کلامیدیا تراکوماتیس و پیشرفت‌های اخیر در بیماری‌زایی، تشخیص و درمان آن

کلامیدیا تراکوماتیس و پیشرفت‌های اخیر در بیماری‌زایی، تشخیص و درمان آن

کلامیدیا تراکوماتیس و پیشرفت‌های اخیر در بیماری‌زایی، تشخیص و درمان آن

سمیرا دهاقین (دانشجوی کارشناسی ارشد میکروب‌شناسی)

دکتر رضا میرنژاد (دانشیار دانشگاه

 

مقدمه:

بسیاری از محققین مطمئن نبود ند که کلامیدیا را باید جزو کدام طبقه‌بندی قرار دهند؛ عده‌ای آنها را به دلیل اندازه کوچک و قرارگیری داخل سلولی باکتری، شبیه ویروس‌ها یا موجودات شبه‌ویروس‌می‌دانستند. امروزه مشخص شده که این باکتری‌ گرم منفی است و در محل غیرمعمول یعنی داخل سلول قرار می‌گیرد. کلامیدیاها تمام قسمت‌های یک باکتری‌ را دارند، متابولیسم مخصوص خودشان را دارند، بدون پوشش نمی‌شوند و با تقسیم دوتایی تکثیر می‌یابند. البته با سایر باکتری‌ها از نظر داشتن چرخه زندگی پیچیده و مشاهده‌ی دو شکل مرفولوژیکی متفاوت می‌باشند. سه گونه کلامیدیایی وجود دارد که در انسان بیماری‌زا هستند؛ کلامیدیا پنومونیه (Chlamidia pneumoniae)، کلامیدیا سی‌تاسی (C.psittaci) و کلامیدیا تراکوماتیس (C.trachomatis). بیماری‌های مرتبط با هر کدام از کلامیدیاها در جدول زیر توضیح داده شده است.

جدول ۱٫ گونه‌های مهم بالینی کلامیدیاها و بیماری‌های مرتبط با آنها

باکتری                                     بیماری‌های مرتبط
کلامیدیا پنومونیه پنومونی آتیپیک، برونشیت، فارنژیت و سینوزیت
کلامیدیا سی‌تاسی پسیتاکوزیس
کلامیدیا تراکوماتیس:

سرووار A، B1، B2 و C

سرووارD  تا K

سروار,L2, L1 L3

تراخم

کونژنکیتویت انکلوزیونی، پنومونی نوزادان، اورتریت و سندرم رایتر

لنفوگرانولوما ونروم

 

ساختمان، متابولیسم و چرخه زندگی

کلامیدیا به همراه مایکوپلاسما ژنیتالیوم کوچک‌ترین ژنوم با ۶۰۰ کیلوباز را در میان باکتری‌‌ها دارد که حدود یک‌چهارم اندازه ژنوم اشریشیا کلی است، علاوه بر این، دو پلاسمید در کلامیدیا تعریف شده؛ یکی در کلامیدیا تراکوماتیس و دیگری در کلامیدیا سی‌تاسی. در چرخه تکثیر، کلامیدیا دو فرم مورفولوژیک دارد که اجسام اولیه[۱] و اجسام رتیکولار[۲] نام دارند.

اجسام اولیه، شکل خارج سلولی و عفونت‌زای باکتری، مقاوم و دارای ساختمان‌های Electron-dense هستند که ۱۴-۰/۲ میکرومتر قطر داشته و از نظر متابولیکی غیرفعالند. اگرچه دیواره سلولی‌اش فاقد مورامیک اسید است، ولی دارای -D آلانین، کربوهیدرات و پپتیدهایی است که دارای گروه‌های سولفیدریل می‌باشد. لیپوپلی‌ساکارید در غشای خارجی فاقد آنتی‌ژن O است و از نظر ساختمانی شبیه باکتری‌‌های روده‌ای بسیار خشن (Re) است. اجسام اولیه در انتهای چرخه عفونت از سلول میزبان خارج و به سلول میزبان جدید تهاجم می‌کنند.

کلامیدیا درون سلول هدف،  به اجسام رتیکولار تبدیل می‌شود که ۱-۰/۶میکرومتر قطر دارند، از نظر متابولیکی فعالند و درون واکوئل سلول میزبان تکثیر می‌یابند. کلامیدیا انگل انرژی است. جسم رتیکولار فاقد چرخه تری‌کربوکسیلیک اسید است و مجبور است ATP را مستقیماً از سلول میزبان دریافت کند. ریکتزیا و کلامیدیا تنها باکتری‌‌هایی هستند که دارای خاصیت ATP ترانسلوکاز[۳] می‌باشند.

جسم اولیه کلامیدیا از طریق ادهسین‌هایی که قابل هضم با تریپسین هستند به سلول میزبان می‌چسبند. در کلامیدیا تراکوماتیس دو پروتئین سطحی که دارای فعالیت ادهسین هستند شناخته شده و به نظر می‌رسد پروتئین اصلی غشا خارجی[۴] نیز در کلامیدیا به‌عنوان ادهسین عمل کند. رسپتور سلول میزبان مشخص نیست، اما اتصال کلامیدیا به سلول میزبان توسط هپارین، نورامینیداز و افزودن آگلوتینین Germ Wheat مهار می‌شود؛ بنابراین، به‌نظر می‌رسد که رسپتور سلول میزبان برای کلامیدیا از جنس اسید سیالیک باشد.

میزبان‌ کلامیدیا تراکوماتیس سلول‌های طبیعی اپیتلیال مژه‌دار می‌باشند. کلامیدیا به میکروویلی این سلول‌ها‌ متصل شده و از ناحیه حفرات پوشش‌دار سطح سلول اندوسیتوز می‌گردد. کلامیدیای وارد شده، درون واکوئل ماکروفاژ باقی می‌ماند و بدین ترتیب به طریقه ممانعت از دگرانولاسیون (ممانعت از ادغام فاگوزوم و لیزوزوم) خود را محافظت می‌نماید. کلامیدیا توسط منوسیت‌ها و سلول‌های سفید پلی‌مورفونوکلئر نیز فاگوسیت می‌گردد و درون منوسیت‌ها نیز با ممانعت از دگرانولیشن زنده می‌ماند.

جسم اولیه درون واکوئل فاگوسیتیک، به فرم فعال از نظر متابولیکی یعنی جسم دانه‌دار تبدیل می‌شود. جسم رتیکولار به طریقه تقسیم دوتایی عرضی تکثیر یافته و فاگوزومی که حاوی آنهاست به یک انکلوزیون بادی[۵] بزرگ داخل سلولی تبدیل می‌گردد. با تکثیر اجسام رتیکولار، میتوکندری‌ها به نزدیکی واکوئل پر از باکتری‌ می‌آیند. هر جسم رتیکولار دارای حدود ۱۸ قطعه سطحی کوچک است که آنها را در غشاء واکوئلی فرو می‌برند و به سمت میتوکندری‌های مجاور حرکت می‌کنند. این قطعات به ATP و سایر مواد غذایی اجازه می‌دهند که از میتوکندری وارد جسم رتیکولار ‌بشوند، سپس جسم رتیکولار به جسم اولیه افتراق یافته و محتوای انکلوزیون داخل سلولی به محیط خارج سلول رها می‌شود. ورود یک عدد جسم اولیه به سلول میزبان منجر به ایجاد انکلوزیون بادی که حاوی ۱۰۰ تا ۵۰۰ جسم رتیکولار است،‌ می‌گردد (شکل ۱).

 

کلامیدیا تراکوماتیس

شکل ۱: چرخه زندگی پیچیده کلامیدیا تراکوماتیس

EB = جسم اولیه؛ RB= جسم رتیکولار (برگرفته شده از Microbiology, T. Stuart Walker)

 

بیماری‌های حاصل از کلامیدیا تراکوماتیس

امروزه بر اساس یک تخمین حدود ۲۰ میلیون انسان کور بر اثر تراخم در سراسر جهان وجود دارد و شایع‌ترین عامل کوری اکتسابی در دنیا تراخم می‌باشد. تراخم یک بیماری رایج در فقرا است و در آسیا، خاورمیانه و جزایر پاسیفیک شایع می‌باشد. در این مناطق اغلب کودکان حتی در ۲ تا ۳ ماهگی مبتلا می‌شوند و هر کودکی تا ۷ سالگی حداقل یک بار به تراخم مبتلا می‌گردد.

عفونت‌های C.trachomatis رایج‌ترین عفونت‌های باکتریایی منتقل‌شده از طریق جنسی در ایالات متحده و در سراسر جهان می‌باشند، بطوریکه با وجود برنامه‌های گسترده غربالگری و درمان، اپیدمی عفونت‌های کلامیدیائی با افزایش سالانه تعداد موارد گزارش شده، ادامه دارد. افزایش عفونت ناشی از این باکتری ممکن است منجر به ناباروری، حاملگی خارج رحمی و درد مزمن لگن در برخی از زنان گردد.

این باکتری یک پاتوژن داخل سلولی اجباری گرم منفی، با یک چرخه تکامل منحصربه‌فرد است که بافت‌های چشم، دستگاه تناسلی و تنفسی را آلوده می‌کند. جالب توجه است که سرووارهای کلامیدیا گرایش خاصی را برای جایگاه‌های مختلف مخاطی نشان می‌دهند، اما مکانیسم‌های مولکولی که این فرایندها را کنترل می‌کنند به‌طور کامل شناخته نشده‌اند.

کلامیدیا تراکوماتیس را می‌توان به ۱۵ سرووار یا ژنووار (۱) بر اساس تنوع آنتی‌ژنی در پروتئین اصلی غشای خارجی (MOMP کدشده توسط ompA) طبقه‌بندی کرد. سرووارهای A تا C همراه با تراخم، سرووارهای D تا K اغلب با عفونت مجاری ادراری- تناسلی و سرووارهای L1 تاL3  سویه‌هایی هستند که باعث ایجاد لنفوگرانولوم ونروم تهاجمی(LGV)  می‌گردند (جدول ۱).

با استفاده از مدل‌های کشت سلولی اگرچه بینش ما در مورد این‌که چگونه این باکتری عفونت ایجاده کرده و در سلول‌های اپی‌تلیال پایدار مانده و در مدل‌های حیوانی (In vivo) عفونت ایجاد می‌کنند، افزایش یافته، ولی هنوز در مورد مکانیسم‌های آسیب‌های بافتی و ایمونولوژیکی در انسان فاقد اطلاعات کافی هستیم. لذا، می‌توان با تعیین مارکرهای ویرولانس کلامیدیا یا بیومارکرهای بیماری‌زایی در میزبان خطر عوارض شدید باروری را پیش‌بینی نمود و غربالگری هدفمند و درمان را بهبود بخشید. امروزه با ظهور تکنیک‌های اپیدمیولوژی مولکولی، تعیین توالی‌های ژنومی و روش‌های جدید دستکاری ژنتیکی، تحقیقات کلامیدیائی در حال وارد شدن به یک مرحله جدید می‌باشد. با استفاده از ابزارهای جدید جهت بررسی مکانیسم‌های بیماری‌زایی که موجب بیماری‌های کلامیدیائی در انسان می‌شوند، امیدواریم پیشرفت‌های سریعی در جهت تولید یک واکسن مؤثر مشاهده نمائیم.

در ادامه یک مرور کلی از دانش فعلی در مورد اپیدمیولوژی، عوارض بیماری و درمان مؤثر عفونت دستگاه تناسلی کلامیدیائی را ارائه می‌کنیم. همچنین با استفاده از مطالعات بیوانفورماتیکی و سایر رویکردهای مولکولی به مکانیسم‌های بالقوه در ایجاد عفونت C.trachomatis در مخاط دستگاه تناسلی اشاره کوتاهی می‌نمائیم.

 

اپیدمیولوژی:

کلامیدیا تراکوماتیس یکی از عوامل اصلی عفونت باکتریایی منتقله از طریق جنسی[۶] (STI) در جهان است، با این حال در مناطق اندمیک، بیشتر در آفریقا و خاورمیانه،C. trachomatis  سبب تراخم (یکی از علل کوری قابل پیشگیری در سراسر جهان) می‌باشد. سازمان بهداشت جهانی میزان شیوع کلامیدیا در بین زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله را در سال ۲۰۱۲، ۴/۲% (۹۵% فاصله عدم اطمینان: ۴/۷-۳/۷) تخمین زده است. این ارقام مربوط به ۱۳۱ میلیون مورد جدید کلامیدیا تخمین زده شده است (۱۶۶-۱۰۰ میلیون). اکثر عفونت‌ها در منطقه غرب اقیانوس آرام و نواحی آمریکا رخ می‌دهد. در ایالات متحده آمریکا، ۱۴۴۱۷۸۹ عفونت کلامیدیائی در سال ۲۰۱۴ به CDC گزارش شده است. بیشتر مردان و زنان آلوده، یا بدون علامت هستند یا دارای حداقل علائم می‌باشند و عفونت در آنها یا بعد از غربالگری و یا بعد از تماس با افراد با علائم بالینی تشخیص داده می‌شود.

میزان موارد گزارش‌شده از کلامیدیا در میان نوجوانان و جوانان ۲۴-۱۵ ساله بیشتر است. در سال ۲۰۱۴، میزان شیوع در بین افراد ۱۹-۱۵ ساله، ۱۸۰۴ مورد در هر ۱۰۰۰۰۰ و در بین ۲۴-۲۰ ساله‌ها، ۲۴۸۴/۶ مورد در هر ۱۰۰۰۰۰ بود. زمانی که این میزان موارد عفونت با سایر باکتری‌های STI مقایسه می‌گردد، میزان شیوع نسبتاً بالا است، چرا که افراد بدون علامت ممکن است درمان را دنبال نکنند و تکرار عفونت بعد از درمان با یک دوز دارو، رایج می‌باشد. عفونت در زنان جوان نسبت به مردان جوان، بیشتر گزارش می‌شود، چراکه عواملی از جمله وضعیت تک‌همسری، داشتن یک شریک جنسی جدید یا مشارکت همزمان، سیگار کشیدن و وضعیت نامناسب اجتماعی و اقتصادی، مبتلا بودن به سوزاک، واژینوزیس باکتریایی و پاپیلومای سرطان‌زا می‌توانند در بروز بیماری نقش داشته باشند.

 

عفونت دستگاه ادراری تناسلی، بیماری و پیامد بارداری

علائم عفونت تناسلی C. trachomatis در زنان شامل تغییرات در ترشحات واژن، خونریزی متناوب، خونریزی بین سیکل‌های قاعدگی و یا خونریزی پس از مقاربت می‌باشد. C.trachomatis همچنین می‌تواند مجاری ادراری را آلوده نماید. در معاینات بالینی، ترشحات اندوسرویکال چرکی را که به‌راحتی خونریزی اندوسرویکال و یا اکتوپی ادماتو را سبب شده، می‌توان مشاهده کرد. عدم درمان به‌موقع، ممکن است سبب ادامه عفونت تا ۴ سال شود، اگرچه بهبودی خودبه‌خودی پس از تشخیص با افزایش میزان ایمنی محافظتی امکان‌پذیر است.

ممکن است عفونت از گردن رحم بالا رفته و سبب اندومتریوز و التهاب لوله فالوپ گردد. PID کلامیدیائی می‌تواند به‌صورت درد لگن یا درد نواحی پایین‌تر شکم همراه با حرکت دردناک سرویکس یا درد رحم یا متعلقات آن در هنگام معاینه مشخص شود، اما حتی عفونت دستگاه تناسلی فوقانی نیز ممکن است بدون علامت باشد. در یک جمعیت پرخطر، ۲ تا ۵ درصد از زنان بدون درمان، در طی ۲ هفته بین آزمایش مثبت برای C. trachomatis و بازگشت برای درمان، دچار PID می‌شوند. عفونت مکرر کلامیدیائی، با PID و سایر عوارض تولیدمثلی همراه است. تاکنون در خصوص خطر ابتلا به ناباروری پس از عفونت بدون درمان C. trachomatis مطالعاتی انجام نشده است، اما مشخص شده است که ۱۸% از زنان ممکن است پس از علائم PID به هر دلیلی دچار ناباروری گردند.

عفونت دستگاه تناسلی با C. trachomatis می‌تواند بر حاملگی نیز تأثیر بگذارد. عفونت کلامیدیائی قبلی با افزایش خطر ابتلا به حاملگی خارج رحمی همراه است و عفونت با این باکتری با سقط خود‌به‌خودی، تولد نوزاد مرده و زایمان زودرس نیز همراه است. این باکتری همچنین می‌تواند در هنگام زایمان از طریق تماس با بافت و ترشحات آلوده سرویکس به نوزاد منتقل شده و سبب عفونت غشاهای مخاطی چشم، دهان و حلق، دستگاه ادراری تناسلی و رکتوم نوزاد گردد. ممکن است عفونت در این نواحی بدون علامت باشد. کونژونکتیویت کلامیدیائی که ۵ تا ۱۲ روز پس از تولد ایجاد می‌شود، شایع‌ترین عارضه است، اما پنومونی تحت حاد و بدون تب در سن ۳-۱ ماهگی ممکن است رخ دهد. برای جلوگیری از این عوارض، بهتر است قبل از زایمان، غربالگری و درمان صورت بگیرد.

علاوه بر عواقب جدی باروری مانند ناباروری، حاملگی خارج رحمی و درد لگنی مزمن، C.trachomatis همچنین به‌عنوان یک عامل خطر احتمالی برای سرطان دهانه رحم پیشنهاد شده است. ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یک عامل شناخته‌شده سرطان سرویکس است، اما قرار گرفتن در معرض HPV لزوماً منجر به ایجاد سرطان سرویکس مرتبط با HPV نمی‌شود. عفونت‌های پایدار و پرخطر HPV احتمال پیشروی به سمت سرطانی شدن سلول‌های سنگفرشی[۷] (SCC) یا سرطان تهاجمی گردن رحم[۸] (ICC) را در حضور کوفاکتورهای شناخته‌شده از جمله سیگار کشیدن، عوامل رفتاری، سن، زمینه ژنتیکی و تغییرات ایمنی فردی افزایش می‌دهد. با تشخیص DNA کلامیدیا در ضایعات مرتبط باHPV  پیشنهاد شده عفونت مزمن سرویکس توسط C. trachomatis به‌عنوان کوفاکتور عمل می‌کند. هم‌چنین مطالعات در این خصوص، نشان می‌دهد که ارتباطی بین وجود آنتی‌بادی ضد CT با خطر ابتلا به ICC یاSCC  وجود دارد.

متاآنالیز ۲۲ مطالعه اخیر (۱۹ مطالعه گذشته‌نگر و ۳ مطالعه آینده‌نگر) نشان داد که C.trachomatis به‌طور چشمگیری با افزایش خطر ابتلا به سرطان سرویکس در ارتباط است. همپوشانی در عواملی مانند سن و تعداد شرکای جنسی که به عفونت HPV و کلامیدیائی کمک می‌کند باعث چالش‌برانگیز شدن این موضوع شده است که آیا این ارتباط نشان‌دهنده عفونت همزمان است یا اینکه عفونت کلامیدیائی به‌طور غیرمستقیم به عفونت HPV و یا افزایش پایداری HPV کمک می‌کند. بااین‌وجود، عفونت C. trachomatis به‌عنوان عامل مستقل پیش‌بینی سرطان دهانه رحم در ۱۱ مورد از این مطالعات (OR = 1.76، ۹۵٪CI: 1.03-3.01، P = 0.04) با تجزیه و تحلیل رگرسیون لجستیک چند متغیره مطابق با HPV و سن مطرح گردید.

مطالعات اخیر نشان می‌دهد که لوله فالوپ منشأ بسیاری از سرطان‌های با گرید بالا است. ضایعات پیشرونده که حاوی شواهد آسیب DNA و جهش‌های p53 هستند در قسمت حاشیه‌ای لوله‌های فالوپ زنان با جهش‌های BRCA شناسایی شده‌اند. وجود این ارتباط، برخی از انکولوژیست های زنان را به حمایت از سالپینکتومی (جراحی و حذف لوله‌های فالوپ) دوطرفه در زنان در معرض خطر کمتر، ترغیب می‌کند که همزمان با عمل جراحی کم‌خطر، به‌عنوان مثال هیسترکتومی یا بستن لوله به‌عنوان یک پیشگیری اولیه برای سرطان رحم انجام گردد. سرطان‌های اولیه لوله فالوپ در بیماران مبتلا به PID مزمن توصیف شده‌اند و ناباروری به‌عنوان یک عامل خطر برای سرطان اپی‌تلیال تخمدان شناخته شده است. هرچند یک مطالعه آزمایشی در ابتدا ارتباط بین آنتی‌بادی ضدکلامیدیا و سرطان رحم را تأیید کرد، اما مطالعه بعدی در یک گروه بزرگ‌تر نتوانست این نتیجه را تأیید نماید.

در یک مطالعه نشان داده شد که IgG ضدکلامیدیا با تیپ ۲ سرطان رحم (P=0.002) در نمونه پلاسمای زنانی که بیشتر از یک سال قبل برای تشخیص گرفته شده بودند مرتبط بود (n=7). گزارش‌های مثبت و منفی برای تشخیص DNA کلامیدیا در نمونه‌های بافت تومور نیز منتشر شده است. ممکن است مطالعات آینده هنوز هم این یافته‌های مبهم را تأیید نماید، ولی زنان مبتلا به سابقه افزایش عفونت کلامیدیائی ممکن است در معرض افزایش خطر ابتلا به نئوپلازی باشند.

C.trachomatis شایع‌ترین علت ابتلا به اورتریت غیرگنوکوکی در مردان است. همانند زنان، عفونت در مردان نیز اغلب بدون علامت می‌باشد (۴۰% تا ۹۶%). دوره کمون بیماری متغیر است، اما معمولاً ۵ تا ۱۰ روز پس از قرار گرفتن در معرض آن می‌باشد. هنگامی که علائم در مردان وجود دارد، ممکن است با ترشحات موکوئیدی یا آبکی مجاری ادراری و عارضه درد همراه با ادرار ظاهر شود. ترشحات آنها ممکن است ناچیز، شفاف و یا تنها پس از استبراء مشاهده گردد.

عفونت کلامیدیا ممکن است منجر به التهاب اپیدیدیمیت و بیضه‌ها شود. C.trachomatis یکی از فراوان‌ترین پاتوژن‌ها در اپیدیدیمیت در مردان فعال از نظر جنسی کمتر از ۳۵ سال است. علائم اپیدیدیمیت حاد شامل درد و حساس شدن بیضه، تورم بیضه و تورم اپیدیدیم می‌باشد. تقریباً ۱% مردان مبتلا به اورتریت غیرگنوکوکی دچار آرتریت می‌گردند و حدود یک‌سوم از این بیماران مبتلا به “سندرم Reiter” {آرتریت، یوویتیس (التهاب مشیمیه چشم) و اورتریت} می‌شوند. اسیدهای نوکلئیک کلامیدیا در بافت‌های سینوویال تهیه شده از بیماران مبتلا به آرتریت منتقل‌شده از طریق جنسی جداسازی شده‌اند. تاکنون پتانسیل C.trachomatis برای ایجاد پروستاتیت مزمن و داشتن اثرات منفی بر روی ناباروری مردان بحث‌برانگیز بوده است.

پروستاتیت کلامیدیائی، التهاب مخاط انتهایی مقعد، عمدتاً در مردانی که رابطه جنسی با مردان[۹] (MSM) و پذیرش مقاربت‌های مقعدی را دارند، رخ می‌دهد. در این گروه عفونت غیرمعمول نیست و می‌تواند به‌وسیله سرووارهای D-K و L ایجاد شود. علائم و شدت بیماری به سرووارهای آلوده‌کننده کلامیدیا بستگی دارد. سرووارهای,L1 L2 و L3 C.trachomatis باعث LGV می‌شوند. در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، عفونت‌های LGV با زخم در اندام‌های ادراری تناسلی و تهاجم به سیستم لنفاوی در مردان و زنان همراه است که می‌تواند منجر به تشکیل bubo (آماس غده لنفاوی)، فیستول، فیبروز و انسداد مقعد گردد. شیوع بیماری‌های آنورکتال ناشی از سرووارهای L1-L3 در میان MSM اروپایی و آمریکای شمالی، به‌ویژه افرادی که مبتلا به HIV هستند، گزارش شده است. در مقایسه با عفونت سرووارهای مرتبط با عفونت دستگاه تناسلی، این عفونت‌ها اغلب علامت‌دار هستند. علائم شامل درد آنورکتال، ترشحات، تنسموس، خونریزی مقعدی و یبوست بوده و اغلب همراه با تب می‌باشند. عدم درمان ممکن است منجر به انسداد و زخم شدید شود.

 

کلامیدیا تراکوماتیس پاتوژن دستگاه تناسلی:

  1. trachomatis یک پاتوژن داخل سلولی اجباری با چرخه زندگی دوفازی منحصربه‌فرد است. همانطورکه در بالا اشاره شد، پس از اتصال اجسام ابتدایی عفونی (EB)، جذب سلول‌های اپی‌تلیال جایی که به اجسام رتیکوله (RB) تمایز پیدا می‌کنند، شده و پس از رشد و تکثیر در داخل غشاء، واکوئلی بنام انکلوزیون ایجاد می‌کنند. در تقسیمات ۸ تا ۱۲تایی، تمایز به EB آغاز شده و چرخه، زمانی کامل می‌شود که سلول، محتویات انکلوزیون را برای پیوستن به سلول‌های مجاور رها کرده تا دوباره چرخه را آغاز کند. تصاحب و استفاده کلامیدیا از ساختار سلولی میزبان در حین تهاجم، شکل‌گیری انکلوزیون و تکامل آن برای پروسه تکثیر، لازم است. با این حال، این “ربودن” فرآیندهای سلولی و واسطه‌ها، موجب راه انداختن مسیرهای سیگنالینگ پیش‌التهابی با تحریک ورود سلول‌های ذاتی همراه با انتشار سایتوکین‌ها و کموکاین‌ها می‌گردد. برای یک عده از زنان مبتلا به عفونت پیشرونده، نتیجه نهایی، ایمونوپاتولوژی شدید و فیبروز بوده که منجر به انسداد لوله‌های رحم می‌شود.

به‌طور مشابه، پروسه‌هایی که تکثیر داخل سلولی کلامیدیا را حمایت می‌کنند می‌توانند سلول میزبان را به سمت تغییر شکل تحریک نمایند. بخش عمده‌ای از اطلاعات ما در مورد نقش‌هایی که عمل‌کننده‌های اختصاصی کلامیدیا و میزبان آنها در این فرایندها بازی می‌کنند، از سیستم‌های سلولی و مدل‌های حیوانی بدست آمده است. گیرنده‌های کلامیدیا بروی سطح سلول‌های حساس شناسایی شده‌اند. سیستم ترشحی نوع III برای ورود مؤثر به سلول و تولید پروتئین‌های عملکردی و پروتئین‌های جانبی بالقوه مهم است. علاوه بر این، کلامیدیا تعداد قابل‌توجهی از پروتئین‌ها (Inc) را از طریق غشای انکلوزیون ترشح می‌کند که نقش مهمی در فیوژن غشاء، کسب مواد مغذی، جلوگیری از اتوفاژی، اشغال سیگنال‌های ذاتی و غیره دارند.

نقشه‌برداری کلی با استفاده از اسپکترفتومتری جرمی نشان می‌دهد که پروتئین‌های میزبان در تمام طول چرخه رشد کلامیدیا با پروتئین‌های مانند IncE باکتری در تعامل می‌باشند. بررسی اخیر این پروتئین‌ها و اهداف سلولی آن‌ها نشان می‌دهد که کلامیدیا چقدر مجدداً سلول را برای حمایت از تکثیر خود مهندسی می‌کند.

تعیین طیف بیماری‌زایی سویه‌های C. trachomatis در زمینه عفونت دستگاه تناسلی چالش‌برانگیز است. شناسایی علائم بالینی که عفونت بالارونده و پیشرفت بیماری را در افراد حساس پیش‌بینی می‌کند، مشکل است، زیرا PID هم ممکن است بدون علامت باشد. نتیجه بیماری نیز تحت تأثیر زمینه ژنتیکی یک فرد آلوده قرار می‌گیرد (تقریباً تا ۴۰%). مطالعات ژنوم و پاسخ میزبان به عفونت در بررسی و عوامل بیماری‌زای باکتری، انتقال و آسیب‌شناسی ایمنی یا سرطان مفید می‌باشد.

سکانس کامل سویه C.trachomatis D/UW-3/Cx در سال ۱۹۸۸ منتشر شد و از آن زمان بسیاری از سویه‌ها، توالی‌یابی شده‌اند (۱۳۷ ژنوم کامل یا جزئی در Genbank تا جولای ۲۰۱۶ ثبت شده است). به‌طور کلی، سویه‌های C.trachomatis به‌طور قابل‌توجهی در اندازه، محتوای GC، شباهت و synteny با همپوشانی تقریبی بین هسته و پان‌ژنوم با یکدیگر مشابه هستند. این همپوشانی در سطح پلاسمید نیز حفظ شده است که با کروموزوم و فیلوژنی پلاسمید سازگار است. در کلامیدیاها رنج میزبانی برای پلاسمید بسیار محدود است، زیرا شاتل وکتورهای ساخته شده از پلاسمیدهای حاصل از C.muridarum وC. trachomatis  عامل LGV یا تراخم نمی‌توانند به‌صورت پایدار در خارج از سویه‌های خود انتقال داده شوند. درخت فیلوژنی C. trachomatis بر اساس گرایش بافتی که دارند گروه‌بندی می‌شوند؛ مثلاً سویه‌های LGV ابتدا از سویه‌های اوروژنیتال و تراخم منشأ گرفته و بعداً تنوع پیدا نمودند.

سویه‌هایی که باعث ایجاد عفونت‌های دستگاه تناسلی می‌شوند، دو دسته را تشکیل می‌دهند، دسته اول شامل شایع‌ترین سرووارهای جدا شده E و F بوده و دسته دوم شامل سرووارهای D، G-K می‌باشند. در داخل دسته‌ها، تبادل ژنتیکی یا نوترکیبی حتی اگر نوع ompA متفاوت باشد، در لوکوس ompA مشاهده می‌شود. در گذشته بررسی سکانس گونه‌های تراخم اندمیک در جوامع بومی استرالیا نشان داد که این سویه‌ها با سویه‌های موجود در دستگاه ادراری تناسلی به‌صورت بسیار نزدیکی با یکدیگر مرتبط بوده و نسبت به اجداد باستانی تراخم، به‌استثنای لوکوس‌های ompA و pmpEFGH دارای ثبات می‌باشند.

جالب توجه است، این سویه‌های تراخم دارای TrpA عملکردی می‌باشند. قبلاً فقدان ژن TrpA به‌عنوان یک ویژگی مهم از سویه‌های چشمی در مقایسه با سویه‌های ادراری تناسلی که دارای ژن TrpA عملکردی بودند، مطرح بود. بیان این ژن باعث می‌گردد که تریپتوفان در حضور اندول سنتز شود. سویه‌های ادراری تناسلی دارای پتانسیلی می‌باشند که از آن طریق ممکن است قادر به جلوگیری از کشتن کلامیدیا با واسطه‌های IFN-γ باشند، سبب تجزیه تریپتوفان گردند و از طریق تغذیه از کومنسال‌های تولیدکننده ایندول دستگاه تناسلی، نشان‌دهنده جایگاه‌های میکروبی باشند. بررسی‌ها نشان می‌دهند که سویه‌های ایجادکننده تراخم که بیش از یک بار بروز می‌کنند دارای جهش‌های trpA می‌باشند. به‌تازگی، پروتئین  TARP(یک افکتور نوع III) که در ورود کلامیدیا بسیار مهم است و پروتئین سطحی بسیار پلی‌مورفیک (Pmps) که نقش مهمی در تروپیسم بافت دارد، توصیف شده‌اند.

مطالعات مبتنی بر کشت سلولی سویه‌های LGV مهاجم لنفوتروپیک نشان می‌دهد که این سویه‌ها قادر به زنده ماندن در ماکروفاژها بوده و حساسیت کمتری به IFN-γ دارند. با این حال، سویه L2 نسبت به سرووارهای ادراری تناسلی B یا D در برابر میانجی‌گر پرفورین-۲ که توسط ماکروفاژهای فعال‌شده انسان تولید می‌شوند، مقاوم نمی‌باشد. امروزه روش‌های بیوانفورماتیک برای شناسایی مکان‌های بسیار پلی‌مورفیک (pmp، inc، TARP)، نقاط مستعد نوترکیب و لوکوس‌های واجد انتخاب مثبت با هدف شناسایی ژن‌های تکی که در گرایش و ویرولانس بافتی در سویه‌های ادراری تناسلی و LGV شرکت می‌کنند، بکار گرفته شده‌اند. اگرچه این روش‌ها تاکنون مناسب بودند، ولی تعیین فاکتورهای ویرولانس بیشتر هنوز نیازمند مطالعات کاربردی بیشتری می‌باشد.

روش دیگر برای بررسی تفاوت‌های ویرولانس موجود بین سویه‌های ادراری تناسلی، شناسایی فنوتیپ‌های In vivo برای پیش‌بینی پتانسیل پاتوژنیک می‌باشد. پلاسمیدی که تقریباً در همه سویه‌های
C. trachomatis و C. muridarum وجود دارد نقش مهم و بسیار پیلئوتروپیک در ویرولانس آنها دارد. مطالعات نشان داد که C. muridarum بدون پلاسمید توانایی کمتری در ایجاد عفونت دستگاه تناسلی در مدل موشی دارد، چراکه توانایی آنها برای ایجاد التهاب مجاری ادراری کمتر می‌گردد.
C. muridarum بدون پلاسمید با سویه‌های دارای پلاسمید درIn vivo  رقابت می‌کنند و در ایجاد عفونت لوله فالوپ کمتر موفق می‌باشند. C. trachomatis بدون پلاسمید در یک مدل پریمات غیرانسانی، عفونت چشمی ضعیف‌تری ایجاد می‌کند. مطالعات نشان داد که میمونCynomolgus  که با سویه A/2497P مورد تلقیح قرار گرفته بود، کاهش التهاب را نشان داده و عفونت به سرعت در آن از بین رفت. ممکن است این فنوتیپ نشان‌دهنده یک تفاوت مرتبط با پلاسمید باشد که به تروپیسم بافتی کمک می‌کند. پلاسمید کلامیدیائی همچنین برای تجمع گلیکوژن در داخل انکلوزیون لازم است. موتاسیون‌هایpgp3  در C.muridarum در In vivo نشان می‌دهد که این پروتئین احتمالاً نقش مهمی در ویرولانس کلامیدیا دارد. مکانیسمی که توسط Pgp3 به پاتوژنز کلامیدیائی کمک می‌کند هنوز مشخص نشده است، گرچه نقش آن در فعال‌سازیTLR2 و فرار از ایمنی از طریق اتصال به پپتید ضد باکتری LL-37 پیشنهاد شده است.

در شرایطی که کلامیدیا تحت استرس قرار می‌گیرد در رونویسی، تغییرات مشخصی رخ می‌دهد که روی چرخه رشد کلامیدیا تأثیرگذار می‌باشد. فعال‌سازی TLR2 و رونویسی PRCL توسط C.trachomatis در کشت سلولی زمانی که گلوکز محدود است، کاهش می‌یابد و این نشان‌دهنده این موضوع است که شبکه‌های تنظیمی می‌توانند بیان افکتورهای ویرولانس را در طول عفونت در واکنش به استرس‌زاهای محیطی کم کنند.

ارتباط علائم و نشانه‌ها و سرووار با تعداد کلامیدیا در نمونه‌های تشخیصی، به‌عنوان راهی برای ارزیابی شدت عفونت مورد بررسی قرار گرفته است. آلودگی بالای سرویکس با عفونت بالارونده همراه بوده که این موضوع با انجام بیوپسی آندومتر جهت کنترل عفونت دستگاه تناسلی فوقانی مشخص می‌گردد، با این حال، تلاش‌های اخیر جهت ارتباط دادن وجود یا عدم وجود پلاسمید با بیماری‌های تولیدمثل در زنان مبتلا ناموفق بوده، چراکه شیوع نقص پلاسمیدی در جامعه مورد مطالعه بسیار کم بود. بررسی پروفایل رونویسی با استفاده از خون بدست‌آمده از زنان با PID یا عفونت بدون علامت سرویکس نشان می‌دهد که علامت التهابی منتقل‌شده از خون قادر به شناسایی بیومارکرهای اختصاصی از پاسخ‌های میزبان آسیب‌پذیر می‌باشد. ارتباط سویه آلوده با مشاهده چنین بیومارکرهایی ممکن است راهی برای شناسایی سویه‌های بیماری‌زا باشد، هرچند که نیازمند تعداد بالای بیمار و صرف هزینه‌های بالا است.

تعیین مکانیسمی که عفونت کلامیدیایی موجب تغییر شکل سلولی می‌شود، کلید درک نقش بالقوه آن در سرطان‌های تناسلی است. HPV می‌تواند سبب بی‌ثباتی ژنتیکی از طریق اختلال در تکثیر سانتروزوم‌ها و سرکوب P53 شود. در عفونت‌های کلامیدیائی، فنوتیپ‌های متعدد که مربوط به بی‌ثباتی ژنتیکی هستند، مانند سانتروزوم‌های بیش از حد، قطب‌های دوکی غیرطبیعی، چندهسته‌ای و نقایص جداسازی کروموزومی مشاهده شده است. اختلال در تکثیر سانتروزوم‌های میزبان که در طی عفونت کلامیدیائی در تشکیل پروسانتریول اتفاق می‌افتد، نیاز به کینازهای Cdk2 و Plk4 میزبان و پیشرفت در فاز Sدارد. اختلال کلامیدیائی در این مسیر میزبان، بر تولید نسل عفونی تأثیر نمی‌گذارد. با این حال، کلامیدیا همچنین شبکه‌های میکروتوبول میزبان را از آن خود می‌کند تا موقعیت (کنام) درون سلولی خود را ایجاد نماید. تردد اولیه به سانتروزوم در امتداد میکروتوبول‌ها شامل به‌کار گرفتن کینازهای Src به غشاء انکلوزیون بادی می‌شود، جایی که تعامل آنها با پروتئین غشاء (Inc) انکلوزیون بادی، دسترسی به شبکه‌های میکروتوبول در سانتروزوم‌ها را تسهیل می‌کند. سپس کلامیدیا، سازماندهی مجدد شبکه میزبان را از طریق Inc پروتئین IPAM (پروتئین انکلوزیون بادی فعال در میکروتوبول‌ها) و CEP170 کدگذاری شده در میزبان را به یک داربست برای حمایت و حفظ انکلوزیون بادی در سلول، به همراه ناهنجاری سانتروزومی سبب می‌شود. شواهد مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد این اختلالات مستقیماً واسطه شروع تومور می‌شوند، اما ناهنجاری‌های سانتروزومی که در ضایعات زودرس پیش‌سرطانی دیده می‌شود اشاره به کمک به پیشرفت تومور دارد. صرف نظر از این، ناتوانی سایتوکین‌ها و یا بزرگ شدن بیش از حد طبیعی سانتروزوم‌ها معمولاً مسیر P53 سرکوب‌کننده تومور را فعال می‌کند.

عفونت کلامیدیائی همچنین مستقیماً مانع از مسیرهای تعمیرات آسیب DNA سلولی شده که منجر به نقص‌های قابل انتقال به نسل بعد می‌شود. عفونت کلامیدیائی باعث تشکیل گونه‌های اکسیدکننده واکنشی می‌شود که سبب شکستن DNA دورشته ای[۱۰] (DSBs) می‌گردد. پاسخ‌های تعمیر DNA پایین‌دست و DSBs مربوط به بازرسی‌های چرخه سلولی صورت نمی‌گیرد، چرا که کلامیدیای داخل سلولی، مسیری از میزبان را فعال می‌کند که منجر به تخریب پروتئازوم p53 می‌گردد. این رویدادها دسترسی کلامیدیا به واسطه‌های انرژی حیاتی را فراهم می‌کند، زیرا P53 مسیر کنترل پنتوز فسفات را درون برنامه نظارت بر آسیب آن کاهش می‌دهد. سلول‌های آلوده با وجود آسیب‌هایی که به آنها وارد شده، همچنان در حال تکثیر هستند؛ بنابراین، در شرایط عفونت حاد، کلامیدیا نیازهای متابولیک خود را با موفقیت برآورده کرده و کنام سلولی‌اش را حفظ می‌کند. درک رایج از چرخه رشد نشان می‌دهد که سلول آسیب‌دیده، پس از لیز انکلوزیون بادی و رها شدن باکتری، بیش از تغییر از بین خواهند رفت. با این حال، سلول‌های آلوده قادر به تقسیم و انتقال نقایص ژنتیکی به سلول‌های دختری در کشت و در موش‌ها هستند. علاوه بر این، رده سلولی ۳T3 آلوده با کلامیدیا رشد مستقل و افزایش میزان رشد کلنی را در مقایسه با رده سلولی ۳T3‌های آلوده عقیم نشان می‌دهد که نشان‌دهنده این مطلب است که سلول‌های جهش‌یافته می‌توانند از عفونت و شروع نئوپلاسمی فرار نمایند.

دیسپلازی سرویکس در هر دو تیپ موش‌های وحشی و ترانس‌ژنیک HPV آلوده به C. muridarum دیده شده است. در حالی که مطالعات مشابهی در انسان انجام نشده است، ولی ممکن است مطالعات آینده با استفاده از سلول‌های اپی‌تلیال سرویکس یا لوله‌های فالوپ همراه با پاساژ کم ایزوله‌های بالینی با ویرولانس یا پتانسیل موتاژنیک شناخته‌شده، بینش‌های وسیع‌تری را فراهم نمایند.

 

تشخیص آزمایشگاهی:

در عفونت چشم یا اورتریت، تشخیص بر اساس اثبات وجود کلامیدیا تراکوماتیس در تراشه‌های مخاطی یا وجود آنتی‌بادی ضدکلامیدیا تراکوماتیس به روش ایمونوفلورسانس در اشک یا سرم می‌باشد. نمونه‌های دهانه رحم باید بعد از پاک کردن کامل مخاط برداشت شوند. ترشحات چرکی مجاری ادرار و مایع منی نمونه‌های مناسبی برای تشخیص نمی‌باشند. ادرار صبحگاهی می‌تواند نمونه خوبی برای تشخیص کلامیدیا تراکوماتیس با روش‌های مولکولی باشد.

نمونه مخاط آلوده باید با سواب داکرون یا نایلون برداشته شود، زیرا سواب پنبه‌ای با دسته چوبی یا از جنس کلسیم آلژینات برای کلامیدیاها سمی می‌باشد. نمونه‌های برداشت‌شده از مخاط به چندین روش قابل انتقال هستند. باید توجه داشت که نمونه‌ها همواره باید در شرایط یخچالی حمل شوند.

 

آزمایش مستقیم:

در آزمایشگاه بعد از تهیه اسمیر برروی لام شیشه‌ای می‌توان، برای حضور آنتی‌ژن کلامیدیا از تکنیک ایمونوفلورسانت مستقیم استفاده کرد. اسمیر را می‌توان با روش گیمنز یا گیمسا رنگ کرد و به دنبال انکلوزیون بادی (به‌عنوان اجسام Halberstaedter- Prowazek  معروف هستند) در آن گشت (شکل ۲).

کلامیدیا تراکوماتیس

شکل ۲: کشت سلول آلوده‌شده به کلامیدیا تراکوماتیس که با روش گیمسا رنگ‌آمیزی شده است. به دو انکلوزیون بادی در سلول توجه گردد

کشت:

با اینکه کشت کلامیدیاها استاندارد طلائی تشخیص کلامیدیا می‌باشد، ولی به‌صورت معمول در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی بیمارستان‌ها صورت نمی‌گیرد، چراکه کشت کلامیدیا سی‌تاسی و بعضی سویه‌های کلامیدیا تراکوماتیس فقط با رعایت شرایط ویژه‌ای امکان‌پذیر است وگرنه بجز در شرایط رعایت شدید ایمنی خطرناک است و از طرفی این باکتری‌ را باید بر روی تخم‌مرغ یا کشت سلولی، کشت داد. کلامیدیا اغلب بر روی سلول‌های مک‌کوی ‌(McCoy) که به‌منظور جلوگیری از تکثیر بیشتر سلول‌های منولایر اشعه داده شده‌اند یا در مجاورت سیکلوهگزامید (۱µg/mL) قرار گرفته‌اند کشت داده می‌شوند. نمونه‌های مشکوک به کلامیدیا بر روی سلول‌های منولایر برده می‌شوند و این فلاسک‌ها  ۴۸ تا ۷۲ساعت انکوبه می‌گردند. تشخیص حضور کلامیدیا با ایمونوفلورسانس (شکل ۳) یا با رنگ‌آمیزی گرانول‌ها (که حاوی گلیکوژن هستند) به کمک ید امکان‌پذیر است. لازم بذکر است که بدلیل اینکه روش‌های کشت کلامیدیا تراکوماتیس استاندارد نشده‌اند و تغییرات زیادی در نتیجه کشت آن میان آزمایشگاه‌های مختلف وجود دارد و به خاطر اینکه در اغلب آزمایشگاه‌های کلینیکی امکان کشت سلول وجود ندارد، لذا امروزه کمتر از این روش برای شناسائی کلامیدیا تراکوماتیس استفاده می‌گردد. هرچندکه اگر بخواهیم عفونت‌های ناشی از این ارگانیسم را از سایر بیماری‌ها (نظیر Criminal trials) افتراق دهیم عفونت بایستی توسط کشت سلولی تأیید شود.

کلامیدیا تراکوماتیس

شکل ۳: رده سلولی هلا آلوده شده به کلامیدیا تراکوماتیس رنگ‌آمیزی شده با فلورسانت آنتی‌بادی

 

روش‌های تشخیصی غیر از کشت:

این روش‌ها بدلیل اینکه برای انجام آنها نیاز به نمونه زنده نیست و مشکلات نمونه‌برداری و حمل و نقل نمونه‌ها که در رابطه با کشت بافتی است را ندارند، با استقبال محققان مواجه شدند. این تست‌ها شامل روش‌های غیرمولکولی {مانند تست‌های آنتی‌بادی منوکلونال کونژوگه شده با ماده فلورسانس (DAF)، انزیم ایمنواسی (EIA) و کیمولومینسس} و روش‌های مولکولی (مانند PCR، LCR،RT-PCR و غیره) هستند.

نکات مهم:

– یکی از راه‌های تشخیص لنفوگرانولوما ونروم، جستجوی آنتی‌بادی ضد سرووارهای L1، L2 و L3 کلامیدیا تراکوماتیس توسط کشت، فیکساسیون کمپلمان یا میکروایمونوفلورسانس تست می‌باشد.

– در نوزادان مبتلا به پنومونی، کلامیدیا در خون یافت نمی‌شود، معمولاً ائوزینوفیلی و تیتر بالای آنتی‌بادی نسبت به کلامیدیا تراکوماتیس وجود دارد

 

پیشگیری و درمان:

آنتی‌بیوتیک‌ها در برابر عفونت‌های کلامیدیائی با عبور از غشاء میزبان مؤثرند و در درون سلول فعال هستند. آنها بیوسنتز پروتئین‌ها را عمدتاً از طریق برهمکنش با زیرواحد S50 یا S 30 ریبوزوم، هدف قرار می‌دهند. آنتی‌بیوتیک‌هایی که دیواره سلولی را هدف قرار می‌دهند نیز بر روی آنها مؤثر هستند. توصیه‌های فعلی CDC برای درمان عفونت‌های ساده دستگاه تناسلی در نوجوانان و بزرگسالان غیرباردار، داکسی‌سایکلین به مدت ۷ روز یا آزیترومایسین در یک دوز مجزا می‌باشد. آزیترومایسین توصیه اولیه برای درمان زنان باردار و آموکسی‌سیلین نیز به‌عنوان جایگزین است. داکسی‌سایکلین و افلوکساسین در زنان باردار منع مصرف دارند. درمان عفونت کلامیدیا در شرایط PID مشابه بالا می‌باشد هرچند که برای درمان عفونت‌های توأم احتمالی توسط سایر پاتوژن‌های STI از قبیل Neisseria gonorrheae از آنتی‌بیوتیک‌های نسل دوم (سفوکسیتین) و نسل سوم (سفتریاکسون) سفالوسپورین‌ها استفاده می‌گردد.

درمان LGV طولانی‌تر است (داکسی‌سایکلین ۱۰۰ میلی‌گرم خوراکی دو بار در روز به مدت ۲۱ روز) و برای جلوگیری از تشکیل زخم ممکن است نیاز به آسپیراسیون یا درناژ داشته باشد. شرکای جنسی باید بررسی، آزمایش و درمان شوند. پس از اتمام درمان، ارزیابی درمان پس از پایان درمان توصیه نمی‌شود مگر اینکه علائم همچنان ادامه یابد و یا به عفونت مجدد مشکوک باشیم. بااین‌وجود، تست زودتر از ۴-۳ هفته بعد از اتمام درمان ممکن است به‌علت وجود اسیدهای نوکلئیک مشتق‌شده از پاتوژن موثق نباشد. درمان معمولاً عفونت را رفع می‌کند، اما آسیب بافتی بواسطه التهاب پیش از آن را بهبود نمی‌بخشد.

با وجودی که در شرایط In vivo گسترش مقاومت دارویی برای C. trachomatis تاکنون ثبت نشده است، ولی جهش‌های خود‌به‌خودی مقاومت به دارو در کشت سلولی یا پس از پاساژ با غلظت‌های کم دارو (زیر غلظت مهاری) مشاهده شده است. با این حال، توانایی کاهش‌یافته آنها در کشت سلولی و یا در مدل‌های حیوانی عفونت نشان می‌دهد که این جهش‌ها با چنین سازش متابولیکی قابل‌توجهی همراه است که در صورت عدم انتخاب آنها از یک جمعیت از بین می‌روند. بااین‌وجود، شکست در درمان برای افرادی که دوره درمان را کامل کرده و افرادی که در معرض خطر عفونت مجدد قرار نگرفته، شرح داده شده است. مکانیسم‌هایی که می‌تواند به این مشاهدات بالینی کمک کند، عبارتند از: پتانسیل عفونت‌های مداوم در یک فرد تحت درمان از طریق تلقیح خودبه‌خودی و/ یا تغییرات متابولیسمی یا فیزیولوژیکی کلامیدیا که آن را به درمان ضدمیکروبی حساس می‌کند. مطالعات اخیر نشان داده است که کلونیزاسیون طولانی مدت C. muridarum در دستگاه گوارشی موش (معده-روده‌ای) (GI) را می‌توان با ماده تلقیحی بسیار کم بصورت خوراکی انجام داد. تلقیح داخل وریدی با یک بیولومینس مشتق از C. muridarum همچنین منجر به کلونیزاسیون Gl شده که نشان‌دهنده یک مسیر سیستمیک به این محل مخاطی است. درمان با داکسی‌سیکلین عفونت GI را از بین برد، اما درمان با آزیترومایسین بی‌نتیجه بود. جالب توجه است که یک مطالعه اخیر نشان داد که موش‌های ماده کلونیزه شده GI قادر به بارور کردن دستگاه تناسلی خود نشدند. با این حال، میزان کلونیزاسیون که موجب تحریک یا تنظیم پاسخ اکتسابی محافظت‌شده می‌گردد، گزارش نشده است. ممکن است کلونیزاسیون طولانی مدت، پاسخ اکتسابی را القا کرده باشد که دستگاه تناسلی را از عفونت محافظت نماید. تشابهات با عفونت مقعدی C. trachomatis در زنان فراوان است و توسط Borel و همکارانش بطور وسیعی مورد بررسی قرار گرفته است. ایمنی حفاظت‌شده در انسان به‌کندی گسترش می‌یابد و بنابراین زنان نسبت به عفونت مجدد پس از انتقال از یک شریک درمان‌شده از طریق مقاربت محافظت‌نشده مقعدی و یا از طریق خودارضایی آسیب‌پذیرترند.

رشد و تکثیر C. trachomatis در In vivo ممکن است تحت تنش‌های اعمال‌شده توسط نیازهای تغذیه‌ای، پاسخ‌های ایمنی ذاتی و اکتسابی، فیزیولوژی میزبان از طریق هورمون‌ها و حتی رقابت با همسفره‌ها یا پاتوژن‌های دیگر باشد. شرایطی که سبب تأخیر در رشد باکتری‌ها می‌شود، موجب تضعیف اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌ها در بسیاری از میکروارگانیسم‌ها می‌گردد. عفونت بدون علامت سرویکس که تا ۴ سال طول می‌کشد، ثبت شده است، اما شناخته‌شده نیست که آیا عفونت توانسته است تماماً شناسایی شود یا در صورت افزایش و کاهش عفونت، وارد دوره‌های پایداری یا کمون می‌شود. شرایطی که از اواسط چرخه کلامیدیا جلوگیری می‌کند یا اشکال غیرنرمال را گسترش می‌دهد، بر حساسیت ضدمیکروبی در کشت سلولی تأثیر می‌گذارد. مطالعات مشاهده‌ای آینده‌نگر در زنان غیراخلاقی است و ایجاد مدل‌های حیوانی از عفونت‌های پایدار چالش‌برانگیز شده است. بااین‌وجود، اختلال آزیترومایسین در مدل موشی در شرایط مقاومت آموکسی‌سیلین بیشتر است. شکست بیش‌تر زمانی رخ داد که آزیترومایسین به‌عنوان یک دوز به جای توزیع در طول یک دوره روزانه تجویز می‌شد و این نشان می‌دهد که ممکن است از جذب بهتر یا افزایش طول مدت مصرف دارو جلوگیری شود.

در مطالعه‌ای که در ۸۵ بیمار (مردان و زنان) با عفونت ساده و توأم C.trachomatis و Mycoplasma genitalium بود، یک رژیم درمان طولانی دریافت شد که میزان ریشه‌کنی ۹۸/۸% را کسب کردند و این نشان می‌دهد که این روش ممکن است برای محدود کردن شکست‌های درمانی باشد. جنبه‌های عملی مرتبط با رضایت بیمار با درمان طولانی مدت نیز باید با تأثیر بر پاتوژن‌های بالقوه توأم مانند N.gonorrheae و M.genitalium همراه شود. دستورالعمل‌های درمان STI در حال حاضر توصیه به استفاده از یک دوز آزیترومایسین در ترکیب با سفتریاکسون برای درمان عفونت ساده N.gonorrheae با تلاش برای حفظ این آنتی‌بیوتیک در برابر افزایش مقاومت می‌باشد. شیوع مقاومت به تتراسایکلین‌ها در این STIها در حال افزایش است و مفید بودن داکسی‌سایکلین در این زمینه محدود است. M.genitalium، یک علت برای ابتلا به اورتریت غیرگنوکوکی در مردان، همراه با سرویسیت و PID در زنان است. داکسی ‌سایکلین علیه این پاتوژن بی‌تأثیر است و مقاومت نسبت به آزیترومایسین به‌خوبی شناخته شده است؛ بنابراین، درمان ضدکلامیدیائی در بیماران دارای عفونت توأم می‌تواند به‌طور بالقوه مقاومت سویه‌های M.genitalium را درون جمعیت انتخاب کند یا آن را ثابت نگه دارد. نیاز به در نظر گرفتن ایجاد رژیم‌های جدید یا ضد‌میکروبی جدید برای درمان STI چندمیکروبی در حال افزایش است.

زنان با هر کدام از عوامل خطر زیر باید به‌طور منظم برای کلامیدیا مورد آزمایش قرار بگیرند: سرویسیت چرکی، فعالیت جنسی در سن کمتر از ۲۰ سال، داشتن بیش از ۱ شریک جنسی در ۳ ماه گذشته، یا استفاده نادرست از روش‌های جلوگیری از بارداری در حالی که در رابطه با تک همسری نباشد. مسئولین بهداشت عمومی غربالگری، درمان و جلوگیری از حاملگی را برای افراد بیش از ۲۰ سال تشویق می‌کنند. اگرچه حداقل میزان پوشش غربالگری در جمعیت آسیب‌پذیر هنوز به‌دست نیامده است، ولی کاهش میزان بروز PID مشاهده شده است. با این حال، با توجه به اینکه درمان اولیه ممکن است باعث کاهش گسترش ایمنی حفاظت‌شده در افراد شود، حقیقتاً گسترش غربالگری از نظر مالی بی‌ارزش می‌باشد.

شواهد ایمنی ذاتی در انسان شامل کاهش شیوع با افزایش سن و کاهش انطباق عفونت با سن زیاد شرکای جنســـی می‌باشد. سلول‌هایCD4 T که IFN-γ را در واکنش‌های کلامیدیائی تولید می‌کنند، واسطه‌های کلیدی در موش هستند و توانایی نسبی تهیه چندین واکسن مختلف کاندید برای محافظت لوله‌های فالوپ موش از بیماری که به‌طور مستقیم با القاء IFN-γ از سلول CD4 T را دارند.

پروتئین‌های کلامیدیائی که باعث تحریک سلول‌های T CD4 و CD8 و تولید IFN-γ در انسان می‌شوند شناسایی شده‌اند. آنالیز طولی پاسخ PBMC به cHSP60 و EB در کارگران جنسی نشان داد که پاسخ IFN-γ به cHSP60، اما نه به EB، با محافظت از عفونت شایع مرتبط بود. آنتی‌بادی ضدکلامیدیائی به مقاومت در برابر عفونت مجدد کمک می‌کند که می‌تواند به‌طور غیرمستقیم با گستــرش فعال‌سازی T-helper1 و پاسخ‌های افکتورهای سلولی عمل کند.

بااین‌وجود، شواهدی وجود ندارد که ایمنی ذاتی، حفاظت کافی، کامل و طولانی مدت را برای جلوگیری از آسیب زدن به سیستم ایمنی فراهم می‌کند. در نتیجه، ایجاد یک واکسن مؤثر، هدف بسیار مطلوب و مستلزم تلاش بسیار است. واکسن‌های واجد شرایط در برابر C.trachomatis در آزمایش پیش‌بالینی شکست خورده‌اند. علاوه بر این، پیشرفت‌هایی در زمینه توسعه ادجوانت، امید بیشتری برای کاندیدهای بیشتر برای ورود به ارزیابی بالینی می‌دهد. MOMP یک آنتی‌ژن سطحی بسیار مهمی است که مدت‌ها به‌عنوان یک کاندیدای امیدبخش در نظر گرفته شده است. فرمولاسیون جدید این پروتئین با استفاده از آنتی‌بادی‌های لیپوزومی کاتیونی، آنتی‌بادی را تولید می‌کند، ایمنی نوع ۱ و حفاظت نسبی از عفونت در خوکچه‌ها و حفاظت قابل‌توجهی در برابر بیماری‌های دستگاه تناسلی فوقانی در موش ارائه می‌دهند. ایمن‌سازی با استفاده از MOMP در ترکیب با Nanostat ™، روغن در آب نانوامولوسیون، سطح بالایی از آنتی‌بادی سرم و واژن را با پاسخ‌های IL-17 / IFN-γ اختصاصی کلامیدیا فراخوانده و میزان پاتولوژی لوله‌های فالوپ موش‌ها را پس از چالش کاهش می‌دهد.

یک واکسن پلی‌والان که از MOMP با PMP تشکیل شده و با ادجوانت‌های DDA /MPL فرموله شده است، باعث کاهش محدود شدن کلامیدیا در محل تلقیح، زمانی که C.trachomatis در سرویکس مدل موش‌های آزمایش شد، می‌شود. ثابت شده است که مسیر زایمان به‌ویژه اهمیت دارد. واکسیناسیون رحم با C.trachomatis غیرفعال‌شده که با تغییر بار ذرات ادجوانت سنتتیک (cSAPs) مرتبط با یک آگونیست TLR7، resiquimod، همراه است، باعث رفع آلودگی کلامیدیائی بهتر در مقایسه با زمانی که داخل بینی یا عضلانی رها می‌شود می‌گردد، زیرا این واکسن موجب سکونت سلول‌های T خاطره در مخاط دستگاه تناسلی موش می‌شود. این مطالعه اهمیت بررسی پاسخ‌های ایمونولوژیک اختصاصی دستگاه تناسلی به‌منظور تعیین راهکارهای مطلوب برای ایجاد واکسن را نشان می‌دهد که سبب حفاظت گسترده و بادوام در برابر عفونت‌های ادراری تناسلی می‌گردد.

 

[۱]– Elementary bodies

[۲] -Reticular bodies

[۳] -ATP-translocase

[۴] -Major Outer Membrane Protein (MOMP)

[۵]– Inclusion body

[۶] Sexually transmitted infection (STI)

[۷] Squamous cell carcinoma (SCC)

[۸] Invasive cervical cancer (ICC)

[۹] Men sex men

[۱۰] Double stranded DNA breaks

تازه‌هایی از کلامیدیاها

برای دانلود پی دی اف بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • دکتر رضا میرنژاد
  • سمیرا دهاقین
  • کلامیدیا تراکوماتیس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ویژه ها
آب مقطر گیری / اتوکلاو / اسپکتروفتومتر / انکوباتور / بن ماری / پی اچ متر / دیسپنسر / دیونایزر / روتاتور / سانتریفیوژ / سمپلر / فتومتر / شیکر / فور / میکروتوم / میکروسکوپ / هات پلیت / هود / محلولها / محیط کشت / مواد شیمیایی / پرینتر / یو پی اس/ استابلایزر / آموزش / اتوآنلایزر بیوشیمی / اسپرم آنالایزر / الایزا پروسسور / الایزا ریدر / الایزا واشر / الکتروفورز / الکترولیت آنالایزر / ایمونوآنالایزر / بلاد گس / پی سی آر / سل کانتر / سدیمان آنالایزر / کمی لومینه سانس / کیتها: بیوشیمی، سرولوژی، الایزا و ... / وسائل یک بار مصرف / نرم افزار / تعمیرات و نگهداری / کابینت و سکوبندی / شیشه آلات / جویای کار / فرصت شغلی / فروش ویژه اتوکلاو / تعمیرات و تامین قطعات و کالیبراسیون سیستم های الایزا ریدر و الایزا واشر اتوماتیک و فتومتر / یخچال و فریزرهای آزمایشگاهی / میکسر ESR / پیوند دستگاههای مدرن و کیتهای تولید داخل / تولید کننده سانتریفیوژ آزمایشگاهی / کیتهای الایزای قیمت مناسب / محصولات اسکلاو / فروش آزمایشگاه /