آماس قارچی قرنیه‌ی چشم

آماس قارچي قرنيه‌ي چشم

آماس قارچی قرنیه‌ی چشم

پیام بهزادی، الهام بهزادی

گروه میکروب‌­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس

۱۳۲ سال از نخستین تشریح آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم می‌­گذرد. اگر چه، این عفونت قارچی از انواع رایج عفونت قرنیه به‌­شمار نمی‌­آید، اما در زمره­‌ی یکی از مهم‌­ترین عفونت­‌های قرنیه‌‌­ی چشم در مناطق گرمسیری جهان قرار دارد. بایستی توجه داشت که تشخیص به‌­موقع و درمان مناسب آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم از اهمیت بالایی برخوردار می‌­باشد؛ زیرا در صورت عدم تشخیص زود هنگام و درمان قطعی این عفونت، قارچ عامل آماس قرنیه­‌ی چشم به‌­تدریج موجب تخریب چشم می­‌گردد. آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم که اصطلاحاً به آن کراتیت قارچی نیز گفته می‌­شود دارای عوامل عفونت‌­زای گوناگونی بوده که یکی از آن‌ها قارچ Fusarium است. کراتیت ناشی از قارچ مزبور، Fusarium Keratitis نامیده می‌­شود.

یک چشم پزشک ماهر، این توانایی را دارد که با تشخیص درست و درمان قطعی اقدام به بر طرف نمودن آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم بیمار نماید. بنابراین، برای رفع کامل عفونت قارچی مزبور، نیاز به طی کردن مراحلی چون تشخیص بالینی درست و به‌­موقع، جداسازی عامل قارچی در آزمایشگاه و درمان مؤثر با کمک داروهای ضد قارچی موضعی می‌­باشد.

بر اساس آمارهای به‌دست آمده، معمولاً تشخیص آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم، دیر هنگام انجام می‌گیرد؛ زیرا با وجود روش‌­های درست تشخیصی، هیچ شک و گمانی معطوف به قارچ‌­های عفونت‌­زا نمی­‌گردد و علاوه بر این، در صورت تشخیص درست نیز به‌­دلیل نفوذ ضعیف داروها به قرنیه و محدودیت در انتخاب داروهای ضد قارچی تجاری که در بازار عرضه می‌­گردد، درمان قطعی و مؤثر آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم کاری دشوار به­‌نظر می‌­رسد.

در سه دهه­‌ی اخیر، میزان آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم به سه دلیل افزایش چشم‌گیری داشته است که عبارتند از:

۱- استفاده‌­ی مداوم از ترکیبات کورتیکو استروییدی و ضد باکتریایی موضعی در افراد مبتلا به کراتیت.

۲- افزایش شمار بیمارانی که دستگاه ایمنی بدن آن‌ها سرکوب می­‌‌گردد.

۳- روش­‌های بهتر تشخیصی آزمایشگاهی که به­کمک آن‌ها می‌توان شمار بیشتری از عفونت‌­ها را به­‌درستی تشخیص داد.

در میان ۷۰ قارچی که از عوامل مهم آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم به‌­شمار می‌­آیند، دو گروه عمده از آن‌ها یعنی مخمرها و انواع رشته‌­ای (با یا بدون دیواره‌­ی عرضی) در بروز کراتیت قارچی دخالت پر رنگی دارند.

از مخمر‌ها، قارچ Candida مهم‌­ترین عامل کراتیت قارچی گزارش شده است. از قارچ‌­های رشته‌­ای نیز، آن‌هایی که دارای دیواره‌­ی عرضی هستند، شایع­‌ترین عوامل کراتیت قارچی به­شمار می‌­آیند.

بسیاری از عوامل قارچی که در ارتباط با آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم هستند در همه جا انتشار داشته و حتی ساپروفیت هستند. اما از مهم­‌ترین انواع قارچی می­‌توان به Aspergillus spp.، Fusarium spp.، Curvularia spp.، Lasiodiplodia spp. و Candida spp. اشاره کرد.

ضربه به قرنیه­‌ی چشم، مهم‌­ترین عامل بروز آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم گزارش شده است. از این‌­رو، لازم است پزشکان در رابطه با بیمارانی که به کراتیت دچار شده‌­اند و در تاریخچه‌­ی خود، ضربه به قرنیه را به‌‌­ویژه با گیاه یا خاک مطرح می­‌‌کنند، توجه خود را به کراتیت قارچی معطوف نمایند. آنچه امروزه کاملاً مورد تأیید همگان قرار گرفته آن است که، داروهای موضعی استروییدی، نقش بسیار مهمی در افزایش شیوع آماس قارچی قرنیه‌­ی چشم داشته و حتی باعث پیشرفت و وخیم شدن عفونت می­‌گردند. از عوامل مستعد کننده‌­ی دیگر می‌­توان به اجسام خارجی، جراحی قرنیه، کراتیت مزمن و بیماری‌های سرکوب‌کننده­‌ی دستگاه ایمنی اشاره کرد.

بر اساس آخرین بررسی‌­های به‌­عمل آمده، معمول‌­ترین عامل کراتیت قارچی در جهان، قارچ
Aspergillus spp. گزارش شده است. عوامل قارچی قادر به گسترش و نفوذ به بخش داخلی چشم بوده و عدم تشخیص و درمان به ­موقع آماس قارچی قرنیه­‌ی چشم، می‌­تواند منجر به از دست دادن بینایی و یا حتی چشم در فرد بیمار گردد. همچنین، کراتیت قارچی در بین مردان نسبت به بانوان، رایج‌­تر بوده و معمولاً در نتیجه‌­ی ضربه‌­های خارجی به چشم ایجاد می‌­شود.

برگرفته از:

  • Singh D, Fungal Keratitis, Jan 12 2011, http://emedicine.medscape.com/article/1194167-overview#showall.

برای دانلود پی دی اف بر روی لینک زیر کلیک کنید

برچسبها
  • آماس قارچي قرنيه‌ي چشم
  • الهام بهزادي
  • پيام بهزادي

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *