تب خونریزی دهنده کریمه کنگو

تب خونریزی دهنده کریمه کنگو (CCHF)

سجاد اسلامی، کارشناس علوم آزمایشگاهی بیمارستان حضرت ولی‌عصر (عج) شهرستان مشکین‌شهر

 

تب خونریزی دهنده کریمه کنگو از طریق عفونت ناشی از یک ویروس با منشأ کنه از جنس nairovirus و از خانواده Bunyaviridae ایجاد می‌شود. این بیماری اولین بار در سال ۱۹۴۴ در منطقه «کریمه» واقع در جنوب اوکراین مشاهده شد ازاین‌رو، نام آن را تب خونریزی‌ دهنده کریمه گذاشتند. این بیماری سپس در سال ۱۹۶۹ عامل بیمار شدن شمار زیادی از افراد در کنگو شد و ازآن‌پس بود که نام «تب کریمه کنگو» به آن اطلاق شد.

تب خونریزی دهنده کریمه کنگو در اروپای شرقی و به‌ویژه در منطقه شوروی سابق، منطقه مدیترانه، شمال‌غربی چین، آسیای مرکزی، اروپای جنوبی، آفریقا، خاورمیانه و شبه‌قاره هند به چشم می‌خورد.

 

راه‌های انتقال

کنه‌های سخت مخصوصاً آن‌هایی که از جنس Hyalomma هستند، هم مخزن و هم ناقل برای ویروس‌های عامل CCHF (تب خونریزی‌دهنده) می‌باشند. میزبان کنه‌های آلوده به ویروس تب کنگو، معمولاً حیوانات اهلی مانند انواع گاو، گوسفند، بز و خرگوش هستند. راه انتقال به انسان از طریق تماس مستقیم با کنه یا خون حیوانات است.CCHF  از طریق انسان به انسان هم می‌تواند منتقل شود، انتقال از انسان به انسان درنتیجه تماس نزدیک با خون، ترشحات و سایر مایعات بدن افراد آلوده رخ می‌دهد. این بیماری در بیمارستان‌ها بر اثر استرلیزاسیون نادرست تجهیزات بیمارستانی، استفاده مجدد از سوزن‌های تزریق و آلودگی تدارکات پزشکی اتفاق می‌افتد.

علائم و نشانه‌های بیماری

CCHF به‌صورت ناگهانی با علائم و نشانه‌های اولیه شامل: سردرد، تب بالا، کمردرد، درد مفاصل، درد معده و استفراغ رخ می‌دهد. سرخی در چشم، صورت برافروخته، سرخی حلق و حضور دانه‌های قرمز در کام از دیگر نشانه‌ها هستند. علائم هم‌چنین ممکن است شامل یرقان و در موارد شدیدتر اختلال در خلق‌وخو و ادراکات حسی مشاهده  ‌شود.

با پیشرفت بیماری، در مناطق زیادی از بدن کبودی شدید، خونریزی شدید و خونریزی غیرقابل‌کنترل در محل گزش می‌تواند دیده شود، که حدوداً از روز چهارم بیماری شروع می‌شود و تا حدود دو هفته طول می‌کشد. در موارد ثبت‌شده CCHF، میزان مرگ‌ومیر در بیماران بستری‌شده از ۹٪ تا ۵۰٪ می‌باشد. اثرات درازمدت عفونت CCHF به‌اندازه کافی در بازماندگان بیماری موردبررسی قرار نگرفته است تا مشخص شود آیا عوارض خاصی وجود دارد یا خیر؛ اما روند بهبودی آهسته است.

افراد در معرض خطر

چوپان‌ها، کارگران حیوانات اهلی و کارگران کشتارگاه‌ها به‌ویژه در مناطق اندمیک بیشتر در معرض خطر CCHF هستند. کارکنان مراقبت‌های بهداشتی در مناطق اندمیک در معرض خطر عفونت از طریق تماس‌های محافظت نشده با خون و مایعات بدن دارای عفونت هستند. افراد و مسافران بین‌المللی با تماس با حیوانات در مناطق اندمیک نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.

تشخیص بیماری

تست‌های آزمایشگاهی که برای تشخیص CCHF مورداستفاده قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

  • (ELISA)
  • واکنش زنجیره‌ای پلیمراز درزمان واقعی (RT-PCR)
  • آزمایش‌های جداسازی ویروس و شناسایی آنتی‌بادی توسط ELISA (IgG و IgM).
  • تشخیص آزمایشگاهی بیمار با شرح بالینی سازگار با CCHF می‌تواند در طول مرحله حاد بیماری با استفاده از ترکیبی از تشخیص آنتی‌ژن ویروسی، زنجیره RNA ویروسی (RT-PCR) در خون یا در بافت‌های جمع‌آوری‌شده از موارد کشنده و جداسازی ویروس انجام بگیرد.
  • رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی نیز می‌تواند شواهدی از آنتی‌ژن ویروسی را در بافت‌های ثابت‌شده با فرمالین نشان دهد.
  • در طی این بیماری، در افرادی که زنده می‌مانند، آنتی‌بادی‌ها در خون یافت می‌شوند؛ اما آنتی‌ژن، RNA ویروسی به‌خوبی نمی‌توانند مورد شناسایی قرار بگیرند.

درمان

درمان CCHF عمدتاً حمایتی است. مراقبت باید شامل توجه دقیق به تعادل مایعات و اصلاح ناهنجاری‌های الکترولیتی، اکسایش و حمایت از همودینامیک و درمان مناسب عفونت‌های ثانویه باشد. این ویروس به دارو ضدویروسی ریباویرین حساس است. این دارو در درمان بیماران مبتلا به CCHF به علت برخی از مزایای آن مورداستفاده قرار گرفته است.

بهبود بیماری

اثرات درازمدت عفونت CCHF در بازماندگان به‌اندازه کافی موردبررسی قرار نگرفته است تا مشخص شود آیا عوارض خاصی وجود دارد یا خیر. بااین‌حال، بهبود بیماری روند آهسته را طی می‌کند.

پیشگیری از بیماری

کارگران کشاورزی و دیگران افرادی که با حیوانات کار می‌کنند باید از مواد دافع حشرات در پوست و لباس‌های خود استفاده کنند. مواد دافع حشرات حاوی N-N diethyl-m-toluamide) DEET) در  مواجهه با کنه‌ها مؤثر هستند. هم‌چنین استفاده از دستکش و سایر لباس‌های محافظتی توصیه می‌شود. افراد نیز باید از تماس با خون و مایعات بدن دام یا انسان‌هایی که نشانه‌های عفونت را دارند، اجتناب کنند. برای کارکنان مراقبت‌های بهداشتی نیز، برای جلوگیری از قرار گرفتن در معرض خطر به اقتضای شغل، اقدامات لازم برای کنترل عفونت بسیار حائز اهمیت است.

 

منابع:

  1. Khan A, et al. Viral Hemorrhagic Fevers. Seminars in Pediatric Infectious Diseases. Philadelphia: WB Saunders Co., 1997;8 (suppl 1):64-73.
  2. Peters CJ. Viral Hemorrhagic Fevers. Viral Pathogenesis. New York: Lippincott-Raven Publishers, 1997:779-794.
  3. Khan AS, et al. Viral Hemorrhagic Fevers and Hantavirus Pulmonary Syndrome. In HF Conn, RH Clohecy, RB Conn, eds. Current Diagnosis 9. Philadelphia: WB Saunders Co., 1997:193-194.

برای دانلود فایل pdf  بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • CCHF
  • تب کریمه کنگو
  • سجاد اسلامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *