakhshan M, et al. The effect of

health center in treatment of Breast cancer. Pajouhesh Med., Faculty

Med. J 2001;25:241–۲۳۵ (Persian).

  1. Atri M, Mehdipour P, Javidroozi M, Hosseini-asl SS, Jafarimojarrad
  2. Linking histopathology and family history in breast

cancer. Asian Pacific J Cancer Prevent 2002;3:33–۳۹٫

  1. Azarhoosh R, Golalipoor MJ, Behnampoor N, Basharkhah
  2. Grading of malignant breast tumors according to histological

characteristics. Gorgan Med J 1999;4:32–۳۸ (Persian).

  1. Silanian Tosi F. The effect of hormone replacement therapy

on of screening mammography’s efficacy in menopauses. Univ Lett J

۲۰۰۴;۱۴:۷۶–۸۳ (Persian).

  1. Sina A, Jalili A, Abdi B, Ghareaghaji R. Study of mammography

findings and correlation of breast tumors with the pathological

results in Emam general hospital of Urmia. J Urmia Univ Med

۲۰۰۲;۱۳:۲۱۳–۲۱۹ (Persian).

  1. Daghagheleh H, Davaei M, Rakhshan M. The efficacy of

FNA for detecting breast mass and its pathological result. Research

in Med 2000;24:287–۹۰ (Persian).

  1. Mahbobi A, Alvandi S, Alizadehnavaei R. Assessment of

breast legions in Mammography. Babol Med. J 2004;2:52–۵۵

(Persian).

  1. Dabiri S, Sedighi B. Sensitivity and specificity of FNA in

women breast mass. Hamadan Med. J 2002;9:1–۵ (Persian).

  1. Ahmadinegad N, Shahriaran S, Ghasemifirouzabadi A, Guiti
  2. Sensitivity and specificity of Doppler Sonography and Power

Doppler for detecting malignant and benign breast mass in Emam

hospital 1999–۲۰۰۰٫ Tehran Med. J 2002;60:277–۸۲ (Persian).

  1. Naderi T, Bahrampoor A. Sensitivity and Specificity of

breast mass detection by Behvarz in Health House. Kerman Med.

J 2000;7:73–۷۸ (Persian).

  1. Omranpoor R, Haghshenas S, Guiti M. Efficacy of axillary

Sonography before surgery for detecting Metastatic lymph adenoma

in Breast cancer (Emam hospital 2000-2001). Tehran Med

J 2003;61:359–۶۳ (Persian).

  1. Modir A, Mirshamsi MH, Hashemian M. FNA in breast

tumors and compare with gross pathology. Yazd Med J 2001;9:28–

۳۱ (Persian).

  1. Hasaniesfahani M, Mousavi SR, Azargashb A. Efficacy of

FNA for detecting Breast mass. Pajouhandeh Journal of Shahid Beheshti

Medical University 2001;6:527–۲۹ (Persian).

  1. Zakavi SR, Mehrabibahar M, Hadadiaval M. Efficacy of

Breast scan with TC-MIBI for breast mass detection. Mashhad Med

J 2004;47:141–۳۶ (Persian).

  1. Talei A, Bostanian F. Accuracy of mammography for detecting

of malignant breast lesions. J Med Council 2003;21:22–۲۶ (Persian).

  1. Ziaeian B, Roodbary M. Comparison between FNA and

biopsy for palpable breast mass. Ophogh e Danesh 2004;10:31–۳۵

(Persian).

  1. Jokar F, Ghyasi N. Knowledge, attitude and practice of Ilamoan

women about breast cancer. Ilam Med J 2000;9:29–۳۴

(Persian).

  1. Danesh A, Amiri M, Zamani AR, Tazhibi M, Gangi F.

Knowledge, attitude and practice of Sharekord women staff of Educational

office about breast self exam. Sharekord Med J 2002;4:47–

۵۲ (Persian).

  1. Ramezani Tehrani F, Kazem M, Baroti E. Knowledge, attitude

and practice of Iranian women 20-49 years old on Breast

Cancer. Teb va Tazkieh 2001;42:30–۳۷ (Persian).

  1. Dadkhah B, Mohammadi MA. Knowledge, attitude and

practice of Ardebilian women about BSE in 2001. Ardebil Med J

۲۰۰۲;۱:۱۵–۲۰ (Persian).

  1. Abedzadeh M, Sadat Z, Saberi F. Knowledge, attitude and

practice of women who refer to rural health centers of Kashan

about breast cancer and its case findings methods in 2001. Feiz Med

J 2003;7:85–۹۲ (Persian).

  1. Haji-Mahmoodi M, Montazeri A, Jarvandi S, Ebrahimi M,

Haghighat S, Harirchi I. Breast self-examination: knowledge, attitudes,

and practices among female health care workers in Tehran,

Iran. Breast J 2002;8:222–۵٫

  1. Mahori K, Sadeghi Hasanabadi A, Talei A. Knowledge and

practice of women who refer to rural health centers of Shiraz about

breast cancer screening. Hormozgan Med J 2003;7:0–۰ (Persian).

[۱]MEDLINE

[۲]Scientific information data base of Academic Center for Education, Culture and Research

[۳]Infiltrative ductal carcinoma

[۴]Tehran Cancer Registry

[۵]National Cancer Registry Program

[۶]breast self-examination

[۷]right eye Uveal metastasis

[۸]Hospital Anxiety and Depression

برای دانلود پی دی اف برروی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • اپیدمیولوژیک
  • بدخیمی‌
  • دکتر حمید زارع
  • سرطان پستان
  • کارسینوما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *