فن‌آوری‌های نوین آزمایشگاه فرصت یا تهدید؟

فن‌آوری‌های نوین آزمایشگاه فرصت یا تهدید؟ تهیه و تنظیم : دکتر مهرداد ونکی  مسئول فنی آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین دارنده اولین لوح کیفیت استان تهران مقدمه: استفاده از تکنولوژی و فن‌آوری‌های جدید با خود فرصت‌ها و تهدیدهایی را به همراه دارند که سهم ما از هر کدام به دانش و آگاهی ما در حوزه تجهیزات و […]

مروری بر خواص درمانی عسل

مروری بر خواص درمانی عسل ۱– دکتر طاهره اسلام منش، بورد تخصصی پاتولوژی بالینی و جراحی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان ۲- مهدیه اسلام منش، دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی عسل در طب سنتی استفاده وسیعی داشته است که با ظهور آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده از آن تا حدی کمتر می‌شود ولی مجدداً با ظهور […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی۹

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی علی‌اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون   safarifardas@Gmail.com   فصل نهم: میکروسکوپی   میکروسکوپ مدرن یک وسیله واجب و حتمی در آزمایشگاه است و فهم تئوری اصول کارکرد آن دارای اهمیت فراوان می‌باشد. میکروسکوپ، دستگاهی دقیق و ارزشمند بوده و استفاده […]

ویژگی‌های بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف۳ (ESBL)

دکتر میرنژاد ویژگی‌های بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف (ESBL) : ESBL های کلاسیک از خانواده آنزیمهای کد شونده توسط پلاسمید، TEM ، SHV و OXA  می‌باشند که در سراسر جهان گسترش یافته‌اند. در کنار این خانواده‌های مهم آنزیمهای بتالاکتامازها در سالهای اخیر، انتشار انفجاری در ESBL‌‌ های غیر TEM، غیر SHV، غیر OXA، برای مثال خانواده‌های آنزیمی چون […]

بیماری‌های ناخن در تشخیص افتراقی با انیکومایکوزیس

بیماری‌های ناخن در تشخیص افتراقی با انیکومایکوزیس بخش اول دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت از آنجا که انیکومایکوزیس توسط طیف وسیعی از قارچ‌ها ایجاد می‌شود و شکل ظاهری ضایعات معمولاً اختصاصی نیست، در این سلسله نوشتار علاوه بر مروری بر انواع آن به مطالعه سایر بیماری‌های ناخن هم که ممکن است گاهی […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی۸

سازمان جهانی سلامت (WHO)   راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی     علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com     فصل هشتم: حجم سلول فشرده (میکروهماتوکریت) Packed Cell Volume   یک انتـــــهای لولـه موئـینه بـا خون پر شده، مســدود می‌گردد، سپس در سرعت بالا […]

وضعیت پاتولوژی در کشور تانزانیا

وضعیت پاتولوژی در کشور تانزانیا دکتر حمید زارع       مقدمه اشتغال به حرفه پاتولوژی در کشورهای فقیر چالش‌هایی را پیش روی دارد که برای پاتولوژیست‌های کشورهای توسعه یافته آشنا نیست؛ بعنوان مثال تعداد پاتولوژیست‌ها در کشورهای فقیر حتی در مقایسه با سایر نیروهای شاغل پزشکی بسیار اندک است. گرچه رشته پاتولوژی باید نقش […]

هنر شاد زیستن

هنر شاد زیستن  دکتر عباس حاتمی   انسان موجودی شادی‌خواه و لذت طلب است، خنده یکی از نشانه‌های شادی بوده و مختص انسان است. شادی ارزان‌ترین روش برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی و روانی است و آنتی‌بیوتیک طبیعی محسوب می‌شود. بسیاری از اوقات انسان‌ها در محیط زندگی با فشار عصبی، افسردگی و… همراه است که […]

بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف۲ (Extended-Spectrum Beta Lactamases

ادامه مبحث بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف(Extended-Spectrum Beta Lactamases):  دکتر میرنژاد بتالاکتامازهای تیپ OXA (کلاس Dی آمبلر): این آنزیم‌ها به زیرگروه‌های۲d  و۲de  و ۲dfی بوش تعلق دارند، تعداد آنها ۱۵۸ آنزیم می‌باشد و اوایل دهه‌ی ۱۹۸۰Isoxazole penicillin , به دلیل هیدرولیز بسیار سریع‌تر پنی‌سیلین‌های کلاسیک (بنزیل پنی‌سیلین) شایع شده‌اند. در سال ۱۹۹۳ اولین گروه از بتالاکتامازهای OXA با […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی۷

سازمان جهانی سلامت (WHO) راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com       فصل هفتم: اندازه‌گیری هموگلوبین   فرآورده رفرانس هموگلوبین سیانید Haemoglobincyanide (HiCN) در سال ۱۹۶۵ توسط ICSH (International Council for Standardization in Haematology) ارائه شد و سپس […]

سیستاتین C، جایگزینی برای کراتینین

  سیستاتین C، جایگزینی برای کراتینین مراد رستمی – کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز معصومه جرفی- کارشناس ارشد میکروب شناسی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز محمد علی محمدی کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک     سیستاتین C (Cystatin C) یک پروتئین دارای ۱۲۲ اسید آمینه […]

مروری بر تاریخچه آزمایشگاه رفرانس در سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷

مروری بر تاریخچه آزمایشگاه رفرانس در سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ دکتر اکبر ملک پور مقدمه ما در مقابل تاریخ ایستاده‌ایم، تاریخ از پس هر تاریکی‌، روشنی‌ و از پس هر نابخردی‌، ‌حقایق را افشاء می‌کند. با تاریخ نمی‌شود شوخی کرد، دروغ گفت و خودستائی کرد. تاریخ آئینه تمام‌نمای حقایقی است که بدون هیچگونه پرده پوشی […]

`پروتئین‌های شوک حرارتی (Heat Shock Proteins) HSPs

پروتئین‌های شوک حرارتی (Heat Shock Proteins) HSPs  مرجان مجابی – کارشناس ارشد میکروبیولوژی Mojabi.Marjan@yahoo.com تاریخچه: پروتئین‌های شوک حرارتی اولین بار توسط ران لاسکی (Ron Laskey) و همکارانش مطرح شد. آنها این واژه را برای یک نوع پروتئین که برای تجمع هیستون‌ها و DNA لازم بود به کار بردند. پس از آن در سال ۱۹۶۲ Ritossa […]

بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف (Extended-Spectrum Beta Lactamases

بتالاکتامازهای وسیع‌الطیف (Extended-Spectrum Beta Lactamases دکتر میرنژاد بنابر تعریف ESBLها به جز تعداد اندکی که در زیرگروه‌های ۲be و۲d  قرار می‌گیرند، بتالاکتامازهای دسته‌ی مولکولیA  هستند که حاوی خصوصیات زیر می‌باشند: ۱- قادر به هیدرولیز اکسی ایمینوسفالوسپورین‌ها (سفوتاکسیم، سفتازیدیم و سفتریاکسون) هستند. میزان هیدرولیز آنها در حدی برابر با هیدرولیز بنزیل پنی‌سیلین‌ها و یا ۱۰% بیش […]

نکته‌هایی درباره‌ی QC خالی*

نکته‌هایی درباره‌ی QC خالی* دکتر حسن بیات به تازگی مقاله‌ی “QC خالی” از روی میدیتRoy Midyett  را در وبسایت MLO خواندم. بنا دارم نکته‌هایی را در این باره بیان کنم، اما اجازه می‌خواهم پیش از آن توضیح کوتاهی در باره‌ی QC بدهم. یک مثال دو عملکرد را در نظر بگیرید: ساختن یک جاده به وسیله‌ی […]

مروری بر مفاهیم و روش‌های مختلف اندازه‌گیری کیفی و کمی پروتئین ادرار

مروری بر مفاهیم و روش‌های مختلف اندازه‌گیری کیفی و کمی پروتئین ادرار مراد رستمی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز معصومه جرفی: کارشناس ارشد میکروب شناسی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز محمد علی‏محمدی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک در میان آزمون‌های شیمیایی که به طور روزمره […]

کنترل کیفی در آزمایشگاه میکروب شناسی

کنترل کیفی در آزمایشگاه میکروب شناسی  مریم ترابی رپو-کارشناس ارشد میکروب شناسی – بیمارستان شهید بهشتی شیراز مواظبت کردن از وسایل آزمایشگاهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اگر وسایلی را که استفاده می‌کنیم از نظر کیفیت وضعیت خوبی نداشته باشند یا به طور مطلوب نگهداری نشوند کیفیت آزمایش‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این گفتار دستگاه‌ها […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی۴

سازمان جهانی سلامت (WHO)   راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی   علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com     فصل چهارم: گزارش نتایج عمومی تمام گزارش‌ها باید توسط فرد صاحب صلاحیت از کارکنان آزمایشگاه، اعتبار سنجی (validated) شود. در هنگامی که یکی از آزمایش‌ها […]

شناسایی عوامل قارچی در نمونه‌های بالینی به روش ایمونوفلورسانس

شناسایی عوامل قارچی در نمونه‌های بالینی به روش ایمونوفلورسانس   دکتر سهیلا محمودپور۱، صادق خداویسی۲، زینب کاویانی۳، فائزه محمدی۲ ۱مسئول فنی آزمایشگاه پاستور، سنندج ۲گروه انگل شناسی و قارچ شناسی پزشکی‏، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران ۳گروه ایمنولوژی پزشکی‏، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان   یکی از روش‌های تشخیصی در قارچ شناسی پزشکی […]

مکانیسم مقاومت داروئی در باکتری‌ها

دکتر میرنژاد مکانیسم مقاومت داروئی در باکتری‌ها بدون شک مهم‌ترین آنتی‌بیوتیک‌ها، آنتی‌بیوتیک‌های مهار کننده سنتز دیواره سلولی هستند. دسته مهم این آنتی‌بیوتیک‌ها شامل آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام می‌باشد که شامل کارباپنم‌ها، سفالوسپورین‌ها، سفامایسین‌ها، منوباکتام‌ها و پنی‌سیلین‌ها هستند. امروزه مقاومت به این آنتی‌بیوتیک‌ها بسیار رایج بوده بطوریکه اغلب عوامل ایجاد کننده عفونت‌های بیمارستانی به بیشتر این داروها مقاوم […]

آنالیز مایع مغزی نخاعی

آنالیز مایع مغزی نخاعی آنالیز مایع مغزی نخاعی اغلب زمانی انجام می‌شود که به عفونت سیستم عصبی مشکوک باشیم. آزمایشاتی که بر روی مایع مغزی نخاعی انجام می‌شود در جدول زیر آمده است:   به توضیحات ذیل مراجعه نمایید به توضیحات ذیل مراجعه نمایید وجود گلبول‌های قرمز در مایع مغزی نخاعی می‌تواند بدلیل ترومای ناشی […]

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم۶

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت بخش ششم سندرم هیستوپلاسموز چشمی اپیدمیولوژی “سندرم هیستوپلاسموز چشمی فرضی” یک بیماری چشمی است که بصورت غالب در افراد سفید پوست و در سنین متوسط عمر در نواحی اندمیک عفونت هیستوپلاسموزیس دیده می‌شود. در نواحی شمال مرکزی (Midwest) و قسمتی از شرق […]

مروری بر آنمی پرنیشیوز

مروری بر آنمی پرنیشیوز سلمان پور. ز. کارشناسی ارشد خون شناسی. دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران    مقدمه آنمی پرنیشیوز یک اختلال خودایمنی است که از نقص یا توقف جذب ویتامین B12 به علت فقدان فاکتور داخلی ایجاد می‌شود. شیوع آن ۰/۱ درصد در کل جمعیت عمومی و ۱/۹ درصد در میان افراد بالای […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی

    Blood Safety and Clinical Technology Guidelines on Standard Operating Procedures for Haemathology WHO, South-East Asia Region www.searo.who.int راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی فصل سوم: ایمنی آزمایشگاه علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com دستورالعمل اجرایی همه نمونه‌های رسیده به آزمایشگاه باید به عنوان […]

تایپینگ سوش‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس جدا شده در بیماران با استفاده از Spoligotyping

تایپینگ سوش‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس جدا شده در بیماران با استفاده از Spoligotyping  مرجان مجابی، کارشناس ارشد میکروبیولوژی Mojabi.Marjan@yahoo.com  مقدمه: تا اواخر دهه گذشته تنها شاخص‌های در دسترس برای مطالعه اپیدمیولوژی سل، پروفایل‌های حساسیت دارویی و تیپ بندی بر اساس فاژ بوده که استفاده از هر دو روش دارای محدودیت بود. پروفایل حساسیت دارویی سویه‌های مایکوباکتریوم […]

تشخیص آزمایشگاهی و جنبه‌های ایمنی زیستی

تشخیص آزمایشگاهی و جنبه‌های ایمنی زیستی دکتر رضا میرنژاد در حوادث غیرمترقبه ممکن است آزمایشگاه‌های بالینی نمونه‌های کلینیکی یا محیطی مشکوکی را دریافت کنند که به عوامل میکروبی خطرناک آلوده باشند، لذا بایستی آزمایشگاه‌ها با سطح‌های ایمنی در خصوص کار با این عوامل آشنائی کامل داشته باشند. با وجود این به منظور ایجاد آمادگی‌های لازم […]

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت بخش پنجم تصویر توموگرافی کامپیوتری از آسپرجیلوزیس سینوس کاورنوس و اربیت اندوفتالمیت اگزوژنوس اندوفتالمیت اگزوژنوس همانطور که از نامش پیداست بوسیله‌ی معرفی میکروارگانیسم‌ها به چشم از طریق تروما یا جراحی ایجاد می‌شود. همچنین می‌تواند نتیجه‌ی نهائی التهاب صلبیه یا کراتیت باشد. زایگومایکوزیس […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی ۲

    Blood Safety and Clinical Technology Guidelines on Standard Operating Procedures for Haemathology WHO, South-East Asia Region www.searo.who.int       راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی   علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com     فصل دوم: پذیرش نمونه   نمونه‌ها توسط جا […]

`مروری بر تست‌های ارزیابی پروفایل آهن بدن

مروری بر تست‌های ارزیابی پروفایل آهن بدن  مراد رستمی– کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز معصومه جرفی- کارشناس ارشد میکروب شناسی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز محمد علی‌محمدی- کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک آهن (Fe)، (Iron) توزیع آهن بدن   آهن از نظر مقدار، مهم‌ترین میکرومینرال […]

چالش‌های استقرار و اجرای موفق چرخه مدیریت خطا (نامنطبق) در آزمایشگاه بالینی۲

چالش‌های استقرار و اجرای موفق چرخه مدیریت خطا (نامنطبق) در آزمایشگاه بالینی بخش دوم جدول خطاهای آزمایشگاهی در حوزه بخش فنی آزمایشگاه دکتر مهرداد ونکی – آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین دارنده اولین لوح کیفیت در سطح آزمایشگاه‌های استان تهران در این متن سعی گردیده است تا با طبقه‌بندی برخی از خطاهای بالقوه رایج در حوزه فنی […]

روش‌های عملی در Time PCR – Real قسمت۶

ادامه مبحث تایپینگ مولکولی REP-PCR اساس کار Rep-PCR قطعات تکراری DNA در ژنوم پروکاریوت می‌باشد. این قطعات تکراری محلی برای هیبریداسیون پرایمرها بکار رفته در Rep -PCR هستند. پرایمرها که مکمل با سکانس‌های تکراری منتشر می‌باشند بعد از آمپلیفیکاسیون با PCR، قطعات DNA در اندازه‌های متفاوت ایجاد می‌کنند که در الکترفورز از همدیگر جدا می‌گردند. […]

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم بخش چهارم

دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت عفونت‌های قارچی منتقله از راه خون بداخل چشم اگرچه ناشایع اما از علل مهم بیماری‌های التهابی چشم می‌باشند. انسیدانس این دسته از بیماری‌ها طی سالیان اخیر بدلائلی رو به افزایش نهاده است؛ از جمله‌ی این دلائل افزایش تعداد بیماران ایمنوسوپرس است که از داروهای ضد سرطانی تهاجمی […]

ابتلا به تریشینوزیس به دنبال مصرف گوشت گراز آلوده به تریشین

مرجان مجابی  کارشناس ارشد میکروبیولوژی Mojabi.Marjan@yahoo.com مقدمه تریشینوزیس Trichinellosis عفونتی انگلی با انتشار جهانی است که از طریق مصرف گوشت خوک به صورت خام یا نیم‌پز و یا سایر گوشت‌های حاوی لاروهای کیسته شده نماتود انگلی تریشین Tricheinella ایجاد می‌شود. علاوه بر انسان طیف وسیعی از حیوانات گوشتخوار و همه‌چیز‌خوار به این انگل آلوده شده […]

روش‌های عملی در Time PCR – Real قسمت۵

ادامه مبحث تایپینگ مولکولی   روش‌های تایپینگ بر اساس PCR PCR یک واکنش بیوشیمیائی در آزمایشگاه است که به ما این اجازه را می‌دهد تا مقدار زیادی از سکانس اسید نوکلئیک هدف را تهیه نمائیم. این روش نیازمند DNA الگو از ارگانیزمی که می‌خواهد تیپ بندی شود، دو جفت پرایمر اولیگو نوکلئوتیدی که از روی […]

اساس کار، کنترل کیفی و کالیبراسیون آنالیزورهای خون شناسی

  قسمت اول دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز آنالیزورهای آزمایشگاه خون شناسی دستگاه‌هایی هستند که دارای بخش‌های هیدرولیک و نوماتیک و الکترونیک می‌باشند. برداشتن محلول‌ها، برداشتن مقدار مشخص از نمونه، رقیق کردن نمونه و افزودن محلول‌های لیز کننده به خون  توسط سیستم‌های هیدرولیک صورت می‌گیرد. ایجاد خلأ برای تولید فشار […]

مروری بر عفونت‌های قارچی چشم۳

  دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت بخش سوم عوامل اوکولومایکوزیس تا حدود چهار دهه قبل نمونه‌های اوکولومایکوزیس آنقدر کمیاب بودند که موارد دیده شده بصورت “گزارش مورد” مطرح می‌گردید. هرچند که امروزه نیز در مقایسه با علل باکتریال نسبتاً کمتر شایع هستند، اما موارد گزارش عفونت‌های قارچی چشم در حال افزایش است […]

تشخیص پیش از تولد سندروم داون و نقایص لوله‌های عصبی

  اسکرینینگ در سه ماهه اول اسکرینینگ در سه ماهه دوم Integrated test دکتر منیژه علمی                                                  دکترای علوم آزمایشگاهی مسئول فنی آزمایشگاه دانش سمنان M_elmi62@yahoo.com   سندروم داون چیست ؟ سندروم داون‌ شایع‌ترین علت عقب افتادگی ذهنی در بچه‌هاست که علت آن حضور یک کروموزوم اضافی در شماره ۲۱ سلول‌های جنین می‌باشد. ‌‌شیوع […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز۹

  دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز   قسمت نهم   کنترل کیفی نمونه خون برای آزمایش CBC   بهتر است که جهت آزمایش CBC بیمار ناشتا باشد. پلاسمای چرب و شیری رنگ بعد از خوردن غذا موجب خطا در اندازه‌گیری پارامترهای خونی بویژه افزایش کاذب هموگلوبین می‌گردد. کوچکترین ذره لخته […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز۸

دکتر حبیب‌اله گل افشان،عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز طرز نگهداری نوارهای ادرار و  منابع خطا در واکنش‌های رنگی آن قسمت هشتم   میکروآلبومین‌اوری میکروآلبومین‌اوری به حضور آلبومین در ادرار، زیر آستانه تشخیصی نوار معمولی ادرار گفته می‌شود. میکروآلبومین‌اوری از ۲۰۰-۲۰ میلی‌گرم در لیتر یا دفع ۲۰۰-۲۰ میکروگرم در دقیقه متغیر است. بیماران مبتلا […]

مروری بر عفونتهای قارچی چشم

  قسمت اول دکتر محمد قهری – آزمایشگاه تشخیص طبی رسالت مقدمه ساختمان منحصر به فرد و بی‌نظیر چشم انسان و برخورد و مواجهه‌ی مستقیم آن با محیط، این عضو را آسیب‌پذیر و حساس در مقابل برخی از عوامل عفونی از جمله قارچها نموده است. دفاع‌های میزبان بر علیه این میکروارگانیسمها هنگامیکه از طریق سدهای […]

نتایج آزمایش‌های قارچ شناسی را چگونه گزارش کنیم؟۲

   دکتر محمد قهری – آزمایشگاه رسالت قسمت دوم   نکات قابل توجه در مورد نمونه گیری و کشت در آزمایشگاه قارچ شناسی جمع آوری نمونه از محل منـاسب، علامت گذاری روی ظرف حاوی نمونه و کنترل مقدار نمــــــونه‌ی جمع آوری شده، همه توسط تکنسین ماهر آموزش دیده صورت می‌گیرد. برای کشت سه نمونه از […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز ۷

  دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز   طرز نگهداری نوارهای ادرار و منابع خطا در واکنش‌های رنگی آن قسمت هفتم   اسمولالیتی و وزن مخصوص اسمولالیتی و وزن مخصوص ادرار بازتابی از غلظت مواد حل شده در ادرار است، اما حاوی اطلاعات یکسان نمی‌باشند. اسمولالیتی در ارتباط با تعداد یون‌ها […]

روش‌های عملی در Time PCR – Real قسمت۴

  نویسندگان: شهرام شجاع (دانشجوی کارشناسی ارشد) دکتر رضا میرنژاد (باکتریولوژیست- استادیار دانشگاه)   در سه قسمت گذشته تعاریف، کلیات، متدهای گوناگون، اصطــــــــــــلاحات متداول و روش‌های عملی درReal-Time PCR  ارائه گردید، در این مبحث سعی شده تا به صورت کاملاً عملی انجام تست و تفسیر نتایج و همچنین نکاتی در مورد تنظیم  BaselineوThreshold Line  آورده […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز ۶

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز قسمت ششم   طرز نگهداری نوارهای ادرار و منابع خطا در واکنش‌های رنگی آن آغاز پیدایش آزمایشگاه تشخیص طبی به آزمایش تجزیه ادرار باز می‌گردد؛ آن زمان که ادرار در ظرف شیشه‌ای به شکل مثانه! […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز قسمت ۵

  دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز قسمت پنجم   جمع‌آوری انواع نمونه ادرار آزمایش‌های مربوط به ادرار در سه دسته میکروب شناسی، آنالیز بیوشیمی و مطالعه میکروسکوپی قرار می‌گیرند. جمع‌آوری ادرار برای برخی از آزمایش‌ها به صورت راندوم، ادرار وسط، ادرار زمان‌دار، ادرار صبح اول وقت و جمع‌آوری ادرار ۲۴ […]

چالش‌های استقرار و اجرای موفق چرخه مدیریت خطا (نامنطبق) در آزمایشگاه بالینی بخش اول جدول عدم انطباق‌های بالقوه در حوزه پذیرش و نمونه برداری و جوابدهی

  دکتر مهرداد ونکی – آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین دارنده اولین لوح کیفیت در سطح آزمایشگاه‌های استان تهران   در بررسی مشکلات جاری آزمایشگاه‌های بالینی در حوزه طراحی و استقرار و اجرای مدیریت عدم انطباق مشکلات عملیاتی زیر قابل طرح است: ۱- فقدان برنامه آموزشی منظم برای کارکنان جهت تفهیم و درک عمیق چرخه بروز عدم […]

روش‌های شناسایی در Real-time PCR شماره دو

  روش‌های شناسایی در Real-time PCR   شهرام شجاع ( دانشجوی کارشناسی ارشد) دکتر رضا میرنژاد ( باکتریولوژیست- استادیار دانشگاه)   همانگونه که قبلاً ذکر شد تمامی اصول و واکنش‌گرهایی که برای یک PCR-RT معمولی نیاز است در Real-time PCR هم بکار می‌رود، اما یک گزارشگر فلوروسنت نیز در واکنش حضور دارد. این گزارشگرها به […]

(PFGE (Pulsed Field Gel Electrophoresis

  دکتر میرنژاد PFGE روش استاندارد طلائی برای تعیین بسیاری از گونه‌های باکتریائی محسوب می‌شود. اگرچه این روش بسیار پرزحمت است، ولی تجهیزات مورد نیاز آن در حال حاضر نه تنها در آزمایشگاه‌های مرجع یافت می‌شود بلکه در آزمایشگاه‌های بیمارستان‌ها هم قابل مشاهده است. به طور معمولApaI  برای برشDNA  کروموزومی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سپس […]

تدوین طرح کسب و کار برای آزمایشگاه

گروه تحریریه خبرنامه مدیران آزمایشگاه    طرح کسب و کار یا Business Plan  چیست؟ طرح کسب و کار‏، نقشه راه ایجاد کسب و کار است که تمام مراحل و اقدامات لازم برای ایجاد آن کسب و کار را پیش بینی کرده است. یک طرح کسب و کار جامع به شما می‌گوید که برای دست یافتن […]

راهنمای تهیه دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) برای آزمایشگاه خون شناسی فصل اول: کلیات

  Blood Safety and Clinical Technology Guidelines on Standard Operating Procedures for Haemathology WHO, South-East Asia Region www.searo.who.int  علی اصغر صفری فرد، کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون safarifardas@Gmail.com   دستورالعمل‌های اجرایی استاندارد (SOP) بخش جدا نشدنی از برنامه تضمین کیفیت هستند. آنها مشخص کننده یکپارچگی آزمایشگاه بوده و باعث اطمینان به ثبات عملکرد […]

مروری بر تروپونین

    محمد علی‏محمدی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک مهناز مظاهری: دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک مراد رستمی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز   مقدمه سالیان زیادی است که انفارکتوس میوکارد (AMI) به عنوان یک بیماری بالینی ناشی از آترواسکلروز عروق تغذیه […]

مروری بر اریتروپویتین

      محمد علی‏محمدی- کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک علیرضا طبیب‏زاده –  دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک مراد رستمی – کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز   خلاصه اریتروپویتین یک هورمون گلیکوپروتئینی است که در شرایط کمبود اکسیژن (هیپوکسی) بافتی ترشح شده […]

روش‌های ژنوتایپینگ

دکتر میرنژاد در سالهای اخیر تکنیک‌های مولکولی یا ژنتیکی توجهات زیادی را برای بررسی‌های اپیدمیولوژیکی به خود معطوف کرده است. روشهای مختلف ژنوتایپینگ براساس آمپلی کردن یا نکردن اسید نوکلئیک و مراحل بعد از آمپلی کردن به سه دسته تقسیم بندی می‌شوند. ۱- روشهائی مانند RELP (Restriction Fragment Length Polymorphisms) و PFGE (Pulsed field gel […]

تست غیرتهاجمی تشخیص سندرم داون و تریزومی‌های ۱۸ و ۱۳ Non Invasive Fetal Trisomy (NIFTY)

  دکتر محمدرضا حکمت- آزمایشگاه نیلوفر   در سال ۱۹۹۷ دانشمندان به وجود DNA جنین در خون مــادر پی بردند. این کشف مهم که با ردیابی قسمت‌هایی از کروموزم Y جنینی در سرم مادر توسط Dennis Lo صورت گرفت، اساسی شد برای ظهــور روش‌های غیرتهاجمی تشخیص آنوپلوئیدی‌ها در دوران بارداری. اصـول این روش بر پایه […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز قسمت ۴

  دکتر حبیب‌اله گل افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز قسمت چهارم   آزمایش‌های مربوط به نمونه مدفوع آزمایش ماکروسکوپی و میکروسکوپی، بیوشیمی و تعیین مارکرها در مدفوع می‌تواند اطلاعات مهمی از بیماری‌های دستگاه گوارش از قبیل بیماری‌های انگلی، سندرم‌های سوء جذب، سوء هاضمه، مدفوع چرب و بیماری‌های التهابی و سرطانی دستگاه گوارش […]

Real-time PCR

   شهرام شجاع (دانشجوی کارشناسی ارشد) دکتر رضا میرنژاد (باکتریولوژیست- استادیار دانشگاه) Real-time PCR تکنیکی برای مشاهده بی‌وقفه‌ی پیشرفت واکنش PCR در طول زمان می‌باشد، همچنین با این روش می‌توان مقادیر تولیدات  PCR(DNA، cDNA یا RNA) را نیز اندازه‌گیری نمود. این روش بر مبنای فلوروسنت تولیدی از مولکول گزارشگر (Reporter) می‌باشد که در طول واکنش […]

کریپتوکوکوزیس

    راضیه یعقوبی کارشناس علوم آزمایشگاهی مقدمه: کریپتوکوکوس مخمر کپسولدار، درون سلولی اختیاری متعلق به کلاس ترملومایست می‌باشد، اولین بار در سال ۱۸۹۴ توسط محققی به نام Busse شناخته شد. او توانست از استخوان درشت‌نی یک زن ۳۰ ساله مخمر را جدا کند. نکته قابل توجه آن بود که این مخمر به هیدروکسید سدیم […]

تایپینگ مولکولی

  دکتر میرنژاد   آگاهی از اصول اپیدمیولوژی جمعیت‌های میکروبی در فیلدهای میکروب‌ شناسی پزشکی، محیطی و کشاورزی مهم است. معرفی سویه‌های باکتریائی که فنوتیپ‌های پاتوژنتیکی مرگ‌آور و بسیار اذیت کننده را نشان می‌دهند، توسعه مقاومت به چند آنتی بیوتیک و کسب روش‌های جدید از انتقال بین ارگانیزم‌های میزبان، فشاری روی محققان جهت کسب شناسائی […]

هلیکوباکتر پیلوری و سرطان معده

  شقایق زر‌ه‌پوش کارشناس پرستاری، دانشگاه آزاد آستارا shaghayegh – zerehpoosh@yahoo.com   چکیده: هلیکوباکتر پیلوری باکتریی گرم منفی و متحرک است. مشکل آلودگی با این باکتری در تمام نقاط جهان گزارش شده است. این باکتری به صورت انتخابی در غشای مخاطی معده کلونیزه می‌شود و در آنجا می‌تواند باعث بروز آلودگی بلند مدتی شود که […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز قسمت سوم

  دکتر حبیب‌اله گل‌ افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز   قسمت سوم کد گذاری رنگی لوله‌های آزمایش   سرپوش ارغوانی کمرنگ (Lavender stopper) دربردارنده محلول K3EDTA یا افشان خشک شده (spray) K2EDTA به عنوان ضد انعقاد بوده و مناسب برای آزمایش CBC است. نمک K2EDTA برای CBC ضد انعقاد سفارش شده است. […]

مقاومت‌های دارویی در مایکوباکتریوم‌ها و ژن‌های مرتبط با آن

    یوسف تاروردی‌زاده۱، رضا کاظمی درسنکی۱، نفیسه قربانی۲ ۱کارشناس ارشد میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان ۲عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان   چکیده: بیماری سل یکی از مهم‌ترین عوامل اصلی مرگ و میر در دنیای امروز است. امروزه سویه‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس مقاوم به دارو (DR-TB) و یا مقاوم به چندین دارو […]

نکات مهم در دستورالعمل نمونه گیری و حمل نمونه گازهای خونی (بلاد گاز)  ABG

        تهیه و تنظیم : دکتر مهرداد ونکی  مشاور و مدرس سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه   مقدمه: دستگاه‌های بلاد گاز بیمارستانی متأسفانه به غلط و با طراحی نادرست عمدتاً در داخل آزمایشگاه‌های بیمارستانی مستقر می‌باشند در حالی که از ابتدا بایستی در بخش‌های مراقبت‌های ویژه بیمارستان طراحی و استقرار یابند. گزارشات […]

مفاهیم و روش‌های ارزیابی کیفیت در خدمات بهداشتی و درمانی

  مفاهیم و روش‌های ارزیابی کیفیت در خدمات بهداشتی و درمانی حسین راستیان     کارشناس ارشد مدیریت اجرایی (EMBA) hrastian@yahoo.com امروزه کیفیت به عنوان یک عامل مهم و مؤثر در موفقیت و یا عدم موفقیت سازمان‌ها بشمار می‌رود، بنابراین همه سازمان‌ها، به ویژه سازمان‌های خدماتی بایستی به دنبال افزایش کیفیت خدمات خود باشند؛ چرا که کیفیت […]

نکات کلیدی آزمایشگاهی

   (کلیه)  دکتر حمید زارع برای سنجش GFR می‌توان از مارکرهای اندوژن یا اگزوژن استفاده کرد. مهم‌ترین ماده اندوژن کراتینینین است. برای سنجش کلیرنس کراتینین باید کراتینین سرم و ادرار ۲۴ ساعته را همزمان اندازه‌گیری کرد. برای بیشتر بیماران استفاده از فرمول‌هایی که فقط با استفاده از کراتینین سرم مقدار GFR را تخمین می‌زنند مناسب‌تر […]

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی (قسمت دوم)

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی (قسمت دوم) تهیه و تنظیم: دکتر مهرداد ونکی   مشاور و مدرس سیستم های مدیریت کیفیت   فضای فیزیکی در آزمایشگاه های اورژانس بیمارستانی مراکز آزمایشگاهی بیمارستانی در صورت امکان بایستی یک فضای تفکیک شده و مجزا جهت آزمایشگاه اورژانس در نظر بگیرند که علاوه […]

انواع مختلف PCR

انواع مختلف PCR دکتر میرنژاد در کارهای تشخیصی در آزمایشگاههای بالینی از روش‌های مختلف PCR استفاده می‌گردد که این روش عبارتند از: Touchdown PCR Degenearte PCR Heminested PCR RT–PCR ARMS-PCR Nested-PCR Hot-Start PCR Alu-PCR PCR-ELISA Real –Time PCR Multiplex PCR و …. در ادامه به بعضی از این نوع PCRها اشاره کوتاه می‌گردد.:   Multiplex-PCR […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز دکتر حبیب اله گل افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز قسمت دوم خونگیری ویژه: ناشتا بودن بیمار و اینکه آیا بیمار در متابلیزم پایه است بایستی توسط خونگیر تشخیص داده شود. به این مفهوم که بیمار در ۱۲ ساعت گذشته از خوردن و […]

گزارشی از وضعیت پاتولوژی در افغانستان

گزارشی از وضعیت پاتولوژی در افغانستان دکتر جان دک ترجمه دکتر محمد کریمی مقاله حاضر گزارش مشاهدات نویسنده از وضعیت پاتولوژی در کشور افغانستان در خلال سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ می‌باشد. در سال ۱۹۹۷ فعالیت در بخش نوروپاتولوژی را کنار نهادم و در سال ۲۰۰۲ هم از بخش پزشکی قانونی بازنشسته شدم، اما آرزو داشتم […]

کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز

  کاهش ۷۰ درصدی خطاهای آزمایشگاهی با دانستنی‌های قبل از آنالیز دکتر حبیب‌اله گل‌افشان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز   قسمت اول انستیتوی استانداردهای بالینی و آزمایشگاهی (CLSI) با همکاری سازمان حفظ سلامتی در محیط کار (OSHA) ارائه کننده دستور کار استاندارد در تمام زمینه‌های آزمایشگاهی از جمله نمونه‌گیری با توجه به دانش […]

روش‌های تایپینگ مولکولی روی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس

روش‌های تایپینگ مولکولی روی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس یوسف تاروردی‌زاده۱ ، رضا کاظمی درسنکی۱ ، نفیسه قربانی۲ ۱کارشناس ارشد میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان. ۲عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان. Yosof.tarverdizadeh@gmail.com چکیده: امروزه تکنیک‌های ژنتیک مولکولی مانندPCR ، انگشت‌نگاری اسید نوکلئیک، آنالیز سکانس DNA از ابزارهای مهم در شناسایی باکتری‌ها به شمار می‌روند. با […]

مروری بر نامنطبق‌های شایع در مراکز آزمایشگاهی بیمارستانی (بخش اول)

مروری بر نامنطبق‌های شایع در مراکز آزمایشگاهی بیمارستانی (بخش اول) تهیه و تنظیم: دکتر مهرداد ونکی  مسئول فنی آزمایشگاه بیمارستان فیاض‌بخش، مشاور و مدرس سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه‌ها mehrdadvanaki@yahoo.com   مقدمه: این متن بر اساس تجربیات و مسئولیت‌های حرفه‌ای بیمارستانی و آموزشی اینجانب در مراکز بیمارستانی تامین اجتماعی ( نظیر بیمارستان میلاد و بیمارستان […]

Real-time PCR

Real-time PCR  شهرام شجاع (دانشجوی کارشناسی ارشد) دکتر رضا میرنژاد (باکتریولوژیست- استادیار دانشگاه) Real-time PCR تکنیکی برای مشاهده بی‌وقفه‌ی پیشرفت واکنش PCR در طول زمان می‌باشد، همچنین با این روش می‌توان مقادیر تولیدات  PCR(DNA، cDNA یا RNA) را نیز اندازه‌گیری نمود. این روش بر مبنای فلوروسنت تولیدی از مولکول گزارشگر (Reporter) می‌باشد که در طول […]

مراحل تأئید صلاحیت آزمایشگاه در کشور هند

مراحل تأئید صلاحیت آزمایشگاه در کشور هند دکتر محمد کریمی در کشور هندوستان بیش از صد هزار آزمایشگاه پزشکی وجود دارد. حدود ۸۰% آنها کوچک، ۱۸% متوسط و کمتر از ۲% آزمایشگاه بزرگ محسوب می‌گردند.     برنامه تأئید صلاحیت در مورد آزمایشگاه‌های بزرگ و متوسط کاربرد دارد،؛ چرا که: آنها می‌توانند هزینه تأئید صلاحیت […]

کاربرد نانو ذرات دندریمر در پزشکی

  محمدجواد میرزایی پارسا، زهرا بنگاله دانشجویان کارشناسی ارشد نانو تکنولوژی پزشکی   امروزه بیماری سرطان بسیاری از انسان‌ها را در گروه‌های سنی مختلف و هر دو جنس زن و مرد تحت تأثیر قرار می‌دهد. تومورها اغلب نیازمند دوزهای بالای درمانی هستند در نتیجه توکسیسیتی بالایی به همراه دارند. علاوه بر این، این داروها فاقد […]

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی (قسمت دوم)

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی (قسمت دوم) تهیه و تنظیم: دکتر مهرداد ونکی   مشاور و مدرس سیستم های مدیریت کیفیت   فضای فیزیکی در آزمایشگاه های اورژانس بیمارستانی مراکز آزمایشگاهی بیمارستانی در صورت امکان بایستی یک فضای تفکیک شده و مجزا جهت آزمایشگاه اورژانس در نظر بگیرند که علاوه […]

غربالگری جامع چربی‌ها در کودکان

غربالگری جامع چربی‌ها در کودکان دکتر حمیدرضا بنی اسدی در بزرگسالان بررسی و مدیریت ریسک فاکتورهایی همچون پرفشاری خون و افزایش کلسترول تأثیر اثبات شده‌ای در پیشگیری بیماری‌های قلبی- عروقی دارد. مطالعات فراوان طی دو دهه اخیر نشان داده‌اند که مسیر بیماری‌های قلبی ـ عروقی در تمامی ادوار زندگی شکل می‌گیرد و لذا کاهش ریسک […]

شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار در آزمایشگاه‌های پزشکی

شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار در آزمایشگاه‌های پزشکی رزیتــا خنافری مهندس علیرضا مــداح   هدف: شناسایی و ارزیابی خطرات محیطی آزمایشگاه‌های پزشکی جهت کاهش و پیشگیری از بروز حوادث دامنه کاربرد: کلیه فرآیندها و فعالیت‌های آزمایشگاه تعاریف: خطر Hazard : هرگونه موقعیت یا منبع بالقوه بروز آسیب (مواد شیمیائی، مواد عفونی، برق، سمی، اشعه، […]

نگاهی بر کاندیدیازیز دستگاه پیشابی

نگاهی بر کاندیدیازیز دستگاه پیشابی پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس اگرچه حضور مخمرهای Candida در پیشاب افراد انسانی (کاندیدوریا) معمولا از نشانه­ های عفونت کاندیدیازیز در دستگاه پیشابی به­ شمار می­آید، اما بنــــدرت در افراد سالم نیز دیده می­شود. کاندیدوریا که به حضور گونه­ های مختلف Candida در پیشاب […]

واکنش زنجیر پلی‌مراز (PCR)

واکنش زنجیر پلی‌مراز (PCR) دکتر رضا میرنژاد: باکتریولوژیست‏، استادیار دانشگاه تکنیک PCR در اواسط دهه ۱۹۸۰ توسط کری مولیس معرفی شد و باعث تحول مهمی در بیولوژی شد. با این روش می‌توان قطعات DNA از سلول‌های مختلف و نمونه‌های بیولوژیک مجهول و مشکوک، زنجیر مفرد DNA با ملکول‌های RNA و حتی DNA از یک سلول […]

مطالعه استاندارد گستره محیطی و شمارش افتراقی

مطالعه استاندارد گستره محیطی و شمارش افتراقی دکتر حبیب‌ا… گل افشان نمونه مربوط به آزمایش CBC یا هموگرام در لوله‌های با سرپوش ارغوانی (Lavender) حاوی K2EDTA یا Na2EDTA و یا K3EDTA به آزمایشگاه ارسال می‌شود. تهیه اسلاید در ۲ تا ۳ ساعت پس از نمونه‌گیری کیفیت خوبی را ارائه می‌دهد و معمولاً اسلاید تهیه شده […]

مشکلات حقوقی بیمه مسئولیت پزشکان و پیراپزشکان و ضرورت تأسیس شرکت بیمه نظام پزشکی ایران

مشکلات حقوقی بیمه مسئولیت پزشکان و پیراپزشکان و ضرورت تأسیس شرکت بیمه نظام پزشکی ایران دکتر ابراهیم حیدری   با سلام و درود فراوان خدمت تمام جامعه زحمتکش درمان ایران زمین مسائل حقوقی که می‌خواهم با شما عزیزان مطرح کنم جزء معضلاتی است که امید است بتوانیم با کار گروهی و همفکری آنها را حل […]

«مقاومت دارویی در بیماران مبتلا به سل»

      راضیه یعقوبی کارشناس علوم آزمایشگاهی   عامل بیماری‌زا: Mycobacterium tuberculosis، باکتری میله‌ای شکل، بدون حرکت، دارای خاصیت اسیدفست و عامل بیماری سل راه سرایت: انتقال TB (باسیل توبرکلوزیس) از طریق عطسه کردن و پخش شدن باسیل در هوا به فرد سالم انجام می‌شود. لازم به ذکر است که مایکوباکتریوم بوویس از طریق […]

سیستاتین C و کاربردهای آن در پزشکی

  سیستاتین C و کاربردهای آن در پزشکی سیده زهره رزمی۱، دکتر غلامرضا اسدی کرم۲ دانشجوی کارشناسی ارشد بیوشیمی، گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان استاد بیوشیمی مرکز تحقیقات فیزیولوژی و گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان ( نویسنده مسئول)  تلفن ۰۹۱۳۱۴۰۶۹۱۶ و ۰۳۴۱۳۲۲۰۴۸ , e-mail: gh_asadi@kmu.ac.ir    تاریخچه و ویژگی‌ها سیستاتین [۱]C یا سیستاتین […]

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی

مروری بر مشکلات جامعه آزمایشگاهیان کشور در حوزه آزمایشگاه‌های اورژانس بیمارستانی تهیه و تنظیم: دکتر مهرداد ونکی   مشاور و مدرس سیستم‌های مدیریت کیفیت، مسئول فنی آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین،  مسئول فنی آزمایشگاه بیمارستان فیاض بخش   مقدمه: در طول سال گذشته وزارت بهداشت و درمان در راستای استقرار نظام حاکمیت بالینی و اعتبار بخشی بیمارستان‌های کشور […]

غربالگری سرطانهای کولورکتال

غربالگری سرطانهای کولورکتال دکتر صادق نجمی سرطان کولورکتال سومین سرطان شایع در مردان و دومین سرطان شایع در زنان است. بیش از ۶۰% وقوع این بیماری در کشورهای پیشرفته است. در امریکا در سال ۲۰۰۸ قریب ۱۵۴۰۰۰ مورد از این بیماری گزارش شد که ۵۰۰۰ مورد آن منجر به مرگ گردید. وقوع این سرطان عمدتاً […]

FungiDB، پایگاه داده های نوین مربوط به نقشه ­ی ژنتیکی قارچ­ها

FungiDB، پایگاه داده های نوین مربوط به نقشه ­ی ژنتیکی قارچ­ها پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس با توجه به روند رو به گسترش دانش ژنومیکس، توالی­ یابی و شناسایی کامل نقشه­ ی ژنتیکی موجودات مختلف زنده و از جمله قارچ­ها امری مهم و غیر قابل اجتناب است. هر چند […]

روش‌های شناسایی سریع عوامل میکروبی

  دکتر رضا میرنژاد – باکتریولوژیست‏، استادیار دانشگاه شناسایی سریع و دقیق عامل میکروبی جهت درمان افراد مصدوم و کنترل انتقال آلودگی به افراد سالم مهم می‌باشد. امروزه در آزمایشگاه‌های میکروب‌ شناسی پیشرفته در دنیا جهت تشخیص عوامل میکروبی از روش‌های رایج و سنتی مانند آزمایش مستقیم، کشت و روش‌های ایمنولوژی کمتر استفاده شده و […]

 اصول ایمنی شغلی و محیطی در مواجهه و دفع پسماندهای خطرناک بیمارستانی

 اصول ایمنی شغلی و محیطی در مواجهه و دفع پسماندهای خطرناک بیمارستانی   حامد فلاحی kalhoregharb@gmail,com دانشجوی کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی ایلام. گروه بهداشت حرفه‌ای فرهاد فراستی farasaty_64@yahoo.com هیئت علمی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، دانشکده بهداشت، گروه بهداشت حرفه‌ای چکیده: بیمارستان‌ها در اکثر کشورها بخش عمده‌ای از مراکز بهداشتی درمانی را […]

عفونت‌های قارچی مجاری تنفسی (قسمت دوم)

  عفونت‌های قارچی مجاری تنفسی (قسمت دوم) دکتر محمد قهری- استادیار دانشگاه امام حسین(ع)- دانشکده علوم پایه- گروه زیست شناسی مقدمه: عفونت‌های قارچی ریه نسبت به عفونت‌های باکتریال و ویروسی از شیوع کمتری برخوردار هستند، اما مطرح کننده مشکلات مهم و با اهمیتی در تشخیص و درمان می‌باشند. این دسته از عفونت‌ها بطور عمده افرادی […]

پیشرفتی جالب توجه در دانش بافت­ شناسی

پیشرفتی جالب توجه در دانش بافت­ شناسی پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس در دنیای امروز با پیشرفت و گسترش شبکه­ ی جهانی اینترنت، فاصله­ ها بسیار کوتاه شده، ارتباطات علمی و پژوهشی میان دانشمندان کشورهای گوناگون افزایش چشمگیری یافته و همین امر منجر به شکل­ گیری ایده­ ها و […]

نوزادان در خطر ایدز

نوزادان در خطر ایدز   احترام ملکیان نائینی        کارشناسی ارشد ویروس شناسی        مرکز بهداشت غرب تهران         آزمایشگاه درمانگاه کن اگر بخواهیم به فرموده­ی امیرمؤمنان فرزند زمان خویش باشیم دیگر وقت آن رسیده است که در مدارس تنها به آموزش صحیح شستن دست‌ها به کودکانمان اکتفا […]

عفونت‌های هرپس‏ ویروس‏ها در انسان بخش دوم

  عفونت‌های هرپس‏ ویروس‏ها در انسان بخش دوم (اپشتاین‌بار ویروس، هرپس ویروس ۶،۷،۸ و ویروس B) شهاب فلاحی دانشجوی دکترای ویروس شناسی دانشگاه تربیت مدرس   ویروس اپشتاین ‏بار ویروس اپشتاین ‏بار (ویروس EB)، هرپس ویروسى است که در همه جا وجود دارد. این ویروس، عامل بیمارى مونونوکلئوز عفونى حاد، لنفوم بورکیت، سرطان بینى و […]

پلاسمای سبز: آیا برای آزمایشگاه نگران کننده است؟

  پلاسمای سبز: آیا برای آزمایشگاه نگران کننده است؟ فریبا زمانی    کارشناس آزمایشگاه Zamani1354@yahoo.com ظهور رنگ سبز در سرم یا پلاسما بدنبال سانتریفیوژ کردن نمونه خون بیمار پدیده ای نادر است که دلایل  آن بشرح زیر می باشد:       ۱٫ اختلالات مربوط به مس تحقیقات ارتباط بین ایجاد رنگ سبز در سرم و […]

 بررسی و کنترل عوارض ناشی از نوبت‌کاری در پرسنل نوبت‌کار بیمارستانی و آزمایشگاهی 

   بررسی و کنترل عوارض ناشی از نوبت‌کاری در پرسنل نوبت‌کار بیمارستانی و آزمایشگاهی حامد فلاحی کارشناس بهداشت حرفه‌ای دانشگاه علوم پزشکی ایلام چکیده: در یک قرن گذشته، پیشرفت دانش و تکنولوژی موجب رشد گسترده اقتصادی در غالب کشورها شده است. امروزه، ثروت مادی به ‌طور اساسی بیش از هر چیز دیگر، ثمره کاربرد آگاهی‌ها […]

مشکل مدیریت داده‌ها و بیوانفورماتیک در علوم آزمایشگاهی

مشکل مدیریت داده‌ها و بیوانفورماتیک در علوم آزمایشگاهی پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس متاژنومیکس دانشی است مهم، نوین و بسیار پُرهزینه که داده‌های زیادی را در اختیار دانشمندان و محققین می‌گذارد. در آغاز کار، داده‌هایی که از بیوانفورماتیک حاصل می‌شد کاربرد خاصی برای دانشمندان نداشت و آنها پیوسته در […]

عفونت‌های هرپس ‏ویروس‏ها در انسان

عفونت‌های هرپس ‏ویروس‏ها در انسان بخش اول (هرپس سیمپلکس، واریسلا و سیتومگالو ویروس) شهاب فلاحی دانشجوی دکترای ویروس شناسی دانشگاه تربیت مدرس   هرپس‏ ویروس‏هایى که عموماً انسان را آلوده مى‏کنند شامل ویروس هرپس‏ سیمپلکس تیپ ۱ و ۲، ویروس واریسلاـ زوستر، سیتومگالو ویروس، ویروس اپشتاین‌بار، هرپس ‏ویروس انسانى تیپ ۶ و ۷ و هرپس‏ […]

  اتوآنالیزرهای بیوشیمی

اتوآنالیزرهای بیوشیمی تهیه و تنظیم: محمدعلی اسفندیاری با پیدایش انواع مختلف تست‌های بیوشیمیایی و افزایش روز افزون تقاضای انجام این تست‌ها، استفاده از روش‌های خودکار به عنوان جایگزین مناسب روش‌های سنتی مطرح می‌گردند. این دستگاه‌ها که با نام اتوآنالیزر خوانده می‌شوند، با کمترین دخالت اپراتور انواع مختلف تست‌های بیوشیمیایی را سنجش کرده و اطلاعات را […]

طراحی سیستم رسیدگی به شکایات

طراحی سیستم رسیدگی به شکایات دکتر مهرداد ونکی مسئول فنی آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین آزمایشگاه بایستی در طراحی سیستم خود اهداف و منابع لازم و ریزفعالیت‌ها را مشخص نماید. اهداف بایستی قابل ‌اندازه‌گیری و با خط‌مشی رسیدگی به شکایات سازگاری داشته باشند و در فواصل معین براساس معیارهای عملکردی تنظیم و بازنگری شوند. فعالیت‌ها بایستی کاملاً […]

  بازار کار  فارغ‌التحصیلان علوم آزمایشگاهی در آمریکا

  بازار کار  فارغ‌التحصیلان علوم آزمایشگاهی در آمریکا دکتر امیرحسن معیاری دکترای علوم آزمایشگاهی‏، عضو American Society Of clinical Pathologist   در این مقاله سعی شده خلاصه‌ای از چشم‌انداز بازار کار جهت فارغ‌التحصیلان مقاطع مختلف علوم آزمایشگاهی و رشته‌های وابسته از قبیل شیمی، بیوشیمی، بیولوژی، ویروس، انگل، میکروب، خون، بانک خون، ژنتیک، بیولوژی سلولی ملکولی و […]

پژوهش و خانواده در مقابل یکدیگر ایستاده‌اند!

پژوهش و خانواده در مقابل یکدیگر ایستاده‌اند! پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب‌ شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس همان‌طور که همه‌ی ما می‌دانیم تدریس، مطالعه، پژوهش و تحقیقات از جمله فعالیت‌هایی هستند که نیاز به وقت، تمرکز و دقت زیادی دارند. از طرفی، توجه به خانواده و تربیت و پرورش فرزندان بسیار وقت‌گیر بوده […]

نقش آزمایشگاه‌ها در تشخیص به موقع بیماری سل

نقش آزمایشگاه‌ها در تشخیص به موقع بیماری سل کاری از گروه علمی آزمایشگاه ظریفی اسامی به ترتیب حروف الفبا: عزیزاله رضائی،  دکتر نگین رضائی، دکترغلامحسن شایسته اعلم، فرخنده ضیا ظریفی، مصطفی قلمی نوبر   مقدمه و هدف: خوش‌بختانه در کشور ما در سال‌های اخیر تعداد آزمایشگاه‌ها در زمینه فعالیت تشخیص آزمایشگاهی بیماری سل افزایش یافته […]

استاندارد ملی مدیریت کیفیت در حوزه رضایت مشتری: راهنمای رسیدگی به شکایات در سازمان‌ها (آزمایشگاه) سلسله مقالات (قسمت اول)

  ااستاندارد ملی مدیریت کیفیت در حوزه رضایت مشتری: راهنمای رسیدگی به شکایات در سازمان‌ها (آزمایشگاه) سلسله مقالات  (قسمت اول) Iso 10002:2004 – Quality management  customer  satisfaction Guideline for complaints handlings in organizations گردآوری و تنظیم: دکتر مهرداد ونکی مشاور و مدرس تضمین کیفیت و سیستم‌های مدیریت کیفیت در آزمایشگاه‌های پزشکی   مرجع: نسخه استاندارد […]

اهمیت حضور Streptococcus گروه ب در زنان باردار

اهمیت حضور Streptococcus گروه ب در زنان باردار پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس Streptococcus agalactiae یا Streptococcus گروه ب از عوامل مهم بیماری­زایی و مرگ و میر در نوزادان به­ شمار آمده که عموما به هنگام تولد توسط مادران خود، دچار عفونت می­شوند. پس از پی بردن پژوهشگران به […]

آماس قارچی قرنیه‌ی چشم

آماس قارچی قرنیه‌ی چشم پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب‌­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس ۱۳۲ سال از نخستین تشریح آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم می‌­گذرد. اگر چه، این عفونت قارچی از انواع رایج عفونت قرنیه به‌­شمار نمی‌­آید، اما در زمره­‌ی یکی از مهم‌­ترین عفونت­‌های قرنیه‌‌­ی چشم در مناطق گرمسیری جهان قرار دارد. بایستی توجه داشت […]

بیماری آسم و نقش باکتری‌ها در بروز آن

بیماری آسم و نقش باکتری‌ها در بروز آن پیام بهزادی، الهام بهزادی گروه میکروب‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس آسم از گروه بیماری‌های تنفسی است که به­ دلایل مختلف در افراد انسان بروز می‌کند. اگرچه، برخی از عوامل ایجاد کننده آسم در انسان کاملاً شناسایی نشده اما، با توجه به آمارهای گزارش شده از سراسر […]

ولوواژنیت کاندیدایی عود کننده

ولوواژنیت کاندیدایی عود کننده  تهیه و تنظیم: محمد علی اسفندیاری                دانشجوی کارشناسی ارشد قارچ شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران                        واژنیت توسط انواع مختلف گونه‌های کاندیدا، باکتری گاردنلا واژینالیس و انگل تریکوموناس واژینالیس ایجاد می‌شود. اشکال بالینی عفونت‌های کاندیدا از کلونیزاسیون مخاطی تا عفونت‌های مهاجم، منتشره و کشنده متغیر است. از این […]

تفسیر آزمایشگاهی و بالینی تست‌های کبدی روتین

  تفسیر آزمایشگاهی و بالینی تست‌های کبدی روتین ترجمه و گردآوری: دکتر مهرداد ونکی مسئول فنی آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین (دارنده اولین لوح کیفیت استاندارد مرجع سلامت در استان تهران)   مروری بر روش اندازه‌گیری بیلی‌روبین بیلی‌روبین با استفاده از اسید سولفانیلیک به شکل دیازو بیلیروبین تبدیل می‌گردد و محصول رنگی نهائی در طول موج ۵۴۰ […]

اصول ایمنی در آزمایشگاه‌ها

اصول ایمنی در آزمایشگاه‌ها *حامد فلاحی، دانشجوی کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی ایلام **فرهاد فراستی: عضو هیئت علمی گروه بهداشت حرفه‌ای دانشگاه علوم پزشکی ایلام ***محمدمهدی اصولی، دانشجوی کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی ایلام E-mail:kalhoregharb@gmail.com E-mail: farasaty_64@yahoo.com چکیده: گستردگی و پیشرفت‌های علم و توسعه صنایع مختلف و نیز استفاده […]

آنالیز اسپرم۳

آنالیز اسپرم ۳ دکتر حمیدرضا هجرانی ۲-۶ تعیین میزان زنده بودن اسپرم‌ها معیار زنده بودن اسپرم‌ها، سالم بودن غشاء آن‌ها است. این آزمایش را می‌توان بر روی همه نمونه‌ها انجام داد اما بیشتر در دو مورد زیر به کار می‌رود: الف) وقتی تعداد اسپرم‌های متحرک پیشرونده (PR) کمتر از ۴۰‌% باشد. ب) مشخص نمودن اینکه […]

شناسایی باسیل سل توسط موش‌های بزرگ آفریقایی

شناسایی باسیل سل توسط موش‌های بزرگ آفریقایی پیام بهزادی۱، الهام بهزادی۲ عضو هیأت علمی گروه میکروب‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس گروه میکروب‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس بر اساس بررسی‌های نوین، مشخص شده است که می‌توان حیوانات را طوری تربیت نمود که با استنشاق نمونه‌ی خلط، باسیل سل را شناسایی کنند. از این‌رو، شیوه‌ی […]

میکروآلبومین

  میکروآلبومین دکتر حمید زارع آنچه در وهله اول از ترکیب میکروآلبومین به ذهن متبادر می‌شود یکنوع مولکول کوچک آلبومین است، اما واقعیت این است که این عبارت به مفهوم مقادیر کم آلبومین به کار می‌رود. میکروآلبومین فقط در ادرار سنجیده می‌شود. به طور سنتی پروتئین موجود در ادرار که شامل آلبومین‏ْ‏، گلوبولین و پروتئین […]

سرطان پروستات و آزمایش PSA

سرطان پروستات و آزمایش PSA دکتر محمد دبیر سرطان پروستات شایع‌ترین نوع سرطان در مردان است. این بیماری در بین کل سرطان‌ها رتبه ششم را از نظر شیوع در جهان دارد و دومین عامل مرگ ناشی از سرطان در میان مردان آمریکایی می‌باشد. اپیدمیولوژی ۲۱۸۰۰۰ مورد جدید سالانه در آمریکا به وقوع می‌پیوندد. میزان ابتلا […]

چالش‌ها و موانع اجرائی در حوزه استانداردسازی آزمایشگاه‌های پزشکی کشور از منظر آزمایشگاه‌های پزشکی محیطی

چالش‌ها و موانع اجرائی در حوزه استانداردسازی آزمایشگاه‌های پزشکی کشور از منظر آزمایشگاه‌های پزشکی محیطی   تهیه و تنظیم : دکتر مهرداد ونکی / مدرس و مشاور سیستم‌های مدیریت کیفیت    مقدمه:  الزامات قانونی آزمایشگاه مرجع سلامت که به‌عنوان بخش مهم و زیرساختی از الزامات فنی و مدیریتی ایزو ۱۵۱۸۹ استخراج گردیده است در چند […]

آنالیز اسپرم (۲)

آنالیز اسپرم (۲) دکتر حمیدرضا هجرانی ۴-۲ بررسی‌های میکروسکپی اولیه برای بررسی نمونه مایع منی بطور مستقیم (بدون رنگ‌آمیزی) استفاده از میکروسکپ فازکنتراست توصیه می‌شود. ابتدا با بزرگنمایی ۱۰۰ (مثلاً عدسی ۱۰ شیئی و ۱۰ چشمی) موارد زیر را بررسی می‌کنیم: وجود رشته‌های موکوس تجمع (aggregation) و بهم چسبیدن (agglutination) اسپرم‌ها وجود سلول‌های غیر اسپرم […]

همه‌گیرشناسی کریپتوسپوریدیوزیس در ایران

   همه‌گیرشناسی کریپتوسپوریدیوزیس در ایران  مجید پیرستانی فارس بهرامی خودلان         طبقه‌بندی جدید کریپتوسپوریدوم New System Empire: Eukaryota Kingdom: Mastigota Subkingdom: Dimastigota Superphylum: Metakaryota Phylum: Alveolata Subphylum: Apicomplexa Class: Sporozoasida Subclass: Coccidia Order: Eucoccidiorida Family: Cryptosporididae (four sporozoite within oocyst) Genus: Cryptosporidium همه‌گیرشناسی کریپتوسپوریدیوزیس یک بیماری با انتشار جهانی است. چهار روش […]

بیولومینسانس

بیولومینسانس حمید رضا صمدی خواه۱ * ، سامان حسینخا نی۲،   سید علی رضا نوری۱ ۱-دانشجوی کارشناسی ارشد بیوشیمی دانشگاه تربیت مدرس-۲- دانشیار دانشکده علوم زیستی دانشگاه تربیت مدرس     مقدمه به فرایند تولید نور در سیستم‌های زیستی اصطلاحاً بیولومینسانس گفته می‌شود[۱] . این فرایند در گروه وسیعی از جانداران مشاهده شده است. آنزیم‌های درگیر […]

آزمایش اسپرم (قسمت اول)

آزمایش اسپرم (قسمت اول) دکتر حمیدرضا هجرانی ۲-۱ :مقدمه مایع منی که طی انزال خارج می‎شود متشکل  است از سوسپانسیون غلیظ اسپرماتوزوییدهای ذخیره شده  در اپیدیدیم  و مایعی که توسط ارگان‎های ضمیمه‌ای جنسی ساخته شده و با اضافه شدن به این سوسپانسیون باعث رقیق شدن آن می‎گردد. مقایسه حجم مایع منی قبل و بعد از […]