اصول ایمنی شغلی و محیطی در مواجهه و دفع پسماندهای خطرناک بیمارستانی

اصول ایمنی شغلی و محیطی در مواجهه و دفع پسماندهای خطرناک بیمارستانی

 اصول ایمنی شغلی و محیطی در مواجهه و دفع پسماندهای خطرناک بیمارستانی

  حامد فلاحی kalhoregharb@gmail,com

دانشجوی کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی ایلام. گروه بهداشت حرفه‌ای

فرهاد فراستی farasaty_64@yahoo.com

هیئت علمی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، دانشکده بهداشت، گروه بهداشت حرفه‌ای

چکیده:

بیمارستان‌ها در اکثر کشورها بخش عمده‌ای از مراکز بهداشتی درمانی را تشکیل می‌دهند و بخش اعظم هزینه‌های بهداشت و درمان (حدود ۷۰%) را به خود اختصاص داده‌اند. بیمارستان باید الگوی نظافت و سمبل پاکیزگی و بهداشت باشد بنابراین رعایت ضوابط بهداشتی بخصوص بهداشت محیط و حرفه‌ای از اولویت خاصی برخوردار است. مخاطرات عمده سلامت در بیمارستان ناشی از عدم اجرای مقررات بهداشتی، مواد زائد جامد (زباله)، فاضلاب، رختشویخانه بیمارستان، آب و مواد غذایی غیربهداشتی و عدم مراعات نظافت عمومی و عوامل زیان‌آور حرفه‌ای نظیر عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک، ارگونومیک و روانی و … می‌باشند که کلیه بیماران‌ـ ملاقات کنندگان، کارکنان و در نهایت جامعه را در معرض این مخاطرات قرار می‌دهد. پسماندهای بیمارستانی از جمله نکات آسیب‌رسانی تلقی می‌شود که می‌تواند از جهات گوناگون کارکنان، بیماران، محیط زیست و… را تحت‌ تأثیر اثرات سوء خود قرار دهد. این پسماندها از نظر جمع‌آوری، نگهداری و حمل و نقل از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. امروزه استفاده زیاد از وسایل پزشکی یک بار مصرف، پسماندهای عفونی، ترکیبات شیمیایی، رادیواکتیو، دارویی و بیولوژیکی از یک سو و انتشار بیماری‌های خطرناکی همانند ایدز و هپاتیت در بین کارکنان از سوی دیگر در بخش‌های بهداشتی- بیمارستانی لزوم کنترل‌های مدیریتی در زمینه جمع‌آوری، انبار و دفع آنها را ایجاب می‌کند. زباله‌های خطرناک در بخش‌های نظیر اتاق عمل، جراحی، رادیولوژی، آزمایشگاه، اورژانس و… تولید می‌شوند؛ به‌ طوریکه میزان متوسط تولید مواد زائد بیمارستانی در جهان به ازای هر تخت ۲ الی ۹ کیلوگرم و در ایران ۲/۷ الی۱۰/۵ کیلوگرم برآورد شده است. روش‌های دفع مواد زاید شامل سوزاندن، دفن بهداشتی، استریلیزاسیون، پرتودهی، کپسوله کردن و خنثی کردن می‌باشد که انتخاب روش مناسب بستگی به عواملی نظیر قدرت گندزدایی، امکان دسترسی به روش موردنظر، هزینه اولیه و استاندارد بودن روش دفع دارد. با توجه به ذکر نکات مربوط، اهمیت پسماندهای بیمارستانی تولید شده و رعایت نکات ایمنی در ضمن مواجهه و برخورد با آنها دوچندان می‌نماید.

کلمات کلیدی: اصول ایمنی، مواجهه، پسماندهای بیمارستانی، دفع اصولی

 

مقدمه:

 زندگی روزمره بشری همواره در معرض تهدید کننده‌های سلامت قرار دارد. این تهدید کننده‌ها می‌توانند منابع گوناگونی داشته باشند. بیمارستان واحدی است جهت ارائه خدمات و مراقبت‌های سلامت از جمله اقدامات پیشگیری، درمانی و مراقبت‌های سلامتی در جامعه که در همین راستا و در جهت انجام این خدمات پسماندهایی تولید می‌شوند که جزء معضلات بهداشتی شغلی و محیطی به حساب می‌آیند. انواع پسماندهای تولید شده در بیمارستان‌ها توسط سازمان‌های مختلف به طرق متفاوتی دسته‌بندی می‌شوند که در یکی از این روش‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ گروه اول پسماندهای عادی که از کارکردهای مدیریت اجرایی و معمولی بیمارستان همانند خوردن، نوشیدن و سایر کارها ناشی می‌شوند.گروه دوم پسماندهای خطرناکی هستند که به ۹ دسته آسیب‌رسان و اصلی تقسیم می‌شوند که شامل پسماندهای عفونی، پاتولوژیک، برنده و نوک‌تیز، دارویی، شیمیایی، ژنوتوکسیک، فلزات سنگین، ظروف تحت فشار و پسماندهای پرتوزا می‌باشند. ماهیت خطرناک این پسماندها به دلیل داشتن عوامل زنده بیماری‌زا، ژنوتوکسیک بودن (پسماندهایی که به‌شدت خطرناکند و دارای خصوصیات ایجاد جهش سلولی، عجیب‌الخلقه‌زایی و یا سرطان‌زایی هستند) و سایر خطرات و آسیب‌هایی است که می‌توانند برای فرد در هنگام مواجهه ایجاد کنند. نکته بسیار مهم و حیاتی در برخورد با این پسماندها برخوردهای بهداشتی و مدیریتی مناسب و بموقع و بدون تأخیر اضافی است. عدم کنترل پسماندهای بیمارستانی و بی‌توجهی در جمع‌آوری و دفع آنها می‌تواند سبب مشکلات خاصی در کشور شود که بازتاب آن تهدید جدی سلامتی و محیط زیست را بدنبال خواهد داشت. خطرات بهداشتی پسماندها از طریق تماس‌های شغلی مانند تماس کارگران خدمات این قسمت با پسماندهای پزشکی ناشی می‌شود. پسماندهایی از قبیل کیسه‌های محتوی خون آلوده به ایدز و نیز ویروس هپاتیت ب، سرنگ‌ها، گاز و وسایل پانسمان، سوند و لوله‌های مصرف شده در داخل بدن و وسایل بخیه، میزان بالای باکتری‌ها و انگل‌ها و مواد سمی و خطرناک عفونی را تشکیل می‌دهند که باعث بروز مخاطرات انسانی و آلودگی محیط بیمارستان می‌شوند. مطالعات انجام شده در ایالت متحده نشان داده‌اند که کلیه کارکنانی که با مواد زاید پزشکی در تماسند یا در حیطه خدمت‌ رسانی خدمات سلامت فعالیت دارند از بالاترین درصد جراحت در حین کار برخوردار بوده‌اند. برخی شاخص‌ها نظیر افزایش چشمگیر در میزان عفونت بیمارستانی و افزایش مقاومت ارگانیسم‌ها در برابر طیف وسیعی از آنتی‌بیوتیک‌ها نشان می‌دهند که مدیریت ضعیف پسماندهای بیمارستانی عامل اصلی افزایش این جراحات تا ۱۸۰ الی ۲۰۰ کارگر در هر ۱۰۰۰ نفر بوده است. جهت بهبود مدیریت زباله‌ها و پسماندهای بیمارستانی یک چارچوب قانونی ملی، سیستم‌های دقیق مدیریت داخلی و برنامه‌هایی برای تعلیم و آموزش و تضمین ایمنی و برنامه‌هایی برای تخمین مقدار این پسماندها و ارزیابی روش‌های مؤثر دفع در هر کشوری بایستی ایجاد شود. همین مسئله از سال ۱۹۷۵ به بعد کشورهای جهان را ملزم به تصویب قوانینی در این زمینه نمود، بطوریکه در سال‌های ۱۹۳۰ به بعد روش‌های بهداشتی دفع زباله در آمریکا معمول بود و در سال ۱۹۶۰ ژاپن اولین کشوری بود که کنترل مواد زاید خطرناک را آغاز کرد و در سال۱۹۷۶ اداره ملی محیط زیست آمریکا کنترل مواد زاید را انجام و در سال۱۹۸۰ قانون حفاظت بازیافت از مبدأ را پی‌ریزی نمود.

 

ضرورت پیاده سازی اصول ایمنی در بیمارستان:

 واحد بیمارستانی به عنوان یک سازمان تولید کننده خدمات با هدف اصلی جلب رضایت مشتری‌های بیرونی سازمان، در عین حال تأمین و رضایت مشتری داخلی (پرسنل) را نیز دنبال می‌کند. عوامل مختلف تهدید کننده سلامت در این قبیل مراکز متعدد است از جمله: وجود عفونت‌های بیمارستانی که متأثر از دو عامل می‌باشند که عبارتند از اقدامات تداخلی پزشکی و بهداشت بیمارستان. در این گونه اماکن نقش عوامل محیطی در ایجاد و انتقال عفونت‌ها بالاتر است زیرا محیط آلوده راه‌های گوناگون انتقال و عوامل بیماری‌زای متعدد را فراهم می‌نماید. آخرین برآوردهای سازمان بین‌المللی کار[۱] (ILO) در جمعیت شاغلین به طور عام برای سال ۲۰۰۰ نشان می‌دهد که سالیانه ۲ میلیون مرگ ناشی از کار رخ می‌دهد (یعنی روزانه بیش از ۵۰۰۰ مورد) در برابر هر حادثه منجر به مرگ بسته به نوع شغل ۵۰۰–۲۰۰ صدمه منجر به غیبت از کار اتفاق می‌افتد، به علاوه به ازای هر مورد مرگ ناشی از بیماری‌های شغلی حدود ۱۰۰ مورد بیماری‌هایی که منجر به غیبت از کار می‌شود، رخ می‌دهد. البته گزارش فوق اختصاصاً مربوط به مراکز بهداشتی درمانی نیست ولی در نوع خود اشاراتی بر بیماری‌های شغلی، سرطان‌ها، حوادث در محیط کار و بیماری‌های مسری دارد. طبق همین گزارش سرطان‌های شغلی بزرگترین عامل مرگ و میر در محیط‌های کار است که باعث ۶۴۰۰۰۰ (۳۴%) مرگ ناشی از کار می‌شود و به دنبال آن بیماری‌های دستگاه گردش خون با ۲۳%، حوادث با ۱۹% و بیماری‌های مسری با ۱۷% در ردیف‌های بعدی قرار دارند. آمار شفاف و واضحی در ارتباط با بیماری‌های شغلی ناشی از اشتغال در محیط‌های بهداشتی درمانی در سطح کشور به علت نبود ساختار منسجم پایش و مراقبت خدمات تخصصی پایه بیمارستان موجود نیست. مطالعات انجام شده در ایالات متحده نشان داده‌اند که کلیه کارکنانی که با مواد زاید پزشکی در تماس هستند و آنهایی که در زمینه ارائه خدمات سلامت فعالیت دارند، از بالاترین درصد جراحات در حین کار برخوردار بوده‌اند. بدیهی است تغییر شاخص‌های سلامت در محیط‌های بیمارستان با توجه به ایجاد خدمات ارائه شده و ارتقاء آنها نظیر شاخص آب و فاضلاب، زباله، بهداشت مواد غذایی، نظافت عمومی، بیماری‌های حرفه‌ای و حوادث، منجر به بهینه‌سازی منابع، افزایش بهره‌وری، استفاده صحیح از نیروی انسانی، افزایش انگیزش‌های خدمت و رضایتمندی مشتری و اشاعه سلامت می‌گردد. به عبارت دیگر اجراء خدمات تخصصی پایه در بیمارستان با تغییر شاخص‌های مختلف بهداشتی و عمومی سلامت، بر روی هزینه‌های مختلف جاری بهداشتی درمانی نیز مؤثر است. تأثیر عوامل زیان‌آور محیطی و حرفه‌ای بر روی سلامت دهندگان و گیرندگان خدمت در واحد بهداشتی درمانی بدون شک دارای اثرات اقتصادی منفی است، اما نکته اساسی توانایی در پیشگیری است زیرا عامل مولد صدمات و بیماری‌ها در این محیط‌ها قابل پیش‌بینی، شناسایی، اندازه‌گیری و کنترل است و از طرف دیگر پرسنل شاغل در مواجهه، در دسترس می‌باشند. برای دستیابی به این هدف باید اصول و استاندارد‌هایی در زمینه‌های مختلف از جمله بهداشت محیط و بهداشت حرفه‌ای رعایت شود، لذا جهت جامعیت بخشیدن به خدمات به منظور تأمین اهداف مورد نظر علاوه بر ارائه خدمات مطلوب درمانی باید سیاست‌ها و برنامه‌های مرتبط با خدمات تخصصی پایه (سلامت محیط و کار) در بیمارستان روشن باشد. از دیگر نکاتی که ضرورت توجه به اصول ایمنی و بهداشت حرفه‌ای را در این محیط‌ها نشان می‌دهد این است که طیف وسیعی از افراد (بیماران، پرسنل و مراجعین) در مواجهه مستقیم یا غیرمستقیم با این عوامل زیان‌آور قرار دارند که بر روی سلامت آنها مؤثر است. با توجه به دلایل ارائه شده، لزوم پیاده‌سازی اصول ایمنی در تمامی بخش‌های بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی درمانی از جمله نظارت بر دفع صحیح و اصولی پسماندها، بیش از پیش ضروری می‌نماید. به همین منظور برآن شدیم تا در این مقاله برخی از الزامات و اصول مهم در این زمینه را جمع‌آوری و ارائه کنیم.

 

روش ایمن در دفن بهداشتی پسماندهای بیمارستانی:

 در روش دفن بهداشتی باید تصفیه و پالایش آن قبل از تخلیه به محیط صورت گیرد زیرا به دلیل ماهیت خود احتمال آلودگی آب وجود داشته و باعث تجمع حشرات و حیوانات در منطقه و تولید گازهای گلخانه‌ای و بو و پراکندگی اشیای سبک در منطقه خواهد شد. از جمله راهکارهای اتخاذ شده برای بی‌خطر‌سازی پسماندهای بیمارستانی استفاده از زباله‌سوز می‌باشد که متأسفانه در اغلب موارد در مدت کوتاهی بنا به دلایلی از جمله کمبود پرسنل متخصص و آموزش‌دیده، نبود سیستم‌های کنترل آلودگی هوا و مشکلات ایجاد شده در بهره‌برداری، ممکن است دچار مشکلاتی باشد. علاوه بر آن در روش سوزاندن از نظر بهداشتی تولید گازهای سمی و خطرناک، آلودگی آب و هوا و خاک و اثرات زیست محیطی مشکلات فراوانی وجود دارد که نیاز به بررسی بیشتر دارند. در حال حاضر با توجه به مزایا و معایب موجود برای هر یک از روش‌های بی‌خطرسازی در دنیا و همچنین هزینه‌های زیادی که در این خصوص صورت گرفته است و به دلیل کارشناسی نبودن آنها کارساز نبوده‌اند، استفاده از روش‌هایی غیر از سوزاندن برای امحای نهایی زباله‌های بیمارستانی در دستور کار قرار گرفته است. از جمله این روش‌ها می‌توان به اتوکلاو کردن (گندزدایی با گرمای مرطوب) اشاره کرد، علاوه بر اتوکلاو کردن روش‌های زیاد دیگری نیز موجود است که با توجه به شرایط موجود می‌توان از آنها استفاده کرد.

 

تفکیک، بسته‌بندی و جمع‌آوری:

 تمام مراکز تولید کننده پسماندهای پزشکی (اعم از بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، مراکز بهداشت، آزمایشگاه‌ها، مراکز تزریق، رادیولوژی‌ها، ‌دندانپزشکی‌ها، فیزیوتراپی‌ها، مطب‌ها و سایر مراکز تولید پسماند پزشکی) موظفند در مبدا تولید، پسماندهای عادی و پسماندهای پزشکی ویژه خود را تفکیک و بسته‌بندی کنند. به منظور مدیریت بهینه پسماند، این مراکز موظفند اقدام‌های زیر را انجام دهند:

الف) ترجیح بر استفاده از کالا‌هایی با تولید پسماند کمتر و غیرخطرناک و یا کالا‌هایی با تولید پسماند قابل بازیافت.

ب) مدیریت و نظارت مناسب بر مصرف مواد جهت جلوگیری از تولید شدن پسماندهای غیرضروری.

پ) جداسازی دقیق پسماند عادی از پزشکی ویژه در مبدأ تولید پسماند.

ت) ترجیح بر استفاده از محصولا‌ت کم‌‌خطرتر به جای PVC و استفاده از رنگ‌های کم‌خطرتر به جای رنگ‌های با پایه فلزی.

ث) اولویت استفاده ازپاک کننده‌های زیستی تجزیه‌پذیر و مواد شیمیایی ایمن‌تر و مواد با پایه آب به جای مواد با پایه حلال

 

جهت اجرای هرچه بهتر و ایمن‌تر برنامه‌های دفع پسماندهای بیمارستانی لازم است نکات زیر موردتوجه قرار بگیرند:

  • باید پسماندهای عادی و غیرآلوده را در محل تولید از پسماندهای آزمایشگاهی جداسازی نمود. دفع پسماندهای

عادی و غیرآلوده مانند پسماندهای خانگی انجام می‌شود .

  • وسایلی که پس ازسترون سازی دوباره وارد چرخه کاری می‌گردند باید درکیسه‌های مخصوص اتوکلاو و

جدا از وسایلی که پس از سترون سازی دفع می‌گردند، قرار داده شوند.

  • کلیه پسماندهای عفونی آزمایشگاهی باید ابتدا اتوکلاو شده و سپس به طریقه بهداشتی دفع گردند.
  • پسماندهای تیز و برنده مانند سرسوزن‌ها، وسایل شیشه‌ای شکسته، تیغ اسکالپل، نوک سمپلر و غیره، باید در ظروف ایمن[۲] قرار گرفته و زمانی که سه چهارم محفظه پرشد، اتوکلاو شده و سپس به طریقه بهداشتی دفع گردند .
  • در موقع جمع‌آوری، حمل و نقل و دفع پسماندها باید از وسایل و پوشش‌های حفاظتی لازم استفاده شود.
  • تمامی مراحل جمع‌آوری و حمل و نقل کیسه‌های پسماندها باید با دست انجام پذیرد، زیرا استفاده از وسایل مکانیکی سبب پاره شدن کیسه‌ها و ترشح و پاشیدن مواد آلوده می‌گردد. سطل‌های محتوی کیسه‌های پسماند برای اجتناب از واژگونی باید توسط گاری چرخدار جابجا شوند .
  • جمع‌آوری و دفع پسماندها باید طبق برنامه زمانبندی مشخص و متناسب با میزان تولید پسماند بوده و حداقل به طور روزانه انجام پذیرد.

 

نکات مهم ایمنی برای مسئولین دفع پسماندهای بیمارستانی:

 به استناد ماده ۵ قانون مدیریت پسماندها و قانون کار جهت حفظ، تأمین و ارتقاء سطح سلامت شاغلینی که در عملیات مختلف جمع‌آوری دستی و ماشینی، حمل و نقل، جابجایی، بازیافت، پردازش پسماندهای عادی، پزشکی (بیمارستانی)، ویژه، کشاورزی و صنعتی مشغول به کار هستند، بایستی دستورالعمل‌های زیر رعایت گردد:

  • از دست زدن به زباله به خصوص زباله آزمایشگاه‌ها، بخش‌های عفونی و … اکیداً خودداری گردد و همچنین در جمع‌آوری و حمل و نقل و تخلیه زباله بایستی کلیه نکات ایمنی و حفاظتی رعایت گردد.
  • در صورت مشاهده اجسام تیز و برنده (سرسوزن، تیغ جراحی) در داخل زباله‌دان نصب شده در اتاق بیماران ابتدا موضوع به پرستار بخش یا جانشین وی و در صورت عدم توجه به مدیر بیمارستان یا درمانگاه کتباً یا شفاهاً اطلاع داده شود.
  • مواد شوینده، سفید کننده، گندزداها و ضدعفونی کننده‌ها بایستی در محل مناسب و دارای تهویه اصولی نگهداری گردند.
  • از انبار نمودن مواد یاد شده به صورت در هم و یا غیراصولی جداً بایستی پرهیز کرد.
  • از پراکندن مواد غذایی اضافی بیماران، نان‌های ضایعاتی و سایر پسماندهای تولیدی بیمارستانی و آزمایشگاهی در گوشه و کنار بیمارستان که باعث جلب حیوانات اهلی مثل گربه و جانوران موذی مثل موش و حشرات و پرندگان می‌گردد، جداً خودداری شود.
  • پسماندهای مخاطره‌آمیز و ویژه که بطور دستی یا ماشینی حمل و نقل می‌شوند، بایستی برچسب‌گذاری شود و دفع آنها تحت شرایط خاص صورت پذیرد.
  • تمام عوامل اجرایی پسماندها که در عملیات حمل و جابجایی بکار گرفته می‌شوند بایستی از خطرات موادی که در داخل بشکه‌ها و مخازن وجود دارد آگاه شوند و هشدارهای لازم به آنها داده شود.

 

      الزامات ایمنی که بایستی توسط مسئولین بیمارستان‌ها و مراکز خدماتی درمانی جهت تأمین و ارتقاء ایمنی شاغلین در بخش جمع‌آوری و دفع پسماندها پیاده شود عبارتند از:

  • لزوم وجود واحد ایستگاه بهگر جهت ارائه خدمات بهداشتی در کارگاه مؤسسه یا واحد تولید، بازیافت، پردازش یا دفع پسماندها که دارای ۵۰-۲۰ نفر شاغل می‌باشد.
  • حضور مدیر مرکز بهداشت کار که منظور کارشناس بهداشت حرفه‌ای است که پس از طی دوره‌های آموزشی- توجیهی قابلیت هدایت و اجرای برنامه‌های بهداشت حرفه‌ای و طب کار به عوامل اجرایی پسماندها را دارا باشد.
  • برگزاری جلسات و دوره‌های آموزشی توسط مسئولین مربوطه جهت افزایش سطح آگاهی و ارتقاء ایمنی افرادی که وظیفه جمع‌آوری و دفع پسماندها را دارند.
  • در عملیات پاکسازی، آلودگی‌زدایی و بطور کلی در محل عملیات پسماندهای مخاطره‌آمیز مدیریت اجرایی موظف است قبل از ورود عوامل اجرایی پسماندها به محل، پایش هوا برای تعیین IDLH، تعیین غلظت آلاینده‌ها و تعیین سطوح مواجهه شغلی و در مواردی که مواجهه با عوامل یا شرایط مخاطره‌آمیز نظیر وجود مواد قابل اشتعال در هوا و کمبود اکسیژن پیش‌بینی می‌گردد، را انجام دهد.
  • پس از عملیات پاکسازی و آلودگی‌زدایی در محل عملیات پسماند‌های مخاطره‌آمیز (به عنوان مثال پاکسازی و حذف آلودگی از خاک، آب‌های سطحی یا مخازن) مدیریت اجرایی موظف است حداقل ٪۲۵ از عوامل اجرایی پسماندها را به عنوان شاغلین با ریسک بالا به صورت تصادفی جهت تعیین میزان مواجهه آنان با عوامل زیان‌آور تحت آزمایش و پایش‌های بیولوژیکی قرار دهد.
  • مدیریت اجرایی پسماندها موظف است تجهیزات فردی متناسب با نوع پسماند را برای محافظت تمامی عوامل اجرایی پسماندها در مراحل تولید، جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، جداسازی، حمل و نقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها تأمین نماید.
  • مدیریت اجرایی موظف است برنامه نحوه استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی برای عوامل اجرایی پسماندهای تحت پوشش خود را به عنوان قسمتی از برنامه سلامت، ایمنی و بهداشت عوامل اجرایی، تدوین نماید.
  • بازرسی و کنترل تجهیزات حفاظت فردی قبل از استفاده، در طول مدت استفاده و پس از استفاده از تجهیزات حفاظت فردی با روش‌های مناسب جهت اطمینان از سالم بودن آنها صورت گیرد.

 

نتیجه‌گیری:

 تولید پسماندهای بیمارستانی جزء لاینفک فعالیت‌های خدماتی- درمانی محسوب می‌شود، از این رو حذف آنها تا حد بسیار زیادی غیرممکن و سخت بنظر می‌رسد، اما این عامل نیز همانند هر عامل خطرناک دیگری در محیط‌های کاری قابل کنترل است. رعایت نکات ایمنی در هنگام مواجهه با آنها و چگونگی روش دفع درست و مناسب آنها دو عامل مهمی هستند که به طور کل میزان خطر را تا حد زیادی کاهش می دهد. رعایت نکات ایمنی توسط مسئولین مراکز تولید پسماندهای بیمارستانی و همچنین مسئولین مربوط به جمع‌آوری و دفع پسماندها، تنها به کارگران و یا گروه خاصی در بیمارستان محدود نمی‌شود بلکه تمامی افرادی که به نوعی با این عوامل در تماس قرار می‌گیرند را شامل می‌شود. بطور کل می‌توان گفت مهم‌ترین گام جهت حفظ و ارتقای سطح سلامت و ایمنی شاغلین در بخش پسماندها، برگزاری دوره‌های مکرر توسط مسئولین مربوطه (بهداشت حرفه‌ای) و ارزیابی مداوم و نیز معاینات دوره‌ای از افراد این واحد‌ها می‌باشد.

 

منابع:

  • دکتر مصطفایی مسعود. مهندس ملک‌احمدی فریبا. مهندس شوشتریان رضا. اهمیت سلامت محیط و کار در بیمارستان.
  • لطفی عقیل. جعفرزاده نوید. بررسی وضعیت موجود دفع پسماندهای بیمارستانی اردبیل و ارائه راهکار برای آن در سال۸۸٫ دوازدهمین همایش بین‌المللی بهداشت محیط ایران. دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. دانشکده بهداشت. آبان۸۸

۳- Bonner I, Desai B. Hazardous waste incineration engineering. Pollution Control Technology; 1981:123-9

 ۴-  Corbit R. Handbook of environmental engineering. NewYork: McGraw Hill Company; 1991:171-189

۵- Frank L, Cross JR. Infectious wastes management. EPA;1990: 91-105.

۶-  Harrison LL. Environmental health and safety auditinghandbook. New York: McGraw Hill Company; 1995: 71-89.

۷- Gilden DY, Reuler JB. Disposable products in the hospitalwaste stream. J Waste Med. 1992; 156: 56-59.

۸ – Landrum J, Birton RG. Medical waste management anddisposal. EPA; 1991: 69-100.

۹- اسدی، ع. مقدس، ح. دی اکسین در محیط زیست. هشمتین همایش بهداشت محیط. دانشگاه علوم پزشکی تهران. ۸۸

۱۰-عمرانی، ق. مواد زاید جامد. جلد اول- انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی- سال۱۳۷۳

۱۱Daschner, A., et al., 2000, «Practical Guid for Optimizing the Disposal of Hospital Wastes».

۱۲WWW.EPA. org/ Infections waste in hospital,2006.

۱۳-دکتر دهقانی محمدهادی. دکتر اعظم کمال. چنگانی فضل‌اله. دهقانی فرد عماد. کمیت و کیفیت پسماندهای پزشکی در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران-۱۳۸۵

۱۴Joej. Myhew, & Timothy G. Shea, 1983,»A ComparativeAssessment of Incinerators Versus Landfillsfor Hazardous Waste Management», proceedingof the 38th Industrial Waste Conference.

۱۵- Chaerul M, Tanaka M, Shekdar A. A system dynamicsapproach for hospital waste management. WasteManagement 2008; 28: 442-9.

۱۶- سروش‌زاده مریم، اصول بهداشت محیط در بیمارستان

۱۷- Leo U, Medical waste management. J. Environmental Health

۱۹۹۰; ۵۳: ۴۵-۴۹

۱۸-WHO, Management of waste from hospital. Regional officefor Europe; 1983: 19-28.

۱۹- مجموع ضوابط و روش‌های مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی و پسماندهای وابسته

 

[۱] . International Labor Organization (ILO)

[۲] . Safety Box

 

برای دانلود فایلpdf  بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • اصول ایمنی
  • پسماندهای بیمارستانی
  • حامد فلاحی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *