تدوین طرح کسب و کار برای آزمایشگاه

تدوين طرح كسب و كار براي آزمايشگاه

گروه تحریریه خبرنامه مدیران آزمایشگاه 

 

طرح کسب و کار یا Business Plan  چیست؟

طرح کسب و کار‏، نقشه راه ایجاد کسب و کار است که تمام مراحل و اقدامات لازم برای ایجاد آن کسب و کار را پیش بینی کرده است. یک طرح کسب و کار جامع به شما می‌گوید که برای دست یافتن به هدفتان:

  • از کجا باید شروع کنید.
  • چه اقداماتی و با چه توالی و ترتیبی باید انجام دهید.
  • چه امکانات مالی و انسانی مورد نیاز است.
  • چه مجوزها و مفاد قانونی باید لحاظ گردد.
  • چشم‌انداز سودآوری و برگشت سرمایه چگونه ارزیابی می‌شود.
  • چه موانعی بر سر راه ایجاد کسب و کار ممکن است بروز کند و اقدامات پیشگیرانه چه باید باشد.
  • چه مدتی برای تهیه مقدمات و به نتیجه رسیدن اهداف طرح لازم است.

و به طور خلاصه:

طرح کسب و کار به شما این امکان را می‌دهد که ارزیابی منطقی از موضوع داشته باشید‏، بدانید چه امکاناتی لازم دارید و اصولاً آیا اقدام به اجرای آن طرح توجیه عقلانی و اقتصادی دارد یا نه؟

 

چرا تدوین طرح کسب و کار ضروری است؟

جواب سؤال با توجه به توضیحی که در تعریف طرح کسب و کار گفته شد کاملاً روشن است. تدوین طرح کسب و کار به شما کمک می‌کند که از رؤیاها فاصله بگیرید و به واقعیات نزدیک شوید، بدانید برای تأسیس آزمایشگاه چقدر باید هزینه کنید، چقدر باید وقت بگذارید، از چه کسانی باید کمک بگیرید و نتیجه نهایی کار آیا رضایت شما را جلب خواهد کرد یا نه؟

نکته مهمی که باید یادآور شد این است که به دلایل مختلف در حال حاضر سودآوری آزمایشگاه پزشکی امری مسلم و تضمین شده نیست و کم نیستند آزمایشگاه‌هایی که به دلایل مشکلات اقتصادی مجبور به تعطیل فعالیت می‌گردند، لذا شرایط موجود هم ضرورت تدوین طرح کسب و کار را دو چندان می‌نماید.

 

برای نوشتن طرح کسب و کار منابع و حتی نرم‌افزارهای مختلفی وجود دارد که با توجه به ماهیت کار آزمایشگاه پزشکی ما فقط به طور خلاصه به برخی نکات کلیدی که به طور عملی می‌توانند برای مدیران آزمایشگاه‌ها مفید واقع شوند اشاره می‌کنیم. بدیهی است که برخی مفاهیم را با توجه به ماهیت کار، مورد تأکید و یا تفسیر و انشاء قرار می‌دهیم که ممکن است کاملاً منطبق بر تعاریف متداول نباشد.

به طور خلاصه تدوین یک طرح کسب و کار می‌تواند بر جدول ذیل منطبق باشد:

 

ردیف فعالیت شرح
۱ خلاصه مدیریتی در خلاصه مدیریتی مواردی از قبیل: توصیف زمینه کسب و کار و اصل موضوع، فرصت و استراتژی، بازار هدف، مزیت‌های رقابتی و سوددهی باید به صورت خلاصه بیان شود.
۲ (تحلیل صنعت) نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدات صنعت مورد نظر شما جهت فعالیت، کدامند؟ موانع ورود به این صنعت کدامند؟ خصوصیات و کاربردهای خدمت شما چیست؟ وجه متمایز خدمت شما با سایر خدمات بازار چیست؟
۳ مشتریان مشتریان شما چه کسانی هستند؟ چرا بازار به خدمات شما نیاز دارد؟ این بازار تا چه مدت به این خدمات نیاز دارد؟ مشتریان شما چه ویژگی‌هایی (سن، جنس، سبک زندگی مستقل و…) دارند؟
۴ اندازه بازار اندازه بازار را مشخص کنید و نشان دهید در برآورد اندازه بازار تا چه حد به عواملی از قبیل علاقه‌مندی مشتریان به خدمات شما، سطح درآمد آن‌ها و نحوه دسترسی‌شان به خدمات خود توجه کرده‌اید؟
۵ تخمین سهم بازار برای خدمات شما در بازار چه مقدار تقاضا وجود دارد؟ از کدامیک از روش‌های برآورد بازار استفاده کرده‌اید؟ از چه منابعی برای تعیین تقاضای بازار استفاده کرده‌اید؟ روند تغییر تقاضا به چه صورتی است؟
۶ ارزیابی آینده بازار در آینده چه سهمی از بازار را به دست خواهید آورد؟
۷ رقبا، نقاط ضعف و قوت رقبای شما چه کسانی هستند؟ نقاط ضعف و قوت رقبا چیست؟ رقبایتان در چه سطحی هستند؟ در چه زمینه‌هایی امکان رقابت با آنها وجود ندارد؟ در چه زمینه‌هایی مزیت نسبی شما بیشتر است؟
۸ معــرفـی خدمــات،

اطلاع رسانی و تبلیغات

استــــراتژی اطلاع رســانی شما چیست؟ رسانه‌هایی را که برای اطلاع رسانی در مورد خدمات خود به کار می‌گیرید، کدامند؟ کانال‌هایی را که به منظور جذب مشتری به کار خواهید گرفت، کدامند؟ آیا برای تبلیغات خدمات خود از مشاورین متخصص   استفاده خواهیدکرد؟ در مورد توانایی‌ها و شایستگی‌های آنها توضیح دهید.
۹ برنامه‌های توسعه برای توسعه خدمات خود در آینده چه برنامه‌هایی دارید؟
۱۰ چارچوب قانونی و عوامل اجتماعی و محیطی مجوزها و تأییدیه‌های مورد نیاز شما کدامند؟ آیا کسب و کار شما به موضوعات مهم اجتماعی که به امنیت، آسایش و سعادت کارکنان مربوط است احترام می‌گذارد؟ آیا کسب و کار شما برای منطقه‌ای که در آن قرار دارید توسعه و منافع اجتماعی به همراه می‌آورد؟ آیا قوانین و مقررات زیست محیطی را در نظر می‌گیرید؟
۱۱ برآورد نیــــروی انسانی

مورد نیاز

هر یک از بخش‌های آزمایشگاه به چند نفر پرسنل نیاز دارد؟ مهارت و تحصیلات پرسنل باید در چه سطحی باشد؟ چه نوع روابط سازمانی باید بین آنها برقرار باشد؟ هزینه‌های پرسنلی چقدر است؟
۱۲  برآورد فضای مورد نیاز به چه میزان فضا برای بخش‌های مختلف نیاز دارید؟ الزامات فضای مورد نیاز چه مواردی می‌باشد؟
۱۳ بـرآورد هزینه‌های راه‌اندازی و شروع به کار برای برآورد هزینه‌های راه‌اندازی و شروع به کار، میزان سرمایه‌گذاری ثابت، سرمایه در گردش و هزینه‌های دیگر پیش‌بینی می‌گردد.

 

۱۴ ساختار سازمانی شکل مالکیت کسب و کار خود را مشخص نمایید. (شخصی، مشارکتی، سهامی) به طور خلاصه در مورد افرادی که حاکمیت و کنترل سازمان را در اختیار دارند (نام، فعالیت، میزان تحصیلات، اشتغال) توضیح دهید. افراد مهم و کلیدی شرکت  را معرفی نمایید.
۱۵ برنامه زمان‌ بندی برای کلیه عملیات و فعالیت‌ها نظیر عملیات ساختمانی، تهیه مواد اولیه، خرید ماشین‌آلات، راه‌اندازی آزمایشی و … پیش‌‌بینی زمانی را انجام دهید.
۱۶ ریسک‌ها، مشکلات و مفروضات اساسی در این بخش مشخص کنید از وارد شدن در چه زمینه‌هایی باید پرهیز نمایید؟ با مشکلاتی مانند تغییرات فناوری، تغییر سلیقه و عادات مشتریان، تغییر قوانین و سیاست‌ها چگونه برخورد می‌کنید؟
۱۷  برنامه مالی برنامه مالی شما باید در برگیرنده ترازنامه، حساب عملکرد سود و زیان، پیش‌بینی حساب گردش وجوه نقد، محاسبه نقطه سر به سر، محاسبه دوره‌ بازگشت سرمایه و صورت‌های مالی باشد.
۱۸ پیشنهادها در این بخش پیشنهادات موجود در زمینه سرمایه مورد نیاز، نحوه جمع‌آوری سرمایه، مصرف وجوه، برگشت سرمایه و مواردی از این قبیل مطرح می‌گردد.
۱۹ ضمائم بخش ضمائم دربرگیرنده اطلاعات تکمیلی در زمینه طرح می‌باشد. اطلاعاتی مانند: بروشورها، کاتالوگ‌ها و مدارک مربوط به خدمت، گزارش عملکرد مالی و گزارش بازرسان، مدارک قانونی، سوابق شغلی مدیران و سایر اطلاعات مهم و مرتبط.

 

حال در خصوص برخی نکات مهم تدوین طرح کسب و کار توضیح بیشتری می‌دهیم:

تهیه خلاصه مدیریتی: در این بخش شما باید به سؤالات ذیل پاسخ دهید:

  • هدف از تأسیس آزمایشگاه چیست؟ صرفاً ارائه خدمت‏؟ ارائه خدمت در کنار سودی معقول؟ انجام کارهای پژوهشی و ….
  • چه محصولاتی قرار است ارائه شود؟ آزمایش‌های روتین؟ آزمایش‌های تخصصی؟ آزمایش‌های فوق تخصصی؟ آزمایش‌های منحصر به فرد که تنها در این مرکز قابل ارائه باشد؟ …
  • آینده این کسب و کار چیست؟ چقدر بزرگ خواهد شد؟
  • آیا هدف گذاری بر مبنای واقعیت است؟
  • آیا صلاحیت‌ها و مهارت‌های لازم را برای انجام این پروژه داریم؟
  • محل آزمایشگاه قرار است کجا باشد؟
  • در حال حاضر چه امکانات مالی و انسانی برای این کار وجود دارد؟
  • افراد کلیدی این پروژه چه کسانی هستند؟
  • از مشاوره چه افرادی می‌توانید بهره ببرید؟

 

تحلیل صنعت: در این تحلیل باید به این سؤال پاسخ دهید که وضعیت آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی در حال حاضر به چه صورت است و در آینده به چه سمت و سویی میل خواهد کرد. این وضعیت از پارامترهای مختلفی تأثیر می‌پذیرد که به طور عمده عبارتند از:

الف پیشرفت تکنولوژی: پیشرفت روزافزون تکنولوژی چه تأثیری بر آزمایشگاه‌ها خواهد داشت؟ آیا تکنولوژی باعث نخواهد شد که بخش عمده‌ای از آزمایش‌ها توسط کیت‌های خانگی و یا در مطب پزشکان انجام شود؟ از طرف دیگر ممکن است پیچیدگی تجهیزات آزمایشگاهی به سمتی برود که تنها مؤسسات بسیار بزرگ قادر به تهیه آنها باشند و دیگر جایی برای آزمایشگاه‌های کوچک و متوسط نباشد.

ب- سیاست بهداشتی داخلی: اهمیت دادن به بخش بهداشت و درمان در کشورهای مختلف یکسان نیست. در کشوری چون امریکا حدود ۱۷ درصد بودجه کشور صرف امور بهداشتی و درمانی می‌گردد. در برخی کشورها این رقم در حدود ۳ تا ۴ درصد است و در کشور ما ظاهراً در حدود ۵ تا ۶ درصد نوسان دارد. از طرفی در مجموعه خانواده بهداشت و درمان، آزمایشگاه نقش فرزند ناتنی را دارد و همانگونه که طی سال‌های اخیر بارها شاهد بوده‌ایم در بحث افزایش تعرفه‌ها همیشه کمترین سهم را داشته است. شاید تعجب انگیز باشد در حالیکه علیرغم تورم بالا در برخی سال‌ها افزایش تعرفه آزمایشگاه‌ها نزدیک به صفر بوده است و هر گونه تخلف فرضی با اقدامات تنبیهی شدید چون لغو قرارداد بیمه‌ها مواجه بوده است، چگونه برای جراحان در عمل هیچ محدودیتی برای دریافتهای کلان وجود ندارد.

در یک چشم انداز بلند مدت باید همه این موارد در تصمیم به تأسیس آزمایشگاه لحاظ گردد.

 

 

 

تحلیل بازار و رقبا: در این بخش باید به وضعیت آزمایشگاه‌های دایر توجه نمایید. ضمن اینکه باید ببینید در محلی که مایل به تأسیس آزمایشگاه هستید با چه کسانی رقابت خواهید کرد. آیا توان و امکانات شما اجازه رقابت با آزمایشگاه‌های پرسابقه و احیاناً مجهز را می‌دهد؟

تحقیقات میدانی به شما نشان خواهد داد که آیا نیازی به یک آزمایشگاه جدید در محل مورد نظر وجود دارد یا اینکه مراکز فعلی پاسخگوی نیازهای موجود هستند.

تحلیل مالی و اقتصادی: با استفاده از محاسبات مالی و مشخص کردن نقطه سر به سر و زمان برگشت سرمایه و سایر مسائل قانونی ممکن است در همان ابتدا به این نتیجه برسید که برای شما بهتر آن است که سرمایه و وقت خود را در جای دیگر صرف کنید. البته این گزاره در صدد القای یک نتیجه نیست بلکه بیانگر این است که عملکرد حساب شده چشم‌انداز روشن‌تری برای فعالیت شما ترسیم خواهد کرد.

 

برای برآورد هزینه تأسیس آزمایشگاه بر اساس مأخذی مطابق جدول ذیل می‌توانید عمل کنید:

جدول برآورد هزینه تاسیس آزمایشگاه

شرح هزینه توضیح مبلغ
هزینه تهیه ساختمان اجاره یا خرید
هزینه آماده سازی ملک محوطه سازی/ پارتیشن بندی/ کابینت بندی/ چاه ارت/ ارتقاء سیم‌کشی و سیستم برق رسانی/ ایجاد قابلیت شستشو در دیوارها و سطوح ضروری/ نقاشی/ سیستم فاضلاب ….
تأسیسات انشعاب برق سه فاز/ ترانسفورماتور / کابل‌کشی/ تابلوها/ سایر تجهیزات برق‌رسانی/ سیستم تهویه/ ژنراتور/ یوپی‌اس و استابلایزر/ حق انشعاب آب / سیستم اطفای حریق/ دوش و چشم‌ شوی/ سایر
تجهیزات فنی سل کانتر/ اتو آنالایزر/ فتومتر/ الکترولیت آنالایزر/ هود/ دیونایزر/ میکروسکوپ/ اتوکلاو/ الایزا ریدر/ رفرکتومتر/ فور/ بن ماری/ انکوباتور/ روتاتور/ شیکر/ سانتریفوژ/ سانتریفوژ میکرو هماتوکریت/ تاکومتر/ ….
مواد نیمه مصرفی سمپلر/ پیپت/ پلیت/ لوازم شیشه‌ای
مواد مصرفی و کیت‌های اولیه مورد نیاز برای شروع کار محیط کشت/ کیت/ رنگ/ مواد شیمیایی
وسایل اداری و مبلمان میزها/ صندلی‌های پذیرش/ تابوره‌ها و صندلی‌های منشی و پرسنل/ کانتر پذیرش/ صندلی خونگیری/ تخت خونگیری/ پاراوان
هزینــه‌های پیش‌بینی نشده و متفرقه
جمع

 

پیش‌بینی هزینه‌های جاری در طی یک سال را هم می‌توان بر اساس جدول ذیل انجام داد:

ردیف شرح هزینه مبلغ
۱ خرید کیت و مواد مصرفی
۲ حقوق و دستمزد مستقیم و غیرمستقیم

حقوق و مزایای سالیانه (۱۵ ماه)، بیمه سهم کارفرما، دستمزد مستقیم و دستــــــمزد غیر مستقیم

۳ آب و برق و سوخت و تلفن

ظرفیت مورد انتظار مصرف سالیانه

۱- برق مصرفی
۲- آب مصرفی
۳- گاز
۴-گازوئیل
۵- بنزین
۶- نفت
۷- تلفن

۴ تعمیرات و نگهداری

۱- ساختمان‌
۲- ماشین‌آلات و تجهیزات
۳- تأسیسات
۴- وسایط نقلیه
۵- وسایل فنی و آزمایشگاهی
۶- وسایل اداری و کارگاهی

هزینه استهلاک

۱ ساختمان‌
۲ ماشین‌آلات و تجهیزات
۳ تأسیسات
۴ وسایط نقلیه
۵ وسایل فنی و آزمایشگاهی
۶ وسایل اداری و کارگاهی

مالیات
هزینه‌های قبل از بهره ‌برداری و تأسیس
هزینه‌های پیش‌بینی نشده و متفرقه
جمع کل

 

 

نکات مهم:

  • تدوین طرح کسب و کار منحصر به شروع کار نیست بلکه آزمایشگاه‌های دایر هم می‌توانند برای بهینه سازی فعالیت خود اقدام به تدوین کسب و کار نمایند.
  • نه تنها مؤسسین جوان آزمایشگاه، بلکه کسانی که در این راه تجربه طولانی هم دارند در صورت استفاده از مشاورین مجرب هزینه‌های کمتر و بازده بیشتری خواهند داشت. لذا در کلیه مراحل فعالیت خود باید استفاده از مشاوره را از اصول لایتغیر خود به حساب آوریم.
  • همانگونه که قبلاً ذکر شد تهیه طرح کسب و کار گرچه می‌تواند یک فعالیت ساده باشد اما در سطوح پیشرفته بسیار پیچیده بوده و نیاز به تیم متخصص و نرم‌افزارهای پیچیده دارد. آنچه ذکر شد صرفاً برای آشنایی با این مفهوم و برداشتن گام‌های اولیه است.

 

به امید روزی که آزمایشگاه‌هایی پیشرفته در جوی کاملاً دوستانه و انسانی داشته باشیم و گره‌ای را از مشکلات عدیده انسان‌ها باز کنیم.

برای دانلود فایل pdf  بر روی لینک زیر کلیک کنید

 

برچسبها
  • Business Plan
  • تدوين طرح كسب و كار براي آزمايشگاه
  • گروه تحريريه خبرنامه مديران آزمايشگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *